کاهش ۵۰ درصدی کمردرد مزمن؛ نتیجه چشمگیر نخستین کارآزمایی بالینی شنا

پژوهشگران دانشگاه مک‌کواری استرالیا با انجام کارآزمایی بالینی روی ۷۶ بزرگسال مبتلا به کمردرد مزمن (به مدت ۱۲ هفته یا بیشتر)، به این نتیجه رسیدند که شنا درمان مؤثری برای این عارضه‌ی شایع است.

دبورا ورهام، فیزیوتراپیست و دانشجوی دکترای دانشگاه مک‌کواری و نویسنده‌ی اصلی مطالعه، می‌گوید: «شنا معمولاً به عنوان ورزشی مخصوص افراد مبتلا به کمردرد مزمن توصیه می‌شود، اما شواهد محکمی درباره‌ی تأثیر واقعی آن وجود نداشت. ما این تحقیق را آغاز کردیم چون احساس می‌کردیم باید پاسخ روشنی برای این سوال مهم پیدا کنیم.»

به‌گزارش رفرکتور، شرکت‌کنندگان در مطالعه به دو گروه تقسیم شدند: گروه اول یک برنامه‌ی شنا و مربی‌گری شخصی به مدت هشت هفته را از طریق تله‌سلامت (پزشکی الکترونیک) دریافت کردند، در حالی که گروه دوم فقط جلسات آموزشی درباره‌ی کمردرد را پشت سر گذاشتند.

نکته‌ی مهم این بود که شرکت‌کنندگان لزوماً شناگران حرفه‌ای نبودند، اما حداقل می‌توانستند ۲۵ متر را بدون مشکل و با اعتماد به نفس در آب شنا کنند. برنامه‌ی شنا برای هر فرد بر اساس توانایی‌هایش در آب و سطح آمادگی جسمانی‌اش تنظیم شد و از آن‌ها خواسته شد هفته‌ای سه جلسه به مدت ۳۰ تا ۴۵ دقیقه شنا کنند. جلسات مربی‌گری نیز بر درک بهتر کمردرد و اهمیت حرکت متمرکز بود.

پس از هشت هفته، نتایج به طور قابل‌توجهی به نفع گروه شنا بود. شرکت‌کنندگان در گروه شنا حدود ۵۰ درصد کاهش در شدت کمردرد خود را تجربه کردند. همچنین، آن‌ها به‌طور متوسط ۳۰ درصد ناتوانی کمتری نسبت به گروه کنترل نشان دادند. بهبودی فقط به کاهش درد محدود نبود؛ شناگران در زمینه‌های دیگری مانند شدت درد، محدودیت عملکردی و حتی ترس از حرکت نیز عملکرد بهتری داشتند.

یکی از یافته‌های جالب‌توجه مطالعه، ماندگاری تأثیرات مثبت شنا بود. در پیگیری‌های انجام‌شده در ماه‌های ششم و دوازدهم پس از پایان برنامه، شرکت‌کنندگان گروه شنا همچنان سطوح پایین‌تری از درد را گزارش کردند. این یافته نشان می‌دهد شنا می‌تواند تغییر بلندمدتی در سبک زندگی و مدیریت درد ایجاد کند.

پروفسور مارک هنکاک، نویسنده‌ی ارشد مطالعه، توضیح می‌دهد که شنا می‌تواند دامنه‌ی حرکتی، قدرت عضلانی و ظرفیت هوازی را بهبود بخشد و شناوری آب به افراد امکان می‌دهد حرکاتی را انجام دهند که در خشکی ممکن است برایشان دردناک یا محدود باشد. این ویژگی، شنا را به گزینه‌ی ورزشی ایده‌آل برای افرادی تبدیل می‌کند که به دلیل درد یا محدودیت حرکتی، نمی‌توانند ورزش‌های زمینی را به راحتی انجام دهند.

علاوه بر کاهش درد، شرکت‌کنندگان از افزایش اعتماد به نفس برای شروع فعالیت‌های بدنی دیگر نیز گفتند. به گفته‌ی هنکاک، بسیاری از شرکت‌کنندگان پس از پایان برنامه، به شنا ادامه دادند یا به ورزش‌های دیگری روی آوردند که نشان‌دهنده‌ی تأثیر عمیق‌تر این مداخله بر سبک زندگی آن‌هاست.

گرچه این کارآزمایی از نظر حجم نمونه محدود بود، به عنوان مطالعه‌ای پیشگام، راه را برای تحقیقات گسترده‌تر در زمینه‌ی شنا به عنوان روش درمانی برای کمردرد هموار می‌کند. با توجه به اینکه کمردرد یکی از شایع‌ترین مشکلات سلامتی در جوامع امروزی است و بسیاری از افراد به دنبال روش‌های درمانی ساده، کم‌خطر و در دسترس هستند، این یافته‌ها می‌توانند نقش مهمی در تغییر دستورالعمل‌های پزشکی و توصیه‌های درمانی داشته باشند.

پژوهش در ژورنال British Journal of Sports Medicine منتشر شده است.