دیابت نوع ۲ به همه‌گیری جهانی تبدیل شده است. اگرچه ژنتیک در ابتلا به این بیماری نقش دارد، پژوهشی جدید نشان می‌دهد که وجود یا فقدان یک عنصر در محیط زندگی اطرافمان، یعنی فضای سبز، می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر این ریسک داشته باشد.

محققان دانشگاه کوئینزلند و همکارانشان در آمریکا، با تحلیل داده‌های بانک زیستی بریتانیا (شامل اطلاعات بیش از ۴۰۰هزار نفر) و نقشه‌های دقیق از فضاهای سبز، به الگویی واضح دست یافتند: هرچه فضای سبز بیشتری در اطراف خانه‌ی افراد وجود داشت، خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ در آنها کمتر بود.

به گزارش ساینس‌آلرت، تحلیل داده‌ها نشان داد افرادی که در خانه‌هایشان باغچه یا حیاط خصوصی داشتند و این باغچه در شعاع صد متری محل سکونتشان قرار داشت، حدود ۷ درصد کمتر از دیگران به دیابت نوع ۲ مبتلا شدند. همچنین، زندگی در محله‌ای که حداقل چهار پارک عمومی داشته باشد، خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را حدود ۵٫۷ درصد کاهش می‌داد.

اما چرا فضاهای سبز این‌قدر مؤثرند؟ محققان چندین مکانیسم احتمالی را مطرح می‌کنند:

  • افزایش فعالیت بدنی: دسترسی به باغچه یا پارک، افراد را به پیاده‌روی، باغبانی و تحرک بیشتر تشویق می‌کند. تحقیقات قبلی نشان داده افرادی که در محله‌هایی با پارک‌های بیشتر زندگی می‌کنند، حدود ۲۴ دقیقه در هفته بیشتر ورزش می‌کنند.
  • کاهش استرس: حضور در طبیعت، سطح استرس را کاهش می‌دهد و سلامت روان را بهبود می‌بخشد.
  • افزایش ویتامین دی: قرارگرفتن در فضای باز به جذب ویتامین دی کمک می‌کند.
  • تقویت سیستم ایمنی: تماس با میکروب‌های مفید موجود در خاک و طبیعت، می‌تواند سلامت روده و سیستم ایمنی را بهبود بخشد.

با وجود این مزایا، دسترسی به فضاهای سبز به نابرابری بزرگی تبدیل شده است. در بحران مسکن جهانی، باغچه‌های شخصی به کالایی لوکس و گران‌قیمت تبدیل شده‌اند. افرادی که درآمد و تحصیلات پایین‌تری دارند، هم بیشتر در معرض خطر دیابت هستند و هم دسترسی کمتری به این فضای محافظتی دارند. به عبارت دیگر، کسانی که بیش از همه نیازمند مزیت فضاهای سبز هستند، کمترین بهره را از آن می‌برند.

بیشتر بخوانید

چینسو اودباتو، همه‌گیرشناس محیط زیست از دانشگاه کوئینزلند، می‌گوید: «چالش‌های مسکن فعلی به معنای ساخت بیشتر واحدهای مسکونی با تراکم بالا است و این تحقیق نشان می‌دهد هنگام برنامه‌ریزی برای این فضاها، باید سلامت عمومی در اولویت باشد.»

نیکلاس آزبرن، همه‌گیرشناس دیگر پژوهش، تأکید می‌کند: «یافته‌های مطالعه نشان می‌دهد چگونه باید سلامت عمومی در برنامه‌ریزی شهری در نظر گرفته شود، زیرا تصمیماتی که امروز می‌گیریم بر سلامت آینده‌ی ما تأثیر خواهد گذاشت.»

با وجود اینکه مطالعه‌ از نوع مشاهده‌ای است و نمی‌تواند رابطه‌ی علت و معلولی را ثابت کند، شواهدی قوی از ارتباط میان فضای سبز و کاهش خطر دیابت ارائه می‌دهد و یادآوری می‌کند که سیستم مراقبت‌های بهداشتی ما بسیار فراتر از دیوارهای بیمارستان امتداد دارد و با طراحی شهری و برنامه‌ریزی مسکن گره خورده است.

پژوهش در ژورنال BMC Public Health منتشر شده است.