توصیه‌های اشتباه هوش مصنوعی در دنیای عشق؛ چت‌جی‌پی‌تی انگار عمداً روابط را تخریب می‌کند

ممکن است درباره‌ی روابط میان انسان و هوش مصنوعی شنیده باشید، اما تصور کنید اگر هوش مصنوعی عمداً بخواهد زندگی عاشقانه‌ی شما را با انسان‌های دیگر مختل کند، چه می‌شود؟ این پرسشی است که امروزه بسیاری از افراد به‌ویژه با گسترش استفاده از «یارهای دیجیتال» یا همان دستیارهای هوش مصنوعی در دنیای دوستیابی درگیر آن شده‌اند.

رواج برنامه‌های گفت‌وگو محور و اپلیکیشن‌های متنی باعث شده ارتباطات عاشقانه بیش از پیش وابسته به نوشتار شود. پژوهش‌ها نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از جوانان زیر ۳۰ سال شریک زندگی خود را از طریق اپلیکیشن‌های دوستیابی پیدا کرده‌اند، اما بسیاری از آنان این تجربه را سطحی و سرد توصیف می‌کنند که با افزایش حس تنهایی در جوامع مدرن همراه بوده است.

در این میان، ظهور مدل‌های زبانی پیشرفته مانند چت‌بات‌های هوش مصنوعی، اوضاع را پیچیده‌تر کرده است. بسیاری از افراد اکنون به جای اتکا به احساس و خلاقیت شخصی خود، نوشتن پیام‌های عاشقانه یا شوخ‌طبعانه را به الگوریتم‌ها می‌سپارند. بااین‌حال، گزارش‌ها نشان می‌دهد نتایج این کار همیشه رضایت‌بخش نیست.

در مواردی دیده شده که کاربران طبق توصیه‌ی هوش مصنوعی، ارتباط خود را به‌طور حساب‌شده قطع یا تعلیق کرده‌اند تا «ریتم مناسب» را حفظ کنند، اما در نهایت طرف مقابل تصور کرده نادیده گرفته شده و علاقه‌ای وجود ندارد. در مواردی دیگر، پیام‌هایی که به پیشنهاد چت‌بات ارسال شده، چنان رسمی یا شاعرانه بوده که به‌وضوح غیرطبیعی به نظر می‌رسیده است؛ جملاتی از جنس «لبخندت بی‌تلاش‌ترین جذابیت دنیاست» که کمتر کسی در گفت‌وگوی واقعی بر زبان می‌آورد.

برخی افراد نیز پس از هفته‌ها گفت‌وگوی مجازی، هنگام ملاقات حضوری با فرد مقابل متوجه شده‌اند که او هیچ شباهتی به تصویر احساسی و مطمئنی که در چت‌ها ارائه می‌کرده ندارد. گویی شخصیت ساخته‌شده در فضای مجازی، صرفاً محصول همکاری نزدیک او با یک چت‌بات بوده است.

گاردین در مقاله خود چند نمونه از تجربه‌های کاربران اپلیکیشن‌های دوستیابی را بازگو کرده است:

• رِیچل با مردی در اپلیکیشن دوست‌یابی Hinge آشنا شد و آنها مکالمات عمیق و جالبی داشتند. اما وقتی برای اولین بار همدیگر را حضوری دیدند، رِیچل فهمید این فرد به اندازه‌ی مکالمات آنلاین صمیمی و گرم نیست. این تجربه باعث شد کمی به استفاده از هوش مصنوعی برای مکالماتش شک کند.
• فرانچسکا در ابتدا از هوش مصنوعی برای نوشتن پیام‌ها کمک گرفت تا راحت‌تر با دیگران ارتباط برقرار کند. اما بعد از مدتی متوجه شد که بیشتر مکالماتش توسط ChatGPT انجام می‌شود و خودش دیگر نمی‌دانست چطور به‌طور طبیعی با طرف مقابل حرف بزند.
• جمیل هم برای متمایز شدن در دنیای رقابتی اپلیکیشن‌های دوست‌یابی از هوش مصنوعی استفاده می‌کرد. اما وقتی با کسی روبه‌رو شد که درباره غم و از دست دادن حرف می‌زد، فهمید که تکیه بیش از حد به هوش مصنوعی ممکن است صادقانه بودنش را تحت تأثیر قرار دهد.

چنین تجربه‌هایی پدیده‌ای را آشکار کرده که برخی آن را کت فیشینگ (گربه‌ماهی‌گری) می‌نامند؛ یعنی فریب احساسی با استفاده از پیام‌های ساخته‌شده توسط هوش مصنوعی. نتیجه‌ی این روند، اغلب ناامیدی و سردرگمی است، زیرا فرد با شخصیتی روبه‌رو می‌شود که در واقع وجود خارجی ندارد.

به نظر می‌رسد هوش مصنوعی، که قرار بود ابزاری برای تسهیل ارتباطات انسانی باشد، در برخی موارد به عاملی برای فاصله‌گرفتن انسان‌ها از یکدیگر تبدیل شده است و در این میان، ارتباط واقعی قربانی دقت، ظرافت و ساختگی بودن الگوریتم‌ها می‌شود.

استفاده از هوش مصنوعی در مکالمات دوست‌یابی، اگرچه می‌تواند در شروع گفتگوها کمک کند، با خود چند چالش و نگرانی مهم به همراه دارد. یکی از مشکلات اصلی، ایجاد هویت‌های جعلی یا غیرواقعی است که ممکن است طرف مقابل را فریب دهد و رابطه را بر پایه‌ی نادرستی بسازد. همچنین تکیه بیش از حد به هوش مصنوعی می‌تواند مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی خود فرد را کاهش دهد و او را کمتر قادر به مدیریت مکالمات واقعی کند.

این موضوع مخصوصاً وقتی ملموس می‌شود که ملاقات حضوری اتفاق می‌افتد و تفاوت بین شخصیت واقعی و مکالمات دیجیتالی باعث تجربه‌ای ناخوشایند یا ناامیدکننده می‌شود. متخصصان توصیه می‌کنند که هوش مصنوعی بهتر است به عنوان یک ابزار کمکی استفاده شود، برای مثال برای ایده گرفتن یا اصلاح سبک پیام‌ها، نه اینکه جایگزین ارتباط انسانی و صادقانه شود. به این شکل می‌توان از مزایای تکنولوژی بهره برد، بدون آنکه صداقت و صمیمیت رابطه آسیب ببیند.