آشنایی با انواع باتری در گجتهای هوشمند؛ مسیر آینده باتری گوشیها چیست؟
باتری یکی از عوامل تعیینکننده و حیاتی است که بسیاری از کاربران هنگام خرید گوشی، لپتاپ، تبلت و سایر دستگاههای الکترونیکی، توجه ویژهای به آن دارند. شرکتهای بزرگ فناوری بهدنبال توسعهی تکنولوژیهایی هستند که بتوانند با استفاده از آنها، باتری یا مصرف انرژی را تا حد ممکن بهینه کنند.
از گذشته تا امروز، باتریها دستخوش تغییرات چشمگیری شدهاند؛ برخی شرکتها تمرکز خود را بر بهینهسازی مصرف انرژی گذاشتهاند، در حالی که برخی دیگر بهدنبال استفاده از متریالها و فناوریهای جدید برای افزایش ظرفیت و طول عمر باتری بودهاند.
انواع باتری موبایل
آشنایی با انواع باتری به کاربران کمک میکند با دید بازتری نسبت به مزایا و معایب احتمالی گوشی یا دستگاه شارژی خود تصمیم بگیرند. این آگاهی، از انتخاب آگاهانه هنگام خرید گرفته تا شیوهی صحیح استفاده و مراقبت از باتری برای کاهش استهلاک، اهمیت زیادی دارد.
سلیکون کربن (Silicon Carbon)
احتمالاً شنیدهاید که شرکتهایی مانند شیائومی، آنر و اوپو در گوشیهای جدید خود از باتریهای سیلیکون-کربن استفاده میکنند. اما دلیل این تغییر چیست؟
باتریهای سیلیکون-کربن در مقایسه با باتریهای لیتیومی رایج، پیشرفت قابلتوجهی را تجربه کردهاند. مهندسان با جایگزینی گرافیت در ساختار باتریهای لیتیومی با ترکیبی از سیلیکون و کربن، توانستهاند چگالی انرژی را افزایش دهند. چگالی انرژی به این معناست که باتری میتواند در حجم ثابت، انرژی بیشتری نسبت به نسلهای قدیمیتر ذخیره کند.
این ویژگی باعث شده شرکتهای چینی که همواره بهدنبال افزایش ظرفیت باتری و پشتیبانی از سرعتهای شارژ بالاتر هستند، بهسرعت از این فناوری استقبال کنند. از سوی دیگر، استفاده از کربن در این ترکیب به کاهش مشکل متورم شدن سیلیکون کمک کرده است. انتخاب سیلیکون بهجای گرافیت دلیل مهم دیگری نیز دارد: رسانایی بهتر که میتواند به افزایش سرعت شارژ منجر شود.
مزایا
- چگالی انرژی بالاتر به نسبت باتریهای لیتیومی
- شارژ شدن سریع
- عمر بالا
- گرمای کم و طراحی جمعوجور
- مصرف انرژی مؤثرتر
معایب
- هزینه تولید بالا
- وجود چالش انبساط سلیکون
لیتیوم-یونی Lithium ion (Li-ion)
باتریهای لیتیوم-یونی بخش بزرگی از زندگی مدرن را شکل دادهاند و در طیف وسیعی از محصولات، از گوشیهای هوشمند گرفته تا خودروهای برقی، مورد استفاده قرار میگیرند.
محبوبیت این باتریها به مادهی اصلی تشکیلدهندهی آنها بازمیگردد. برخلاف باتریهای قدیمیتر مانند نیکل-کادمیوم، در این باتریها از یون لیتیوم استفاده میشود؛ فلزی سبک با چگالی انرژی بالا که امکان ذخیرهی انرژی بیشتر را در وزن کمتر فراهم میکند.
یکی دیگر از دلایل فراگیر شدن باتریهای لیتیوم-یونی، عمر مفید مناسب آنها نسبت به نسلهای قدیمیتر است. امروزه بسیاری از شرکتها محصولات خود را با این نوع باتری روانهی بازار میکنند؛ برای مثال اپل و سامسونگ در گوشیها و ساعتهای هوشمند خود بهطور گسترده از باتریهای لیتیوم-یونی استفاده میکنند.
مزایا
- چگالی انرژی بالا
- ورزن سبک
- نرخ پایین هدر رفت انرژی
- مناسب برای استفاده در وسایل مختلف
- شارژ شدن سریع
- چرخ عمر نسبتا بالا
معایب یا ریسک
- خطرات زیست محیطی ( وجود چالش در فرایند بازیافت)
- احتمال انفجار یا آتشسوزی در اثر آسیب دیدن
- تولید گرمای زیاد
لیتیوم-پلیمری Litium Polimery (Li-Po)
باتریهای لیتیوم-پلیمری در واقع نسخهی پیشرفتهتری از باتریهای لیتیوم-یونی محسوب میشوند. استفاده از الکترولیت جامد یا ژلمانند در ساختار آنها باعث افزایش ایمنی و انعطافپذیری در طراحی شده است، هرچند برخی از محدودیتهای باتریهای لیتیوم یونی همچنان در این نوع نیز دیده میشود.
باتریهای لیتیوم-پلیمری در دستگاههای متعددی مورد استفاده قرار میگیرند؛ از جمله مکبوکها، اولترابوکها و تبلتها. دلیل این موضوع، آزادی عمل بیشتر در طراحی است؛ زیرا این باتریها برخلاف لیتیوم-یونیها، محدودیت کمتری در شکل و ضخامت دارند. با این حال، چرخهی عمر آنها معمولاً کوتاهتر است و بهطور میانگین بین ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ چرخهی شارژ قرار دارد، در حالی که باتریهای لیتیوم-یونی میتوانند به حدود ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ چرخه برسند.
