اورست فقط با پیامدهای تغییرات اقلیمی روبهرو نیست. حضور هزاران کوهنورد، راهنما و نیروی پشتیبانی در کمپ اصلی این کوه نیز به گرمترشدن محیط و ذوب یخچال خومبو کمک میکند؛ تا جایی که پژوهشی تازه حتی سهم ادرار انسان را در این فرایند محاسبه کرده است.
براساس مطالعهای جدید، هزاران کوهنوردی که در فصل صعود در کمپ اصلی اورست حضور دارند، روزانه بیش از ۶هزار لیتر ادرار تولید میکنند. پژوهشگران برآورد کردهاند گرمای همین حجم از ادرار میتواند در مجموع باعث ذوب حدود ۱۵۴ تن یخ در یخچال خومبو شود.
اورست در مرز نپال و چین قرار دارد و پژوهشهای متعدد در سالهای اخیر نشان دادهاند یخچالهای آن با سرعت زیادی درحال عقبنشینی هستند. همزمان، شمار کوهنوردانی که برای صعود به بلندترین قله جهان به منطقه میروند افزایش یافته و کمپ اصلی نیز به سکونتگاهی موقت با امکانات گسترده تبدیل شده است.
به گزارش نیویورکتایمز، امروزه در این کمپ امکاناتی مانند اینترنت پرسرعت، دوش آب گرم، کافه، تلویزیونهای بزرگ و حتی چادرهایی با کف گرمشونده و فرش ایرانی پیدا میشود. فراهمکردن چنین امکاناتی در ارتفاع بیش از پنج هزار متر به مصرف مقدار زیادی سوخت نیاز دارد.
پژوهشگران در مطالعه جدید خود برآورد کردهاند که فعالیتهای انسانی در کمپ اصلی اورست هر فصل بهار به ذوب حدود سه میلیون کیلوگرم یخ و برف یخچال خومبو منجر میشود. فقط در سال ۲۰۲۳، برای پختوپز، گرمایش و تأمین انرژی حدود ۱۶۰۰ چادر، ۸۲۴ کپسول گاز مایع، ۱۸٬۹۳۵ لیتر نفت سفید و ۵٬۱۳۰ لیتر بنزین مصرف شد.
روزانه بیش از ۶هزار لیتر ادرار روی یخچال
یکی از عجیبترین بخشهای پژوهش به اثر ادرار انسان مربوط میشود. در ارتفاعات بالا، افراد برای جلوگیری از کمآبی بدن باید مایعات بیشتری مصرف کنند و در نتیجه حجم بیشتری ادرار تولید میشود.
خیم لال گائوتام، نویسنده اصلی مطالعه و دانشمند علوم مکانی در نپال، میگوید هزاران کوهنورد و راهنمای حاضر در منطقه هر روز در مجموع بیش از ۶ هزار لیتر ادرار دفع میکنند.
پژوهشگران سهم ادرار انسان در ذوب یخچال خومبو را حدود ۱۵۴ تن برآورد کردهاند
در کمپ اصلی، توالتهای مخزندار برای جمعآوری فضولات حدود دو هزار نفر وجود دارد و محتویات آنها بعداً به ارتفاعات پایینتر منتقل میشود. بااینحال، بیشتر افراد ادرار خود را مستقیماً روی یخچال دفع میکنند.
موضوع فقط مسئله ذوب یخ نیست. یخچال خومبو یکی از منابع آبی است که جوامع پاییندست از آن استفاده میکنند و ورود مستقیم مواد دفعی انسان میتواند نگرانیهایی درباره کیفیت آب نیز ایجاد کند.
گائوتام که از سال ۲۰۱۱ تاکنون بیش از ۳۶۵ روز را در منطقه اورست گذرانده، میگوید کاهش حجم یخ دیگر به ابزارهای علمی پیچیده برای مشاهده نیاز ندارد و تغییرات سالبهسال با چشم هم قابل تشخیص است.
بااینحال، سودیپ تاکوری، دانشمند اقلیم و دانشیار دانشگاه تریبهوان که در این مطالعه مشارکت داشته است، تأکید میکند که ادرار انسان در مقایسه با سوخت مصرفشده برای گرمایش، پختوپز و روشنایی سهم بسیار کمتری در ذوب یخ دارد.
دمای کمپ اصلی سریعتر از بخشهای دیگر بالا رفته است
برای بررسی اثر فعالیت انسان، پژوهشگران دادههای مربوط به مصرف انرژی در کمپ را با چند دهه اطلاعات ماهوارهای ترکیب کردند. ویرجینیا برکت، دانشمند بازنشسته سازمان زمینشناسی ایالات متحده و یکی از نویسندگان مطالعه، تصاویر حرارتی ماهوارهای ثبتشده بین سالهای ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۳ را بررسی کرد.
