پزشکان بیمار در آستانه مرگ را دو روز با ریه مصنوعی زنده نگه داشتند
پزشکان بیمارستان نورتورسترن مموریال در شهر شیکاگو، ایالت ایلینوی آمریکا، با بهرهگیری از سیستمی خلاقانه و مهندسیشده موفق شدند بیماری را که در یک قدمی مرگ قرار داشت، به مدت دو روز بدون کارکرد ریه زنده نگه دارند. این دستاورد پزشکی که بهعنوان گزینهی نهایی برای نجات بیماران از وضعیتهای بحرانی معرفی شده، راه را برای موفقیت در پیوندهای پیچیده عضو هموار کرده است.
سال ۲۰۲۳ برای آنکیت بهارات، جراح برجستهی قفسه سینه، با چالش مرگ و زندگی آغاز شد. او برای نجات مردی ۳۳ ساله فراخوانده شد که بر اثر ابتلا به آنفلوانزا و عفونت ثانویه با باکتری سهمگین سودوموناس (از هراسانگیزترین عوامل بیماریزا در محیطهای درمانی)، در آستانه فروپاشی کامل قرار داشت. ریههای بیمار از مایعات و عفونت پر شده بود، کلیههایش از کار افتاده بودند و قلب او نیز بهسختی ضربان داشت. دکتر بهارات وضعیت او را چنین توصیف میکند: «عملاً در حال مرگ بود.»
ایست قلبی بیمار در جریان درمان، شرایط را بحرانیتر کرد. تیم پزشکی موفق شد او را احیا کند، اما کاملاً روشن بود که باید اقدامی فوری و فراتر از پروتکلهای معمول انجام شود. بیمار برای ادامه زندگی به پیوند دوگانهی ریه نیاز داشت، اما شدت بیماری به قدری زیاد بود که بدن او توان تحمل چنین جراحی سنگینی را نداشت. از سوی دیگر، دستگاههای حمایتی مانند اکسیژنرسانی غشایی برونپیکری (ECMO) که به تنفس کمک میکنند، بدون وجود ریه در بدن یا در صورت ازکارافتادگی کامل آن، کارایی لازم را ندارند.
- جراحان چینی برای نخستینبار توانستند ریه خوک را به انسان پیوند بزنند04 شهریور 04مطالعه '4
- مرد مبتلا به نارسایی قلبی با دریافت قلب تیتانیومی توانست زنده بماند23 مرداد 03مطالعه '4
- پیشرفت بزرگ در پزشکی: مرد استرالیایی ۱۰۰ روز با قلب مصنوعی زندگی کرد25 اسفند 03مطالعه '3
بهگزارش ساینتیفیکامریکن، نقشه نجات بیمار با طراحی یک «ریه مصنوعی» توسط دکتر بهارات و تیمش وارد مرحلهی جدیدی شد. پزشکان سیستمی ابداع کردند که وظیفه داشت خون را از سمت راست قلب بگیرد، آن را اکسیژنرسانی کند و سپس به سمت چپ قلب بفرستد تا به سراسر بدن پمپاژ شود.
دکتر بهارات این سیستم نوین را به ساخت یک پل در بزرگراهی مسدود تشبیه میکند؛ جایی که ریههای ازکارافتاده مانند بنبست عمل میکردند و ریه مصنوعی، مسیر جریان خون را دوباره باز کرد. جراحان همچنین یک مسیر خروجی برای بازگشت خون به سمت راست قلب تعبیه کردند تا از تجمع فشار و ترافیک خونی در پل جلوگیری کنند.
بیمار اکنون در سلامت کامل به سر میبرد
بهرهگیری از تکنولوژی ریه مصنوعی به مدت دو روز، فرصت حیاتی لازم را فراهم کرد تا بدن بیمار از زیر بار سنگین عفونت خارج شود. دکتر بهارات این لحظات را به شکست طلسمی تشبیه میکند که ناگهان روند بهبودی تمام اعضای بدن را آغاز کرد.
پس از پایداری وضعیت، نام بیمار در فهرست انتظار پیوند قرار گرفت و تنها چند ساعت بعد، با پیداشدن عضو اهدایی، جراحی پیوند با موفقیت انجام شد. بیمار پس از گذراندن دوران نقاهت، در حالی که جان دوبارهای یافته بود از بیمارستان مرخص شد و اکنون با گذشت بیش از دو سال، در سلامت کامل به سر میبرد.
متخصصان حوزه جراحی معتقدند اگرچه طرحهای مفهومی مشابهی در گذشته وجود داشته، رویکرد دکتر بهارات روشی نوین برای حل چالشی است که تمام جراحان پیوند با آن مواجه هستند. دکتر بهارات تأکید دارد که تمام آموختهها و پیکربندیهای این سیستم به صورت عمومی به اشتراک گذاشته شده تا هر مرکزی بتواند از آن برای نجات جان بیماران استفاده کند؛ چرا که هدف نهایی، تکرار روایتهای موفقیت و نجات جان حتی یک انسان بیشتر است.
جزئیات این دستاورد علمی در مقالهای در نشریهی Med منتشر شده است.