مزایا
- امنیت بالا
- طراحی باریک و وزن سبک
- قابلیت تخلیه انرژی بالا (کارایی در پهپادهای مسابقه ای )
- چگالی انرژی بالا
- چرخه عمر مناسب
معایب
- قیمت بالاتر
- چرخه عمر کمتر
- خطرات زیست محیطی
نیکل کادمیوم Nickel Cadmium
باتریهای نیکل-کادمیوم از مشکل معروف «اثر حافظه» رنج میبرند. به این معنا که اگر باتری پیش از تخلیهی کامل یا شارژ کامل مورد استفاده قرار گیرد، بهمرور ظرفیت مؤثر خود را از دست میدهد. برای جلوگیری از این مسئله، لازم است باتری بهطور کامل تخلیه و سپس شارژ شود؛ کاری که در استفادهی روزمره برای بسیاری از کاربران دشوار است.
امروزه استفاده از باتریهای نیکل-کادمیوم در گوشیهای هوشمند و سایر گجتها کاملاً منسوخ شده و کاربردی ندارند. علاوه بر این، این باتریها از مواد سمی ساخته میشوند و پس از پایان عمر مفید، باید با دقت و طبق استانداردهای زیستمحیطی دفع شوند. با این حال، جالب است بدانید که در زمان خود، برخی مزایا مانند مقاومت بالا در برابر تخلیهی کامل داشتند که آنها را نسبت به گزینههای موجود آن دوره متمایز میکرد.
مزایا
- مقاومت نسبت به تخلیه صفر درصدی
- چرخه شارژ مناسب
- مقاومت نسبت به شرایط دمایی
معایب
- خطرات زیست محیطی فراوان
- اثر حافظه
- چگالی انرژی کم
- تخلیه خودبهخودی بالا (خالی شدن شارژ حتی در صورت استفاده نشدن)
- اندازه و ابعاد بزرگ
نیکل متال هیدرید Nickel Metal Hydrid
باتریهای نیکل-متال هیدرید را میتوان نسخهی تکاملیافتهی نیکل-کادمیوم دانست. برخلاف Ni-Cd، این باتریها از مواد سمی استفاده نمیکنند و سازگاری بیشتری با محیطزیست دارند.
در این نوع باتریها، آلیاژهای جذبکنندهی هیدروژن بهجای کادمیوم بهکار رفتهاند. این تغییر باعث حذف فلز سمی کادمیوم و همچنین کاهش چشمگیر اثر حافظه شده است. به همین دلیل، باتریهای نیکل-متال هیدرید در زمان خود گزینهای مناسبتر نسبت به نیکل-کادمیوم محسوب میشدند، هرچند با ورود باتریهای لیتیومی، آنها نیز بهتدریج نقش کمرنگ تری گرفتند.
مزایا
- سمی نبودن و سازگاری با محیط زیست
- انرژی بالاتر نسبت به نیکل کادمیوم
- کاهش اثر حافظه
- مناسب تجهیزات قدیمی و کممصرف
معایب
- چگالی انرژی پایین نسبت به دسته لیتیومی
تاکنون از کدام نوع باتری در وسایل شارژی خود استفاده کردهاید؟ به نظر شما مزایا و معایب آن چه بوده است و چه چالشهایی در استفاده روزمره تجربه کردهاید؟ دیدگاه و تجربههای خود را با ما و دیگر کاربران به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
تفاوت بین باتری لیتیوم-یونی و لیتیوم-پلیمری چیست؟
هر دو از خانواده باتریهای لیتیومی هستند، اما Li-ion از الکترولیت مایع استفاده میکند و چگالی انرژی بالاتری دارد، در حالی که Li-Po از الکترولیت ژلمانند یا جامد بهره میبرد که اجازه میدهد باتری سبکتر و انعطافپذیرتر باشد و مناسب طراحیهای باریکتر باشد. در عمل Li-ion معمولاً ظرفیت بیشتر و عمر بیشتری دارد، اما Li-Po ایمنی بالاتر و طراحی انعطافپذیرتر ارائه میدهد.
آیا باتریهای قدیمی مانند Ni-Cd یا Ni-MH هنوز در موبایلهای امروز استفاده میشوند؟
باتریهای Ni-Cd و Ni-MH در گذشته کاربرد داشتند، اما در گوشیهای هوشمند امروزی تقریباً منسوخ شدهاند. باتریهای لیتیومی (Li-ion و Li-Po) به خاطر چگالی انرژی بالاتر، وزن کمتر و بازده بهتر جایگزین آنها شدهاند.
آیا قبل از شارژکردن گوشی باید تمام ظرفیت باتری خالی شود؟
به نوع باتری بستگی دارد. در گوشیهای قدیمی، معمولاً باتریهای استفادهشده از نوع نیکل کادمیوم است که اگر این باتریها را قبل از تخلیهی کامل به برق وصل کنید، بهمرورزمان با تأثیرپذیری از اثر حافظه هنگام شارژ از عمر باتری کاسته میشود.
در باتری لیتیوم یون و لیتیوم پلیمر گوشیهای مدرن، میتوانید بدون نگرانی خاصی هر زمان که بخواهید، گوشی را به برق وصل کنید.
آیا استفاده از گوشی هنگام شارژ خطرناک است؟
در حالت عادی خطر جدی ایجاد نمیکند، اما استفادهی همزمان میتواند باعث افزایش دمای گوشی شود که در بلندمدت روی سلامت باتری تأثیر منفی میگذارد.