تغییری ساده در چراغها، جان میلیونها حشره را نجات میدهد
چهل درصد از گونههای حشرات جهان در دهههای آینده در معرض خطر انقراض قرار دارند و عواملی مانند تخریب زیستگاه، آلودگی، بیماریها، گونههای مهاجم و تغییرات اقلیمی در این تهدید نقش دارند. اما یکی دیگر از عوامل مهم و کمتر شناختهشده، نور مصنوعی در شب است که رفتار طبیعی حشرات را مختل میکند. اکنون، پژوهشگران راهحلی ساده و در دسترس برای کاهش این تهدید ارائه دادهاند که میتواند تأثیر چشمگیری بر بقای میلیونها حشره داشته باشد.
بیش از ۶۰ درصد از بیمهرگان شبگرد هستند و هرگونه نور مصنوعی در زیستگاهشان، در ساعاتی که بیشترین فعالیت را دارند، بر آنها تأثیر میگذارد. این مشکل در سراسر جهان گسترده است؛ لامپهای سدیم و الایدی، جادهها، پیادهروها، خطوط راهآهن، مراکز خرید و تقریباً تمام فضاهای شهری را در نور دائمی قرار دادهاند. بااینحال، شاید با انتخاب نوع مناسب لامپ، بتوانیم هم ایمنی انسان را حفظ کنیم و هم آسیب به حشرات را به حداقل برسانیم.
چهل درصد از گونههای حشرات جهان در معرض خطر انقراض قرار دارند و نور مصنوعی در شب یکی از عوامل مهم این تهدید محسوب میشود
تخمین زده میشود که در آلمان، هر شب تابستان حدود یک میلیارد حشره تحت تأثیر منابع نور مصنوعی قرار گرفته و اغلب تلف میشوند. حشرات به روشهای مختلفی به نور مصنوعی پاسخ میدهند. برای مثال، پروانهها به شدت جذب نور میشوند و تخمینها نشان میدهد که یکسوم از حشرات جذبشده به منابع نور ثابت، تا قبل از صبح جان خود را از دست میدهند. در مقابل، برخی دیگر از حشرات از نور اجتناب میکنند و مناطق روشن را به عنوان زیستگاه از دست میدهند.
پژوهشگران مؤسسهی لایبنیتس برای تحلیل تغییرات تنوع زیستی در آلمان، با انجام مطالعهای در شش سکوی راهآهن در منطقهای با آسمان تاریک و محافظتشده، به بررسی تأثیر انواع مختلف نورپردازی پرداختند.
به گزارش ساینس آلرت، در این آزمایش، لامپهای سدیم پرفشار با نور سفید گرم (۲۰۰۰ کلوین) که قبلاً استفاده میشدند، با دو نوع لامپ الایدی جایگزین شدند: یک نوع با نور سفید سرد (۴۰۰۰ کلوین) و دیگری با نور کهربایی (۱۸۰۰ کلوین). همچنین دو منطقه بدون نور به عنوان شاهد در نظر گرفته شد تا رفتار عادی حشرات در خارج از مناطق روشن بررسی شود.
محققان با استفاده از تلهها و تحلیل تصاویر توسط هوش مصنوعی و دیانای، به مدت دو سال (از جولای تا اکتبر ۲۰۲۳ و آوریل تا ژوئن ۲۰۲۴) نمونهبرداری کردند. نتایج نشان داد لامپهای الایدی کهربایی با نور ۱۸۰۰ کلوین که دارای محتوای نور آبی کمی هستند، تعداد کمتری از حشرات (فرد و گونه) را به خود جذب میکنند و تأثیر کمتری بر گونههای در معرض خطر و محافظتشده دارند. این کاهش جذب، عمدتاً به دلیل ترکیب طیفی باریک و عدم وجود نور آبی با طولموج کوتاه در این لامپهاست. در واقع، نور آبی که در بسیاری از لامپهای الایدی سفید وجود دارد، برای حشرات بسیار جذاب است و آنها را به سمت خود میکشاند.
- پاسخی تازه به سوالی قدیمی: چرا حشرات جذب نور میشوند؟09 اردیبهشت 02مطالعه '3
- کرمهای شبتاب چگونه بهطور هماهنگ میدرخشند؟05 آذر 01مطالعه '14
- انقراض خاموش: چرا جمعیت حشرات در ۳۰ سال گذشته ۷۵ درصد کاهش یافته است؟14 اردیبهشت 04مطالعه '3
با استناد به یافتهها، تمام چراغهای سکوهای راهآهن در منطقهی مورد مطالعه با لامپهای ۱۸۰۰ کلوین جایگزین شدهاند. اگرچه این تحقیق در سکوهای راهآهن انجام شده، پیامدهای آن فراتر است و میتوان از این راهکار برای چراغهای خیابان، باغها، پیادهروها و پارکها نیز استفاده کرد.
لامپهای الایدی کهربایی با نور ۱۸۰۰ کلوین، به دلیل نداشتن نور آبی، تعداد کمتری از حشرات را به خود جذب میکنند
گفتنی است همهی حشرات به یک شکل به نور واکنش نشان نمیدهند و راهکار مورد بحث ممکن است به یک اندازه برای همهی گونهها مفید نباشد. همچنین، کاهش جذب حشرات به نور، لزوماً به معنای رفع تمام پیامدهای اکولوژیکی نور مصنوعی نیست.
بااینحال، همین تحقیق نشان میدهد محافظت از حشرات لزوماً به اقدامات پیچیده و پرهزینه نیاز ندارد. تغییر سادهای مثل انتخاب لامپ مناسب، میتواند تأثیری عظیم بر بقای میلیونها حشره داشته باشد. این راهحل آنقدر در دسترس است که هر فرد، هر کسبوکار و هر نهاد مسئولی میتواند از همین امروز برای اجرای آن اقدام کند و به سهم خود، گامی مؤثر در جهت حفظ تنوع زیستی بردارد.
پژوهش در ژورنال Biological Conservation منتشر شده است.
