چرا پروستات مردان با افزایش سن بزرگ میشود؟ دانشمندان به پاسخ تازهای رسیدند
پژوهشگران نوع خاصی از سلولها را در پروستات شناسایی کردهاند که ممکن است توضیح دهد چرا این غده با افزایش سن بزرگ میشود.
بزرگشدن پروستات یکی از شایعترین مشکلات مردان بالای ۵۰ سال است. این عارضه که بزرگشدن خوشخیم پروستات نام دارد، معمولاً در بخش مشخصی از غده اتفاق میافتد و میتواند با فشار بر مجرای ادرار، باعث کاهش جریان ادرار و دشواری در تخلیهی مثانه شود. با وجود شیوع گستردهی این مشکل، علت دقیق آن هنوز برای دانشمندان روشن نیست.
اکنون پژوهشگران دانشگاه جانز هاپکینز در آمریکا نوع خاصی از سلولها را شناسایی کردهاند که احتمالاً در بزرگشدن پروستات نقش دارند. یافتهها میتواند به شناخت بهتر این بیماری و توسعهی روشهای درمانی جدید کمک کند.
بهگزارش ساینسآلرت، بزرگشدن خوشخیم پروستات معمولاً در بخشی به نام «ناحیهی انتقالی» رخ میدهد که مجرای ادرار از میان آن عبور میکند. با افزایش تعداد سلولهای این ناحیه، بافت پروستات بزرگتر میشود و ممکن است به مجرای ادرار فشار وارد کند.
دانشمندان میدانند که تغییرات هورمونی، التهاب و افزایش تعداد سلولها در بروز این عارضه نقش دارند؛ اما تاکنون مشخص نبود چرا بزرگشدن پروستات بیشتر در ناحیهی انتقالی اتفاق میافتد و سایر بخشهای غده کمتر تحت تأثیر قرار میگیرند.
پژوهشگران برای یافتن پاسخ، نمونههایی از بافت غیرسرطانی پروستات ۱۰ مرد مبتلا به سرطان پروستات را بررسی کردند. آنها با استفاده از روشی پیشرفته، فعالیت ژنها را در نزدیک به ۱۳۰ هزار سلول بهصورت جداگانه مطالعه کردند.
نتایج نشان داد گروه خاصی از سلولها به نام WIF1+ در ناحیهی انتقالی پروستات بسیار بیشتر از سایر بخشها وجود دارند. تعداد این سلولها در بافتهای مبتلا به بزرگشدن خوشخیم پروستات نیز بیشتر بود.
بررسیهای دقیقتر نشان داد که سلولهای یادشده به هورمونهای مردانه مانند تستوسترون پاسخ میدهند و در فرایندهایی نقش دارند که رشد و تغییر ساختار بافت پروستات را کنترل میکنند.
سلولهای پایهای موسوم به WIF1+ در ناحیهای از پروستات که مجرای ادرار را احاطه میکند، فراوانتر هستند و احتمالاً در بزرگشدن بافت پروستات و بروز مشکلات ادراری نقش دارند
رولین وانگ، نویسندهی اصلی پژوهش، توضیح میدهد که این سلولها ویژگیهای مولکولی خاصی دارند و میتوانند با سلولهای اطراف خود ارتباط برقرار کنند. بهگفتهی او، چنین ویژگیهایی احتمالاً شرایطی ایجاد میکنند که ناحیهی انتقالی پروستات را بیشتر مستعد بزرگشدن میسازد.
یافتهها همچنین ممکن است به توضیح موضوعی دیگر کمک کنند: چرا سرطان پروستات در ناحیهی انتقالی کمتر از برخی بخشهای دیگر این غده آغاز میشود؟ پژوهشگران احتمال میدهند سلولهای تازهشناساییشده با کنترل التهاب و برخی پیامهای مرتبط با رشد سلولی در این تفاوت نقش داشته باشند.
بااینحال، دانشمندان هنوز ثابت نکردهاند که سلولهای WIF1+ مستقیماً باعث بزرگشدن پروستات میشوند. پژوهش فعلی تنها ارتباط میان فراوانی این سلولها و ناحیهی درگیر در بیماری را نشان میدهد.
اگر بررسیهای آینده نقش مستقیم این سلولها را تأیید کنند، ممکن است داروهایی ساخته شوند که با هدف قراردادن آنها، از بزرگشدن بیشازحد پروستات جلوگیری کنند یا روند پیشرفت بیماری را کاهش دهند.
پژوهش در ژورنال The Journal of Pathology منتشر شده است.