واکسن آزمایشی کاموپپیموت با فعالسازی سلولهای T علیه جهش KRAS در ۹۹ درصد بیماران، گامی تازه در درمان سرطان لوزالمعده برداشته است.
سرطان لوزالمعده یکی از دشوارترین سرطانها برای درمان محسوب میشود و حتی پس از جراحی و شیمیدرمانی نیز احتمال بازگشت آن بالاست. براساس برخی برآوردها، بیماری ممکن است در ۸۰ درصد بیماران عود کند. یکی از عوامل مؤثر در پیشرفت این سرطان، جهشهای ژنی است که به سلولهای سرطانی کمک میکنند زنده بمانند و تکثیر شوند.
بهگزارش ساینسآلرت، پژوهشگران در مطالعهای به سرپرستی متخصصان کلینیک مایو، واکسن جدیدی به نام کاموپپیموت (Camupepimut) را بررسی کردند. این واکسن برای آموزش دستگاه ایمنی طراحی شده است تا سلولهای سرطانی دارای هفت جهش رایج ژن KRAS را شناسایی کند و به آنها حمله کند. جهشهای این ژن در حدود ۹۰ درصد موارد آدنوکارسینوم مجرایی لوزالمعده، شایعترین نوع سرطان این اندام، مشاهده میشوند.
پژوهش جدید شامل ۱۴۴ بیمار مبتلا به سرطان لوزالمعدهی دارای جهش KRAS بود که پیشتر جراحی و شیمیدرمانی شده بودند. در آغاز مطالعه، تصویربرداریها هیچ نشانهی قابلمشاهدهای از سرطان در بدن شرکتکنندگان نشان نمیداد. پژوهشگران ۹۶ بیمار را بهطور تصادفی در گروه دریافتکنندهی واکسن و ۴۸ نفر دیگر را در گروه کنترل قرار دادند.
نتایج نشان داد که از میان ۹۰ بیمار واکسینهشدهی قابلارزیابی، ۹۸٫۹ درصد با افزایش پاسخ سلولهای T علیه جهشهای KRAS روبهرو شدند. سلولهای T بخشی از دستگاه ایمنی هستند که در شناسایی و نابودی سلولهای غیرطبیعی نقش دارند. در بیش از ۸۰ درصد بیماران نیز شدت پاسخ این سلولها به بیش از ۹ برابر مقدار پیش از واکسیناسیون رسید.
بن جورج، متخصص سرطان و نویسندهی اصلی پژوهش، میگوید درمان سرطان لوزالمعده با روشهای ایمنیدرمانی همواره دشوار بوده است. بهگفتهی او، ایجاد پاسخ ایمنی قوی علیه جهشهای KRAS در تقریباً تمام بیماران، دستاورد امیدوارکنندهای است.
بااینحال، ایجاد پاسخ ایمنی به معنای اثبات اثربخشی واکسن در جلوگیری از بازگشت سرطان نیست. پژوهشگران تفاوت معنادار آماری در مدت بقای بدون عود بیماری میان گروه دریافتکنندهی واکسن و گروه کنترل مشاهده نکردند. البته در تحلیل اکتشافی، بیمارانی که پاسخ ایمنی قویتری داشتند، ظاهراً مدت بیشتری بدون عود بیماری باقی ماندند.
در بیش از ۸۰ درصد بیماران دریافتکنندهی واکسن، شدت پاسخ سلولهای ایمنی به بیش از ۹ برابر مقدار پیش از واکسیناسیون رسید
پژوهشگران در مرحلهی بعدی قصد دارند دوزهای یادآور بیشتری را آزمایش کنند و احتمال استفاده از واکسن همراه با سایر درمانهای سرطان را نیز بررسی کنند. هدف اصلی این است که مشخص شود آیا پاسخ ایمنی ایجادشده میتواند به کاهش واقعی خطر عود بیماری و افزایش طول عمر بیماران منجر شود یا خیر.
همزمان، واکسنهای شخصیسازیشدهی مبتنی بر فناوری mRNA نیز برای درمان سرطان لوزالمعده در حال بررسی هستند. نتایج اولیهی برخی از این مطالعات امیدوارکننده بوده، اما هنوز برای تأیید اثربخشی آنها به آزمایشهای گستردهتر نیاز است.
پژوهش کاموپپیموت که در ژورنال Nature Medicine منتشر شده است، نشان میدهد آموزش دستگاه ایمنی برای شناسایی جهشهای سرطانزا امکانپذیر است؛ هرچند تبدیل این پاسخ ایمنی به یک درمان مؤثر و تأییدشده، همچنان به شواهد بالینی بیشتری نیاز دارد.