از دست دادن درختان تنومند و بالغ در یک محله، می‌تواند عواقبی مرگبار داشته باشد. مطالعه‌ای جدید در شیکاگو نشان داده است بقای ساکنان یک منطقه، نه به تعداد درختان که به تغییرات پوشش درختی از سالی به سال دیگر گره خورده است.

پژوهش جدید به مدت ۱۱ سال، میزان تاج‌پوشش درختان را در محله‌های مختلف شیکاگو به همراه آمار مرگ‌ومیر مورد تجزیه و تحلیل قرار داد. نتیجه‌ی جالب این بود: محله‌هایی که هر سال پوشش درختی خود را از دست می‌دادند، به ویژه در گرم‌ترین نقاط شهر، با افزایش نرخ مرگ‌ومیر روبرو می‌شدند. درمقابل، محله‌هایی که تاج‌پوشش آنها سال به سال بیشتر می‌شد، نرخ مرگ‌ومیر پایین‌تری داشتند.

یافته‌ها به شواهد روزافزونی می‌افزاید که نشان می‌دهد درختان شهری، نقش حیاتی در محافظت از مردم در برابر گرمای شدید دارند. درختان با سایه‌انداختن بر خیابان‌ها و ساختمان‌ها و همچنین با آزاد کردن بخار آب، دمای محیط اطراف را کاهش می‌دهند و جزیره‌های خنکی در دل شهر ایجاد می‌کنند.

ویوک شانداس، استاد دانشگاه ایالتی پورتلند که در تحقیق نقش نداشته، می‌گوید تازگی این پژوهش در روش آن است. بسیاری از تحقیقات قبلی که به ارتباط بین درختان و سلامت پرداخته‌اند، تصویری لحظه‌ای از فضای سبز یک محله را بررسی کرده‌اند. اما در این مطالعه، محققان تغییرات پوشش درختی را در طول زمان دنبال کردند و به این نتیجه رسیدند که خودِ این تغییرات، شاخص دقیق‌تری برای پیش‌بینی سلامت ساکنان است تا تعداد مطلق درختان.

بیشتر بخوانید

شانداس، که خود در زمینه‌ی مطالعه‌ی گرمای شدید و کاهش تاج‌پوشش درختان در آمریکا فعال است، به لایوساینس گفت: «این یافته، آنچه را که ما در شهرهای دیگر هم دیده‌ایم، تأیید می‌کند. در میان ۳۳ شهر آمریکا، نزدیک به سه‌چهارم آنها در حال از دست‌دادن فضای سبز خود بودند و جالب‌تر اینکه، گرم‌ترین محله‌ها معمولاً بیشترین کاهش یا کمترین افزایش را در پوشش درختی داشتند.»

اعداد و ارقام مطالعه، چشمگیر است: هر یک درصد افزایش سالانه در تاج‌پوشش درختان یک محله، با کاهش حدود ۱۰ درصدی در نرخ مرگ‌ومیر آن محله همراه بوده است. این کاهش عمدتاً در مرگ‌های ناشی از بیماری‌های قلبی-عروقی، تنفسی و مشکلات سلامت روان مشاهده شده است.

طراحی مطالعه بسیار محکم است، اما مانند هر مطالعه‌ی مشاهده‌ای محدودیت‌هایی دارد. مهم‌ترین موارد این است که این پژوهش، رابطه‌ی علت و معلولی را ثابت نمی‌کند؛ یعنی نمی‌تواند با قاطعیت بگوید از دست‌دادن درختان، علت مرگ مردم است، بلکه فقط نشان می‌دهد که این دو اتفاق همزمان رخ می‌دهند.

محله‌هایی که هر سال پوشش درختی خود را از دست می‌دادند، به ویژه در گرم‌ترین نقاط شهر، با افزایش نرخ مرگ‌ومیر روبرو می‌شدند

محدودیت دیگر، اندازه‌گیری‌های ماهواره‌ای است. این داده‌ها ممکن است درختان جدید و کوچک را از قلم بیندازند و پوشش واقعی را دست کم بگیرند. فناوری‌های دقیق‌تر می‌توانند این درختان جوان را شناسایی کنند، اما داده‌های ماهواره‌ای استاندارد فعلی، چنین دقتی ندارند.

دانشمندان هنوز کاملاً مطمئن نیستند که دقیقاً چه مکانیسمی باعث این اثر محافظتی می‌شود. اگرچه نقش درختان در خنک‌کردن هوا واضح است، داده‌های مطالعه نشان می‌دهد که سایه‌ی درختان، تمام ماجرا نیست. زیرا کاهش پوشش درختی، با افزایش مرگ‌ومیر ناشی از طیف گسترده‌ای از بیماری‌ها همراه بود، نه فقط بیماری‌های مرتبط با گرما.

مطالعه با وجود محدودیت‌ها، پیام روشنی برای سیاست‌گذاران شهری دارد: حفاظت از درختان کهنسالی که از قبل وجود دارند، ممکن است تأثیر بیشتری بر سلامت مردم داشته باشد تا کاشت درختان جدید. درختان بالغ، گنجینه‌هایی طبیعی هستند که سال‌ها طول کشیده تا به این مرحله برسند و خدمات حیاتی خود را به طور کامل ارائه می‌دهند. از دست دادن آنها، خسارتی جبران‌نشدنی است.

پژوهش در ژورنال GeoHealth منتشر شده است.