بدن می‌تواند نارسایی حاد عضو را ترمیم کند

سه‌شنبه ۱۳ فروردین ۱۳۹۸ - ۲۳:۰۰
مطالعه 4 دقیقه
بدن برای ترمیم اندام‌هایی که دچار نارسایی می‌شوند، مانند نارسایی‌های قلب و کلیه و کبد، از دو روش تقسیم سلول‌های شبه‌بنیادی و تقسیم درونی استفاده می‌کند.

نارسایی اندام ممکن است کشنده باشد؛ ولی کلیه‌ها و قلب و کبد برای این فاجعه آماده هستند. نتایج پژوهشی جدید نشان می‌دهد درصورت بُروز چنین اتفاقی، دو جمعیت سلولی به‌سرعت واکنش نشان می‌دهند و برای بازیابی اندام دچار اختلال در عملکرد باهم همکاری می‌کنند. ابتدا سلول‌های بازمانده برای نگه‌داری عملکرد اندام به‌‌سرعت وارد عمل می‌شوند و سلول‌های شبه‌بنیادی جایگزین بافت آسیب‌دیده می‌شوند.

در مقاله‌‌ای مروری که ۲۹مارس در مجله‌ی Trends in Molecular Medicine منتشر شد، به این موضوع پرداخته شده که چگونه این واکنش دوگانه موجب نجات زندگی می‌شود.

وقتی بافتی آسیب می‌بیند، سلول‌ها برای جایگزینی تقسیم می‌شوند؛ اما فرایند تقسیم سلولی در سلول‌های تخصصی مانع از این می‌شود که آن سلول‌ها بتوانند وظایف طبیعی خود را انجام دهد. تا همین اواخر، این اعتقاد وجود داشت که بازیابی عملکرد پس از هر آسیب، پیامدی از بازیابی مجدد تمام سلول‌های تخصصی است؛ درحالی‌که تقسیم سلولی این‌چنینی درنهایت به ضعف بیشتر عملکرد بخش‌های باقی‌مانده‌ی آن عضو منجر می‌شود. این ایده زمانی‌ تغییر کرد که دانشمندان متوجه شدند درواقع، دو نوع سلول وجود دارند که دربرابر نارسایی اندام واکنش نشان می‌دهند. عمده‌ی سلول‌های موجود در اندام، سلول‌های بسیار اختصاصی هستند که توانایی تقسیم سلول را از دست داده‌اند؛ ولی می‌توانند ظرفیت عملکرد خود را افزایش دهند. پائولا روماگنانی، استاد نفرولوژی از بیمارستان کودکان میردر فلورانس می‌گوید:

ازآنجاکه سلول‌ها در اندام‌های تخصصی نظیر قلب یا کلیه‌ها یا کبد طوری برنامه‌ریزی شده‌اند که وظایف خاصی را انجام دهند، تنها سلول‌های شبه‌بنیادی می‌توانند به‌سرعت تقسیم شوند و جای بافت‌های آسیب‌دیده را بگیرند. برای مثال، پوست هرجایی که باشد، عملکرد ثابتی دارد و برای ترمیم آسیب پوستی به‌سرعت تقسیم می‌شود. اگرچه تقسیم بی‌برنامه‌ی بافتِ اندام تخصصی بیش از اینکه کمک‌کننده باشد، موجب کاهش سلامت آن اندام می‌شود. به‌همین‌دلیل، همکاری بین دو نوع سلول بسیار مهم است. سلول تخصصی DNA خود را نمی‌تواند در فرایندی به‌نام «تقسیم درونی» (Endoreplication) تکثیر می‌کند؛ ولی دیگر اجزای آن تقسیم نمی‌شود.

این شکل نشان می‌دهد چگونه پلی‌پلوئیدی‌شدن سلول‌های ماهیچه‌ای قلب و تکثیر سلول‌های شبه‌بنیادی موجب ترمیم آسیب حاد قلبی در پستانداران می‌شود

روماگنانی می‌گوید:

روماگنانی هنگام مطالعه‌ی این تعامل دریافت برخی از اندام‌ها روی تکنیک بیشتر تمرکز می‌کنند. او می‌گوید:

همچین، تعاملاتی بین دو پاسخ بازیابی‌کننده وجود دارد که پیامدهایی برای توسعه‌ی داروهایی دارد که شاید بتوانند بیشتر موجب تقویت یکی از واکنش‌ها شوند. روماگنانی می‌گوید:

در وضعیت تقسیم سلولی در سلول‌های شبه‌بنیادی، استحکام بافت در بلندمدت بهتر است؛ اما درعین‌حال، احتمال توسعه‌ی سرطان در اندام درگیرشده نیز وجود دارد. وقتی شما تعداد زیادی از سلول‌هایی داشته باشید که کارایی تقسیم فراوانی دارند، خطر توسعه‌ی سرطان نیز در این سلول‌ها بیشتر است. این موضوع احتمالا علت این موضوع است که چرا هر دو روش در بافت آسیب‌دیده فعال هستند و توازن بین این دو روش تا به این اندازه اهمیت دارد. این پژوهشگران علاقه‌مندند که این اطلاعات را در توسعه‌ی درمان‌هایی برای نارسایی حاد اعضای بدن استفاده کنند. درک نقش تقسیم سلولی درونی در همکاری با تقسیم سلولی در هر اندام واقعا مهم است. روماگنانی می‌گوید:

مطالب مشابه

نظرات

درخواست ناموفق بود