فقط ۹۰ دقیقه کم‌خوابی می‌تواند به افزایش وزن منجر شود

بسیاری از افراد تصور می‌کنند کم‌خوابی فقط باعث خستگی و کاهش تمرکز در طول روز می‌شود، اما پژوهش جدیدی نشان می‌دهد حتی کاهش نسبتاً اندک مدت خواب نیز می‌تواند بر وزن و میزان فعالیت روزانه اثر بگذارد.

در پژوهش جدید، ۹۵ فرد سالم که معمولاً هر شب بین هفت تا هشت ساعت می‌خوابیدند، شرکت کردند. از آن‌ها خواسته شد به مدت شش هفته، خواب شبانه خود را حدود ۹۰ دقیقه کاهش دهند تا پژوهشگران تأثیر این تغییر را بر سلامت آن‌ها بررسی کنند. پس از پایان مطالعه، شرکت‌کنندگان به‌طور میانگین حدود نیم‌کیلوگرم وزن اضافه کرده بودند. علاوه‌براین، آن‌ها هر روز به‌طور متوسط ۱۷ دقیقه بیشتر از قبل در حالت نشسته یا بدون فعالیت سپری می‌کردند.

پژوهشگران همچنین دریافتند این تغییر در برخی افراد شدیدتر است. به گزارش ساینتیفیک آمریکن، مردان و زنان یائسه بیشترین کاهش فعالیت بدنی را داشتند و به‌طور متوسط روزانه حدود ۳۰ دقیقه بیشتر را در حالت نشسته سپری کردند.

دانشمندان معتقدند کمبود خواب تنها احساس خستگی ایجاد نمی‌کند، بلکه الگوی فعالیت روزانه را نیز تغییر می‌دهد. افرادی که خواب کافی ندارند معمولاً انرژی کمتری برای تحرک دارند و زمان بیشتری را به نشستن یا استراحت اختصاص می‌دهند. همین کاهش فعالیت، در کنار تغییرات متابولیکی ناشی از کم‌خوابی، می‌تواند به مرور زمان به افزایش وزن منجر شود.

رابطه میان کمبود خواب و چاقی موضوع تازه‌ای نیست، اما بیشتر پژوهش‌های پیشین در شرایط آزمایشگاهی انجام شده بودند. در بسیاری از آن‌ها شرکت‌کنندگان فقط چند روز تحت بررسی قرار می‌گرفتند و گاهی اجازه داشتند فقط چهار ساعت در شب بخوابند و این شرایط با زندگی روزمره بیشتر افراد تفاوت زیادی دارد.

مطالعه جدید تلاش کرده شرایط واقعی‌تری را شبیه‌سازی کند. شرکت‌کنندگان خارج از آزمایشگاه زندگی عادی خود را ادامه دادند و فقط مدت خوابشان اندکی کاهش یافت. به همین دلیل، پژوهشگران معتقدند نتایج این تحقیق بهتر نشان می‌دهد کم‌خوابی خفیف اما مداوم چه اثری بر سلامت دارد. همین گروه پژوهشی پیش‌تر نیز با بررسی همین افراد نشان داده بود که خواب ناکافی می‌تواند در برخی گروه‌ها خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ و بیماری‌های قلبی را افزایش دهد.

کارشناسان مستقل نیز می‌گویند ارزش پژوهش در آن است که فقط به وجود ارتباط میان کم‌خوابی و اضافه‌وزن اشاره نمی‌کند، بلکه شواهدی ارائه می‌دهد که کاهش خواب می‌تواند یکی از عوامل ایجاد افزایش وزن باشد.

پژوهشگران معتقدند اکنون زمان آن رسیده است که توجه بیشتری به مزایای خواب کافی شود. به گفته آن‌ها، بهبود کیفیت و مدت خواب می‌تواند یکی از ساده‌ترین و کم‌هزینه‌ترین راهکارها برای حفظ وزن، افزایش فعالیت بدنی و کاهش خطر بیماری‌های مزمن باشد.

یافته‌ها بار دیگر نشان می‌دهد خواب کافی فقط برای رفع خستگی ضروری نیست، بلکه نقش مهمی در تنظیم وزن، حفظ سوخت‌وساز طبیعی بدن و سلامت بلندمدت ایفا می‌کند.

پژوهش در ژورنال Annals of Internal Medicine منتشر شده است.