پرش به محتوای اصلی

فقط ۹ کشور به توافق زیست‌محیطی هوش مصنوعی سازمان ملل پیوستند

مطالعه ۳ دقیقه
بنر پیمان هوش مصنوعی آنتالیا

با وجود افزایش ۵۰ درصدی مصرف برق مراکز داده هوش مصنوعی، فقط ۹ کشور به توافق جهانی کاهش آسیب‌های زیست‌محیطی این فناوری پیوسته‌اند.

گسترش سریع هوش مصنوعی و افزایش مصرف انرژی مراکز داده، نگرانی‌ها درباره پیامدهای زیست‌محیطی این فناوری را بیشتر کرده است. بااین‌حال، تلاش تازه سازمان ملل برای کنترل این وضعیت با استقبال چندانی روبه‌رو نشده و تاکنون تنها ۹ کشور به تعهدنامه بین‌المللی کاهش آثار زیست‌محیطی هوش مصنوعی پیوسته‌اند.

به‌گزارش نیوساینتیست، «تعهدنامه هوش مصنوعی آنتالیا» روز ۱۶ نوامبر (۲۵ آبان) در جریان اجلاس اقلیمی COP31 در ترکیه معرفی شد. این توافق با همکاری ریاست اجلاس و اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU) تدوین شده است و کشورها را به استفاده از انرژی پاک‌تر، افزایش بهره‌وری مراکز داده و شفاف‌سازی پیامدهای زیست‌محیطی هوش مصنوعی تشویق می‌کند.

طبق اعلام آژانس بین‌المللی انرژی، مصرف برق مراکز داده متمرکز بر هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۵ حدود ۵۰ درصد افزایش یافت. رشد سریع این صنعت، فشار بیشتری بر شبکه‌های برق وارد کرده و نگرانی‌هایی درباره افزایش وابستگی شرکت‌های فناوری به سوخت‌های فسیلی به وجود آورده است.

طبق اعلام آژانس بین‌المللی انرژی، مصرف برق مراکز داده متمرکز بر هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۵ حدود ۵۰ درصد افزایش یافت

کتان جوشی، تحلیلگر مستقل حوزه تأثیرات اقلیمی هوش مصنوعی، معتقد است شرکت‌های فناوری به‌اندازه افزایش نیاز خود به برق، ظرفیت تولید انرژی تجدیدپذیر ایجاد نمی‌کنند. به گفته او، حتی شرکت‌هایی مانند گوگل و آمازون که سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در انرژی‌های پاک داشته‌اند، برای توسعه زیرساخت‌هایشان بیش‌ازپیش به سوخت‌های فسیلی متکی می‌شوند.

جوشی همچنین نسبت به یکسان‌دانستن انواع هوش مصنوعی هشدار می‌دهد. او توضیح می‌دهد که یادگیری ماشین سنتی، که برای کارهایی مانند پیش‌بینی وضعیت هوا استفاده می‌شود، لزوماً به منابع پردازشی عظیم مدل‌های هوش مصنوعی مولد نیاز ندارد. برای مثال، بهبود پیش‌بینی سرعت باد برای یک شرکت تولیدکننده برق بادی، نیازی به استفاده از چت‌بات‌های بزرگ و پرمصرف ندارد.

تاکنون فقط ۹ کشور آندورا، برزیل، کلمبیا، لوکزامبورگ، سیرالئون، سومالی، کره‌جنوبی، ترکیه و اوگاندا از تعهدنامه آنتالیا حمایت کرده‌اند.

نکته بحث‌برانگیز این است که توافق مذکور کاملاً داوطلبانه است و هدف الزام‌آوری برای کاهش مصرف برق یا انتشار گازهای گلخانه‌ای تعیین نمی‌کند. کشورها صرفاً تشویق می‌شوند از انرژی‌های کم‌انتشار استفاده کنند، مصرف آب و برق مراکز داده را کاهش دهند و آثار زیست‌محیطی سامانه‌های هوش مصنوعی را اندازه‌گیری کنند.

این توافق همچنین خواستار افزایش حمایت مالی و فنی از کشورهای درحال‌توسعه برای استفاده از هوش مصنوعی در مقابله با تغییرات اقلیمی است.

بااین‌حال، متن تعهدنامه محدودیت‌های مشخصی برای استفاده از سوخت‌های فسیلی در نظر نمی‌گیرد. برای مثال، تأکید بر استفاده از «انرژی‌های کم‌انتشار و بدون انتشار کربن» همچنان امکان تأمین برق مراکز داده از طریق گاز طبیعی را فراهم می‌کند.

کشورهای عضو می‌توانند به‌صورت اختیاری مقررات سخت‌گیرانه‌تری نیز وضع کنند؛ از جمله الزام شرکت‌های هوش مصنوعی به انتشار اطلاعات مربوط به مصرف انرژی و آثار زیست‌محیطی یا تعیین استانداردهای پایداری برای مراکز داده.

جوشی می‌گوید با توجه به تعهدات محدود این توافق، از اینکه کشورهای بیشتری آن را امضا نکرده‌اند، تعجب می‌کند. او معتقد است چنین توافقی به ریشه مشکل نمی‌پردازد و بدون محدودکردن توسعه مراکز داده و وضع مقررات سخت‌گیرانه‌تر، تأثیر چندانی نخواهد داشت.

تعهدنامه جدید الزام قانونی برای کاهش مصرف انرژی یا انتشار گازهای گلخانه‌ای ندارد و ممکن است به ابزاری برای سبزشویی شرکت‌های فناوری تبدیل شود

در مقابل، مراد کوروم، رئیس اجلاس COP31، از این ابتکار دفاع کرده و گفته است رشد سریع هوش مصنوعی باید با تأمین انرژی و استفاده مسئولانه از این فناوری همراه باشد. اتحادیه بین‌المللی مخابرات نیز اعلام کرده که روند اجرای تعهدنامه از اجلاس COP32 در سال آینده تا سال ۲۰۳۰، هر سال بررسی خواهد شد.

با وجود این وعده‌ها، نگرانی اصلی همچنان پابرجا است: شرکت‌های فناوری ممکن است در حالی توسعه مراکز داده مبتنی بر سوخت‌های فسیلی را ادامه دهند که با استناد به تعهدات داوطلبانه، خود را حامی محیط‌زیست معرفی می‌کنند.

جوشی هشدار می‌دهد که صنعت هوش مصنوعی ممکن است وارد دوره تازه‌ای از «سبزشویی» و وعده‌های بی‌نتیجه شود؛ وضعیتی که به باور او تنها با قوانین محکم‌تر و نظارت جدی‌تر می‌توان از آن جلوگیری کرد.

مقاله رو دوست داشتی؟
نظرت چیه؟

به محتوای این مطلب چه امتیازی میدی؟

نظر شما برامون مهمه و به بهتر شدن کیفیت مطالب کمک می‌کنه.

۱ - بسیار بد۱۰ - بسیار خوب

نظرات

از دیگر اعضاء خانواده قلم