جانداران ریز جنوبگان میتوانند به درمان مرگبارترین سرطان پوست کمک کنند
تیمی از پژوهشگران دانشگاه فلوریدای جنوبی که بهتازگی از سفر اکتشافی ششهفتهای به یکی از دورافتادهترین مناطق جهان بازگشتهاند، نمونههایی از نوعی نرمتنان دریایی با نام علمی آسیدیانها (Ascidiacea) را جمعآوری کردهاند؛ بیمهرگانی که به عنوان سیاهاستریها یا «کوزهداران» هم شناخته میشوند و در آبهای یخزده زندگی میکنند. ماموریت با پشتیبانی بنیاد ملی علوم ایالات متحده انجام شد و اعضای تیم برای جمعآوری نمونهها تا عمق حدود ۴۰ متری و هر بار نزدیک به نیمساعت غواصی کردند.
بیل بیکر، استاد شیمی در دانشگاه فلوریدای جنوبی، میگوید سمومی که آسیدیانها برای دفاع در برابر شکارچیان تولید میکنند، میتوانند «بازکاربردی» باشند، یعنی دوباره استفاده شوند. پژوهشهای تیم او نشان داده که این سموم توانستهاند سلولهای ملانوم را در موشها از بین ببرند. ملانوما بدخیمترین نوع سرطان پوست است که از سلولهای تولیدکنندهی رنگدانهی پوست به وجود میآید.
بهگزارش گاردین، بیکر توضیح میدهد: «خبر خوب این است که موشها کشته نشدند. سرطانشان از بین رفت، پس میدانیم که این ماده ویژگیهای فیزیولوژیکی لازم را برای ارائهی عملکردی مشابه دارو دارد. ما به گرمها ماده نیاز داریم تا مطالعهای بزرگتر روی موشها انجام دهیم، شاید به سمت مدلهای جانوری دیگر هم برویم و اگر بتوانیم ایمنی را ثابت کنیم، واقعا بتوانیم کارآزماییهای انسانی را آغاز کنیم.»
مسیر ساخت داروی ضدملانوم ایمن و مؤثر برای استفاده در انسان طولانی است
بیکر تاکید کرد که مسیر ساخت داروی ضدملانوم ایمن و مؤثر، با تایید برای استفاده در انسان، طولانی است و حتی پس از فرمولبندی دارو هم به مجموعهای از کارآزماییهای دقیق، تنظیمشده، پیوسته و گستردهتر نیاز خواهد بود. بااینحال، او افزود دانشی که از این کشف بهدست آمده میتواند بهطور چشمگیری زمانبندی مسیر را جلو بیندازد، زیرا تیمها در شرایطی بسیار دشوار کار کردند و تنها چالششان سرمای آب نبود.
بن میستر، استاد دانشگاه فلوریدای جنوبی و افسر ایمنی غواصی ماموریت، میگوید: «در جنوبگان با یخ، فوکهای پلنگی، شرایط متغیر دریایی و گاهی دید بسیار محدود روبهرو هستیم. هر غواصی باید با دقت برنامهریزی شود تا میان انجام کار و ایمنی تعادل برقرار باشد.»
اکنون، بخشی از کار روی تبدیل سموم به داروی بالقوهی ضدملانوم در آزمایشگاهها ادامه دارد؛ بخشی نیز پیشتر در قالب همکاریهایی که بیکر و تیم همکارانش با مؤسسهی پژوهشی دزرت و مؤسسه اقیانوسشناسی اسکریپس شکل دادهاند، آغاز شده است.
با وجود اینکه پژوهشگران مدتها احتمال میدادند سموم این جانداران بتواند در مقابله با ملانوما مؤثر باشد، بیکر میگوید یافتههای ماموریت اخیر درک آنها را از این موضوع بهطور قابلتوجهی عمیقتر کرده است. او میافزاید اکنون مشخص شده که باکتری عامل مرگ سلولهای ملانوما چگونه درون این میکروارگانیسم زندگی میکند و همچنین، رابطهی زیستی و بومشناختی میان این دو چگونه شکل گرفته است.
- اولین واکسن mRNA برای سرطان پوست وارد کارآزمایی مرحله سوم شد08 اردیبهشت 03مطالعه '2
- کشف شگفتانگیز: کاهش عوارض درمان سرطان با الهام از موجودی جان سخت19 اسفند 03مطالعه '3
- یافته عجیب محققان: آلودگی هوا ممکن است خطر ابتلا به سرطان پوست را کاهش دهد21 بهمن 03مطالعه '3
دادههای بهدستآمده از مطالعات میدانی به پژوهشگران کمک میکند مسیر پژوهش را در مرحلهی آزمایشهای حیوانی و سپس، آزمایشها روی انسان، با دقت بیشتری پیش ببرند و درک روشنتری از این داشته باشند که چه اقداماتی در مسیر توسعهی این ترکیب بهعنوان دارو مؤثر است و از چه کارهایی باید پرهیز شود.
برای ادامهی پژوهشها به صدها میلیگرم تا چند گرم از ترکیب ضدسرطان (سم یا فرآوردهی متابولیکی) نیاز است؛ در حالیکه از مجموعهای به اندازهی یک توپ بسکتبال از آسیدیانها تنها مقدار بسیار ناچیزی به دست میآید. از آنجایی که جمعآوری هزاران نمونه از جنوبگان عملی نیست و میتواند به اکوسیستم منطقه آسیب برساند، یکی از اولویتهای اصلی پژوهشگران تولید مصنوعی این ترکیب در آزمایشگاه است.
بیکر کشف تازه را نقطه اوج فعالیت حرفهای خود میداند و میگوید موفقیت در ازبینبردن ملانوما در مدلهای حیوانی، پژوهش را از مرحلهای فراتر برده که بسیاری از ترکیبات هرگز از آن عبور نمیکنند. اما به باور او، مهمترین چالش هنوز سر جای خود قرار دارد: اثبات ایمنی و اثربخشی این ترکیب در انسان و تبدیل آن به دارویی که بتواند وارد عرصهی درمان شود.
