اینترنت پرو خشم اجتماعی تولید میکند
عرضه «اینترنت پرو» با قیمتهای گزاف برای دسترسی به شبکه جهانی، موجی از انتقادات را در میان مردم و برخی کارشناسان اجتماعی برانگیخته است. منتقدان این طرح را زمینهساز گسترش رسمی اینترنت طبقاتی میدانند که دسترسی به اطلاعات را به کالایی لوکس تبدیل میکند.
بهگزارش ایلنا، قادر باستانی تبریزی، استاد حوزه ارتباطات اجتماعی، این اینترنت ویژه و مدل قیمتگذاری را نوعی جریمه برای اتصال مردم به جهان توصیف کرده و معتقد است حق عمومی مردم در حال تبدیل شدن به یک کالای گرانقیمت است.
بر اساس دادههای منتشرشده، تعرفه هر گیگابایت اینترنت بینالملل به حدود ۴۰ هزار تومان میرسد. این استاد حوزه ارتباطات با اشاره به سابقه این طرح گفت:
«تا جایی که من اطلاع دارم، این ایده جدید نیست. از سالها قبل برخی به دنبال جایگزینی برای فیلترینگ بودند و پیشنهاد میدادند بهجای بستن پلتفرمها، قیمت استفاده از آنها را بالا ببرند تا مردم کمتر سراغشان بروند. اما حتی آن ایده هم به این شدت نبود. الان با یک نسخه سختتر مواجهیم که هم قیمت آزاد و بسیار بالا، هم محدودیت در دسترسی، هم نیاز به احراز صلاحیت برای خرید است.»
به گفته او، اینترنت پرو که قبل از جنگ مطرح شده بود، قرار بود امکانات ویژهای به کسبوکارها بدهد اما بنا نبود دسترسی مردم را محدود کند: «یعنی قرار نبود مردم از اینترنت بینالملل محروم شوند. اما چیزی که امروز اجرا میشود کاملا متفاوت است. الان عملا دسترسی عمومی بسته شده و فقط گروههای خاص میتوانند با پرداخت هزینه بالا به اینترنت دسترسی داشته باشند.»
تبعات اجتماعی و امنیتی
باستانی تبریزی تأکید کرد که این موضوع صرفاً یک مسئله فنی یا اقتصادی نیست، بلکه ابعادی اجتماعی دارد:
اینترنت طبقاتی فقط یک مسئله فنی یا اقتصادی نیست، یک مسئله اجتماعی است. وقتی عدهای دسترسی دارند و عدهای ندارند، احساس تبعیض و بیعدالتی شکل میگیرد. این موضوع میتواند خشم اجتماعی تولید کند و شکافها را عمیقتر کند.- قادر باستانی تبریزی، استاد حوزه ارتباطات اجتماعی
به باور او، اینترنت طبقاتی باعث شکلگیری احساس بیعدالتی میشود؛ وقتی عدهای دسترسی دارند و عدهای ندارند، این وضعیت میتواند فشار مضاعفی بر معیشت مردم وارد کند.
باستانی تبریزی همچنین به ایرادات فنی طرح اشاره کرد و گفت: «یکی از اشکالات جدی این مدل، افزایش بار روی شبکه همراه است. در حالی که سالها گفته میشد باید ترافیک به سمت شبکه ثابت و فیبر نوری برود، حالا با این سیاستها، کاربران حرفهای به سمت اینترنت همراه سوق داده میشوند. آیا زیرساخت این موضوع دیده شده؟ آیا تبعات آن بررسی شده؟»
این متخصص ارتباطات همچنین با به چالش کشیدن دستاوردهای امنیتی قطع اینترنت، اشاره کرد که هیچ گزارش شفافی مبنی بر خنثی شدن تهدیدات امنیتی از طریق این روش منتشر نشده است، در حالی که خسارات اقتصادی آن کاملا ملموس است.
باستانی در ادامه به اختلافات میان نهادهای مسئول اشاره کرد و گفت: «مواضع وزیر ارتباطات، آقای ستار هاشمی، قابل دفاع است. تاکید او بر حق دسترسی عادلانه به فضای مجازی و هدفگذاری برای دسترسی باکیفیت به شبکه جهانی بدون طبقهبندی، اگر درست فهم شود، نشانهای از درک همین پیچیدگیهاست.» او در ادامه گفت:
به نظر میرسد بین وزارت ارتباطات و دبیرخانه شورای عالی فضای مجازی اختلافاتی وجود دارد. این اختلاف اگر مدیریت نشود و صدای واحدی به جامعه منتقل نشود، هم به اعتماد عمومی آسیب میزند و هم زمینه سوءاستفاده جریانهای معاند را فراهم میکند.- قادر باستانی تبریزی، استاد حوزه ارتباطات اجتماعی
این استاد حوزه ارتباطات همچنین میگوید: «در شرایطی که بخش بزرگی از جامعه زیر خط فقر است یا در آستانه آن قرار دارد، افزایش هزینههای اینترنت و محدودسازی دسترسی، فشار مضاعفی بر مردم وارد میکند. کسانی که از این سیاستها دفاع میکنند باید پاسخ دهند که تعطیلی معیشت میلیونها نفر چه تبعاتی دارد.
رکود در اقتصاد دیجیتال
محدودیتهای اخیر باعث رکود شدید در بخشهای مختلف اقتصاد دیجیتال شده است. فریلنسرها، برنامهنویسان و تولیدکنندگان محتوا در حدود ۲ ماه گذشته با تعطیلی عملا مواجه بودهاند.
به گفته این کارشناس، فعال کردن اینترنت تنها برای کسبوکارها بدون فراهم کردن دسترسی برای مشتریان، مانند «باز بودن آشپزخانه رستوران در حالی که درب ورودی بسته است» عمل میکند و منجر به توقف چرخه مالی میشود.