داروی تزریقی جدید کاهش وزن احتمالاً از تمام داروهای مشابه فعلی مؤثرتر است

شرکت داروسازی الی لیلی (Eli Lilly) اعلام کرده که داروی جدید کاهش وزن جدیدش توانسته در یک آزمایش بالینی بزرگ کاهش وزنی بیشتر از داروهای فعلی چاقی رقم بزند.

الی لیلی در بیانیه‌ای اعلام کرد داروی «رتاتروتاید» که هفته‌ای یک‌بار تزریق می‌شود، در میان افرادی که بالاترین دوز آن را دریافت کرده بودند، درطول ۸۰ هفته به کاهش متوسط ۳۱٫۹ کیلوگرم، معادل ۲۸٫۳ درصد وزن بدن منجر شد. همچنین نزدیک به نیمی از شرکت‌کنندگان در این گروه توانستند دست‌کم ۳۰ درصد از وزن خود را کاهش دهند.

رتاتروتاید هم‌زمان بر سه مسیر هورمونی مهم بدن اثر می‌گذارد که در تنظیم اشتها، مصرف انرژی، سوخت‌وساز و کنترل قند خون نقش دارند. بسیاری از داروهای جدید چاقی تنها بر یک یا دو مسیر هورمونی اثر می‌گذارند، اما رتاتروتاید ترکیبی از هر سه را هدف قرار می‌دهد.

به گزارش گاردین، در مرحله سوم کارآزمایی بالینی رتاتروتاید، ۲۳۳۹ بزرگسال مبتلا به چاقی یا اضافه‌وزن شرکت کردند. همه این افراد حداقل یک بیماری مرتبط با وزن، مانند فشار خون بالا یا اختلالات متابولیک داشتند اما به دیابت مبتلا نبودند. شرکت‌کنندگان به‌صورت تصادفی دوزهای ۴، ۹ یا ۱۲ میلی‌گرمی رتاتروتاید یا دارونما دریافت کردند.

افرادی که دوز ۹ میلی‌گرمی دریافت کردند به‌طور متوسط ۲۹٫۲ کیلوگرم وزن کم کردند و افرادی که دوز ۱۲ میلی‌گرمی مصرف کردند به کاهش متوسط ۳۱٫۹ کیلوگرم دست یافتند. حتی پایین‌ترین دوز دارو نیز باعث کاهش وزن قابل توجهی شد؛ به‌طوری که مصرف‌کنندگان دوز ۴ میلی‌گرمی به‌طور متوسط ۲۱٫۴ کیلوگرم وزن از دست دادند.

نتایج مطالعه نشان می‌دهد رتاتروتاید احتمالاً از بسیاری از داروهای مشهور کاهش وزن فعلی مؤثرتر است. برای مثال، داروی زپ‌باند ساخت خود الی لیلی معمولاً درطول حدود ۷۲ هفته باعث کاهش ۱۵ تا ۲۰ درصدی وزن اولیه می‌شود. داروی وگووی ساخت نوو نوردیسک نیز معمولاً طی ۶۴ تا ۷۲ هفته باعث کاهش حدود ۱۴ تا ۱۹ درصد وزن بدن می‌شود.

وگووی اکنون علاوه بر آمپول، به شکل قرص نیز در برخی کشورها عرضه شده است، اما رتاتروتاید و زپ‌باند فعلاً به‌صورت تزریق هفتگی استفاده می‌شوند و مقدار دوز آن‌ها به‌تدریج افزایش می‌یابد تا بدن بهتر با دارو سازگار شود و عوارض جانبی کاهش پیدا کند.

رتاتروتاید از نظر عملکرد هورمونی تفاوت مهمی با بسیاری از داروهای فعلی دارد. این دارو مانند وگووی و زپ‌باند بر هورمون «جی‌ال‌پی-۱» (GLP-1) اثر می‌گذارد. این هورمون پس از غذا خوردن در روده ترشح می‌شود و با کاهش اشتها و کندکردن تخلیه معده به احساس سیری کمک می‌کند.

رتاتروتاید همچنین مانند زپ‌باند بر هورمون جی‌آی‌پی نیز اثر دارد. این هورمون در تنظیم ترشح انسولین و سوخت‌وساز بدن نقش دارد. اما ویژگی متفاوت رتاتروتاید وجود هورمون سوم، یعنی گلوکاگون است.

گلوکاگون هورمونی است که توسط پانکراس تولید می‌شود و معمولاً افزایش قند خون را به‌دنبال دارد تا از افت شدید آن جلوگیری کند. پژوهشگران معتقدند ترکیب اثر این سه هورمون می‌تواند متابولیسم بدن را فعال‌تر کند، اشتها را کاهش و مصرف انرژی را افزایش دهد؛ موضوعی که احتمالاً دلیل تاثیر چشمگیر این دارو در کاهش وزن است.

در سال‌های اخیر داروهای خانواده GLP-1 به‌سرعت محبوب شده‌اند و استفاده از آن‌ها در سراسر جهان افزایش یافته است. پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد این داروها ممکن است فوایدی فراتر از کاهش وزن داشته باشند. برخی مطالعات حاکی از آن است که این داروها می‌توانند از تشدید اضطراب و افسردگی جلوگیری کنند و حتی میزان غیبت ناشی از بیماری در محیط کار را کاهش دهند.

بااین‌حال، کارشناسان تأکید می‌کنند که هنوز باید مطالعات بیشتری درباره ایمنی بلندمدت و عوارض احتمالی رتاتروتاید انجام شود. همچنین مشخص نیست پس از قطع مصرف این دارو، چه میزان از وزن ازدست‌رفته دوباره بازخواهد گشت؛ مسئله‌ای که درباره بسیاری از داروهای کاهش وزن مطرح است.