دمای سطح کمپ اصلی تقریباً دو برابر سریعتر از بخشهای برفی اطراف افزایش یافته است
ماهوارهها با اندازهگیری تابش فروسرخ میتوانند دمای سطح زمین را تخمین بزنند. بااینحال، وجود ابر مانع این اندازهگیری میشود و منطقه اورست نیز اغلب پوشیده از ابر است. به همین دلیل، پژوهشگران تمام تصاویر حرارتی بدون ابر موجود در این دوره را بررسی کردند. آنها تغییرات دمای کمپ اصلی را با بخشهای برفی یخچال و منطقهای مجاور در خارج از یخچال مقایسه کردند.
نتیجه نشان داد دمای سطح کمپ اصلی تقریباً دو برابر سریعتر از بخش پوشیده از برف یخچال افزایش یافته است. پژوهشگران میگویند اثر واقعی انسان احتمالاً حتی بیشتر از برآورد فعلی است، زیرا برخی منابع گرما مانند رفتوآمد بالگردها، حضور کوهنوردان و حیواناتی مانند یاک در محاسبات در نظر گرفته نشدهاند.
بحران اصلی همچنان تغییرات اقلیمی است
گرچه فعالیتهای محلی در کمپ اصلی به ذوب یخ کمک میکنند، عامل اصلی عقبنشینی یخچالهای هیمالیا همچنان افزایش دمای زمین است. مطالعات پیشین نشان دادهاند سرعت ازبینرفتن یخ در یخچالهای اورست از سال ۲۰۰۹ تقریباً دو برابر شده است.
ادامه این روند میتواند پیامدهایی فراتر از کوهنوردی داشته باشد. یخچالهای هیمالیا منابع مهم آب برای جوامع پاییندست هستند و کاهش آنها میتواند آب آشامیدنی، کشاورزی و تولید برقآبی را تحتتأثیر قرار دهد.
ذوب بیشتر یخ همچنین خطر شکلگیری و تخلیه ناگهانی دریاچههای یخچالی را افزایش میدهد؛ پدیدهای که میتواند سیلابهای بسیار مخربی ایجاد کند.
- کوهنوردان اورست اکنون باید مدفوع خود را از کوه پایین بیاورند23 بهمن 02مطالعه '2
- چرا در بالای کوه اورست فسیلهای دریایی وجود دارد؟10 دی 02مطالعه '2
پیتر هکت، پژوهشگر حوزه پزشکی ارتفاع که در مطالعه جدید نقشی نداشته است، میگوید ذوب موضعی یخ میتواند خطر بهمن را نیز افزایش دهد و صعود به اورست را خطرناکتر کند.
مشکل دیگری نیز وجود دارد که اندازهگیری آن ساده نیست: آلودگی انسانی. کوهنوردان موظفاند فضولات خود را در کیسههای مخصوص جمعآوری و از کوه خارج کنند. بااینحال، رعایت این مقررات در ارتفاعات بالا همیشه آسان نیست؛ زیرا کاهش اکسیژن انجام حتی کارهای ساده را دشوارتر میکند.
برخی کوهنوردان باسابقه میگویند دیدن فضولات یخزده در کمپهای مرتفع به منظرهای نسبتاً آشنا تبدیل شده است.
نویسندگان مطالعه معتقدند یکی از راههای کاهش اثر فعالیتهای انسانی، انتقال کمپ اصلی اورست از روی یخچال به زمینی پایدارتر در نزدیکی آن است.
انتقال کمپ اصلی از روی یخچال میتواند بخشی از اثرات محلی فعالیت انسان را کاهش دهد
چنین اقدامی میتواند هم عملیات پشتیبانی و رفتوآمد بالگردها را آسانتر کند و هم میزان گرمایی را که مستقیماً به سطح یخچال منتقل میشود کاهش دهد.
پژوهشگران میگویند مسئله فقط اورست نیست. با عقبنشینی یخچالها در بسیاری از نقاط جهان، اثر فعالیتهای انسانی محلی بر محیطهای یخچالی نیز اهمیت بیشتری پیدا میکند.
اورست نمونهای روشن از ترکیب دو فشار است: گرمایش جهانی که یخچالها را در مقیاسی بزرگتر ذوب میکند و فعالیت مستقیم انسان که میتواند این روند را در نقاط پرتردد تشدید کند.
