پایان عصر داروها؟ اولین هدست خانگی برای درمان افسردگی تأییدیه FDA گرفت

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در چرخشی تاریخی برای پروتکل‌های درمانی سلامت روان، اولین دستگاه تحریک مغزی خانگی را برای بهبود اختلال افسردگی اساسی (MDD) یا افسردگی ماژور در سطوح متوسط تا شدید، تأیید کرد. این تأییدیه می‌تواند آغازگر عصری تازه در جایگزینی یا تکمیل روش‌های دارویی با گجت‌های پوشیدنی هوشمند باشد.

دستگاه FL-100 محصول شرکت سوئدی فلو نوروساینس، هدست کوچکی است که برای افراد بالای ۱۸ سال طراحی شده و از طریق پزشک در دسترس خواهد بود. این سیستم از تکنولوژی تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای (tDCS) بهره می‌برد تا جریان‌های الکتریکی بسیار ضعیفی را به قشر پیش‌پیشانی مغز بفرستد. این بخش از مغز در بسیاری از افراد مبتلا به افسردگی، فعالیت کمتری دارد و تحریک الکتریکی آن می‌تواند تعادل فعالیت‌های عصبی را بازیابی کند.

حدود یک‌سوم از بیماران مبتلا به افسردگی، واکنش مناسبی به داروهای ضد‌افسردگی نشان نمی‌دهند یا به دلیل عوارض جانبی شدید، درمان دارویی را رها می‌کنند. تأییدیه اخیر FDA بر پایه‌ی کارآزمایی بالینی تصادفی صادر شده است که اثربخشی دستگاه را در محیط خانه و تحت نظارت از راه دور بررسی می‌کرد.

پژوهشی تازه که عملکرد کیت فلو نوروساینس را روی داوطلبان بررسی کرده است، نشان می‌دهد شرکت‌کنندگان با استفاده‌ی روزانه ۳۰ دقیقه از هدست، پس از ۱۰ هفته به بهبودی خیره‌کننده‌ی ۵۸ درصدی در کاهش علائم دست یافتند. عوارض گزارش‌شده در مطالعه نیز تنها به موارد خفیفی چون سردرد یا تحریکات پوستی موقت محدود بود که در مقایسه با عوارض سیستمیک و سنگین داروهای شیمیایی، بسیار ناچیز و قابل‌اغماض است.

دنیل منسون، مدیر ارشد علمی شرکت سازنده، معتقد است که تأیید دستگاه در بازار آمریکا پس از شش سال تجربه‌ی موفق در اروپا، گزینه‌ای مؤثر و غیردارویی را پیش روی میلیون‌ها بیمار قرار می‌دهد. FL-100 که با اپلیکیشن موبایل برای هدایت بیمار کنترل می‌شود، پیش از این توسط ۵۵هزار نفر در بریتانیا و اتحادیه اروپا استفاده شده و داده‌های واقعی نشان می‌دهد ۷۷ درصد کاربران تنها در سه هفته، بهبود ملموسی را تجربه کرده‌اند.

ارین لی، مدیرعامل فلو نوروساینس، تأییدیه را نقطه عطفی می‌نامد که مسیر گذار از درمان‌های صرفاً دارویی به سمت درمان‌های مبتنی بر فناوری با کمترین عوارض جانبی را هموار می‌کند. پیش‌بینی می‌شود این گجت در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ وارد بازار آمریکا شود. با توجه به ساخت دستگاه‌های مشابه توسط محققان دانشگاه کالیفرنیا لس‌آنجلس در سال ۲۰۲۵، به نظر می‌رسد دنیای روان‌پزشکی با سرعتی بالا به سمت درمان‌های دیجیتال و تحریک الکتریکی مغز در محیط خانه حرکت می‌کند.

پژوهش در نشریه‌ی نیچر منتشر شده است.