جوانی تضمین سلامت قلب نیست؛ کشف نشانه‌های آسیب شریان در ۲۰ ساله‌ها

جوانی به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که قلب و عروق سالم بمانند. پژوهشی تازه روی گروهی از جوانان در آمریکا نشان می‌دهد بسیاری از آن‌ها از همین سنین نشانه‌هایی از خطرهای قلبی، کلیوی و متابولیک دارند را که می‌توانند با آسیب زودهنگام شریان‌ها همراه باشند.

محققان در بررسی ۱۲۸۳ فرد جوان دریافتند نزدیک به ۸۰ درصد شرکت‌کنندگان در یکی از مراحل سندرم قلبی عروقی-کلیوی-متابولیک یا CKM قرار می‌گیرند. هرچه مرحله این سندرم بالاتر بود، احتمال مشاهده نشانه‌های آسیب در شریان‌های کاروتید نیز بیشتر می‌شد.

شریان‌های کاروتید رگ‌های مهمی در گردن هستند که خون را به مغز می‌رسانند. گروه پژوهشی سال گذشته با تصویربرداری از این شریان‌ها در بیش از هزار جوان، نشانه‌هایی از تغییرات زیرآستانه‌ای یا «تحت‌بالینی» پیدا کرده بود؛ یعنی تغییراتی که هنوز لزوماً علامت واضحی ایجاد نکرده‌اند، اما می‌توانند نشانه آغاز آسیب باشند.

میانگین سن شرکت‌کنندگان فقط ۲۳ سال بود، اما برخی شاخص‌های ضخامت شریان در آن‌ها به مقادیری نزدیک بود که معمولا در افراد مسن‌تر انتظار می‌رود. مطالعه جدید تلاش کرده است دلیل این یافته را روشن‌تر کند. نتایج نشان می‌دهد ارتباط میان سلامت قلب، کلیه و سوخت‌وساز بدن ممکن است از همان سال‌های ابتدایی بزرگسالی اهمیت پیدا کند.

انجمن قلب آمریکا در سال ۲۰۲۳ اصطلاح سندرم قلبی عروقی-کلیوی-متابولیک را معرفی کرد. این مفهوم توضیح می‌دهد که مشکلات قلبی، کلیوی و متابولیک معمولا جدا از یکدیگر رخ نمی‌دهند و می‌توانند بر هم اثر بگذارند. برای مثال، اضافه‌وزن، پیش‌دیابت، فشار خون بالا یا چربی خون نامناسب می‌توانند خطر ابتلا به بیماری کلیوی و قلبی را افزایش دهند. در مراحل پیشرفته‌تر نیز احتمال بروز بیماری‌هایی مانند بیماری عروق کرونر، نارسایی قلبی یا سکته بیشتر می‌شود.

قرارگرفتن در یکی از این مراحل به این معنا نیست که فرد حتما در آینده دچار بیماری قلبی یا کلیوی خواهد شد. این طبقه‌بندی بیشتر نشان می‌دهد چه کسانی عوامل خطر بیشتری دارند و ممکن است از مداخله زودهنگام سود ببرند.

پژوهشگران برای ارزیابی وضعیت سلامت شرکت‌کنندگان از معیار «هشت عامل ضروری زندگی» انجمن قلب آمریکا استفاده کردند. این معیار کیفیت رژیم غذایی، فعالیت بدنی، خواب، مصرف نیکوتین، شاخص توده بدنی، قند خون، چربی خون و فشار خون را در نظر می‌گیرد.

در این گروه، به‌ویژه وضعیت رژیم غذایی و فعالیت بدنی نامطلوب بود. البته پژوهشگران تأکید می‌کنند که شرکت‌کنندگان نماینده همه جوانان آمریکا نبودند؛ بسیاری از آن‌ها در مناطق شهری زندگی می‌کردند و بخشی نیز از خانواده‌های کم‌برخوردار بودند. بنابراین نمی‌توان آمار ۸۰ درصد را مستقیما به کل جمعیت جوان تعمیم داد. بااین‌حال، یافته‌ها نشان می‌دهد عوامل خطر قلبی و متابولیک می‌توانند بسیار زودتر از زمانی که معمولا تصور می‌شود ظاهر شوند.

بسیاری از عوامل مرتبط با CKM اصلاح‌شدنی هستند. بهبود رژیم غذایی، افزایش فعالیت بدنی، خواب کافی، ترک مصرف نیکوتین و کنترل فشار خون، قند و چربی خون می‌توانند خطر پیشرفت بیماری را کاهش دهند. پژوهشگران می‌گویند حتی جوانانی که هنوز فشار خون یا قند خون آن‌ها به محدوده بیماری نرسیده است، ممکن است فرصت زیادی برای بهبود وضعیت سلامت خود داشته باشند.

مطالعه جدید نشان نمی‌دهد که بیشتر جوانان دچار بیماری قلبی شده‌اند؛ بلکه هشدار می‌دهد نشانه‌های اولیه خطر و آسیب عروقی می‌توانند در دوره جوانی ظاهر شوند. به همین دلیل، پیشگیری از بیماری‌های قلبی و متابولیک فقط موضوعی مربوط به میانسالی و سالمندی نیست.

پژوهش در ژورنال Circulation: Population Health and Outcomes منتشر شده است.