ابرغذای غیرمنتظره برای انسان؛ بامبو فقط خوراکی پانداها نیست

شاید شما هم بامبو را بیشتر به عنوان یک چوب منعطف برای ساخت وسایل یا غذای اصلی پانداهای بامزه بشناسید، اما حالا وقت آن رسیده که نگاهتان را به این گیاه تغییر دهید. بامبو رسماً وارد دنیای «غذاهای سلامت» شده است. این اتفاق پس از انتشار اولین بررسی علمی دقیق درباره فواید رژیمی آن رخ داد؛ نتایجی که نشان می‌دهد این گیاه می‌تواند به تنظیم قند خون، مبارزه با التهاب و بهبود سلامت دستگاه گوارش کمک شایانی کند.

محققان دانشگاه آنگلیا راسکین (ARU) برای اولین بار تمام مطالعات علمی موجود درباره بامبو را جمع‌آوری و بررسی کرده‌اند. جالب است بدانید بامبو سریع‌ترین رشد را در میان تمام گیاهان سیاره زمین دارد. با وجود اینکه این گیاه یک ماده غذایی رایج در سفره‌های مردم شرق آسیاست، در سایر نقاط جهان هنوز کسی به درستی از ارزش غذایی بالای آن باخبر نیست.

پروفسور «لی اسمیت»، استاد سلامت عمومی در دانشگاه ARU و نویسنده ارشد پژوهش می‌گوید: «بامبو پتانسیل عظیمی دارد تا به مکملی سالم و پایدار (سازگار با محیط زیست) در رژیم غذایی مردم سراسر جهان تبدیل شود؛ اما یک شرط مهم دارد: باید به روش درست آماده‌سازی شود.» او توضیح می‌دهد که فواید متعدد این گیاه، از جمله توانایی آن در مقابله با چالش‌های دنیای مدرن مثل دیابت و بیماری‌های قلبی، به‌دلیل ترکیبات غنی آن است. بامبو سرشار از پروتئین، اسیدهای آمینه (واحدهای سازنده پروتئین)، کربوهیدرات‌های مفید، مواد معدنی و انواع ویتامین‌هاست.

جوانه‌های بامبو (بخش‌های نرم و تازه روییده گیاه) می‌توانند وضعیت سوخت‌وساز بدن (متابولیسم) و کنترل قند خون را بهبود ببخشند. همچنین فیبرهای موجود در آن شامل سلولز، همی‌سلولز و لیگنین هستند که به بهبود عملکرد روده‌ها و رفع یبوست کمک می‌کنند. گزارش‌های دیگر هم از کاهش واکنش‌های التهابی در بدن و افزایش فعالیت آنتی‌اکسیدانی (که مانع از تخریب سلول‌ها می‌شود) خبر داده‌اند.

کاهش سموم در غذاهای سرخ‌کردنی یکی از یافته‌های بسیار جالب تحقیق در زمینه فرآیند آشپزی است. دانشمندان دریافتند که ترکیبات بامبو می‌تواند از تشکیل فوران و آکریل‌آمید جلوگیری کند. آکریل‌آمید همان ماده سمی و خطرناکی است که وقتی مواد نشاسته‌ای (مثل سیب‌زمینی) را در دمای بالا سرخ یا کباب می‌کنیم، تولید می‌شود. در واقع بامبو می‌تواند اثرات مخرب این روش‌های پخت‌وپز را کاهش دهد.

بااین‌حال، هشدار مهمی هم وجود دارد: مصرف برخی از گونه‌های بامبو به صورت خام می‌تواند خطرناک باشد؛ زیرا حاوی موادی به نام گلیکوزیدهای سیانوژنیک هستند که در بدن ماده سمی سیانور آزاد می‌کنند. به همین دلیل است که کارشناسان تاکید دارند بامبو حتماً باید به صورت پخته یا فرآوری شده (مثل کنسرو یا جوشانده) مصرف شود تا سموم آن از بین برود.

پروفسور اسمیت می‌گوید: «بررسی ما نشان داد که بامبو به وضوح از پتانسیل تبدیل‌شدن به ابرغذا برخوردار است، اما هنوز شکاف‌هایی در دانش ما وجود دارد. ما به آزمایش‌های انسانی با کیفیت بیشتری نیاز داریم تا بتوانیم توصیه‌های قطعی پزشکی برای مصرف آن صادر کنیم.»

در حال حاضر بیش از ۱۴۰۰ گونه بامبو در جهان شناسایی شده است. این گیاه به دلیل رشد فوق‌العاده سریع و نیاز بسیار کمی که به آب دارد، یکی از مناسب‌ترین گیاهان برای محیط زیست محسوب می‌شود. اما جالب است بدانید که از میان این همه تنوع، فعلاً فقط حدود ۱۰۰ گونه آن به عنوان منبع غذایی (جوانه خوراکی) شناخته شده‌اند.

پژوهش در ژورنال Advances in Bamboo Science منتشر شده است.