انرژی خورشیدی ۲۴ ساعته؛ دستاورد نیروگاه هیبریدی چین با فناوری ذخیره گرما در نمک مذاب
در دل کویرهای سوزان شمال غربی چین، جایی که خورشید بیامان بر شنهای روان میتابد، پروژهای عظیم درحال تغییر قواعد بازی انرژی در جهان است. اینجا در استان سینکیانگ، بزرگترین نیروگاه خورشیدی هیبریدی جهان با ترکیبی از فناوریهای پیشرفته، نه تنها در روز که پس از غروب خورشید نیز برق پاک تولید میکند.
درحالیکه دغدغهی اصلی نیروگاههای خورشیدی، وابستگی به نور روز و محدودیت ذخیرهسازی انرژی است، چین با بهرهگیری از فناوری نمک مذاب این مشکل را حل کرده است. «نیروگاه هیبریدی خورشیدی هامی» که با هزینهای بالغ بر ۴۸۰ میلیون دلار ساخته شده، از هزاران آینهی ردیاب برای متمرکز کردن نور خورشید روی لولههای حاوی نمک استفاده میکند.
شرکت سهدره چین رسماً بهرهبرداری تجاری از نیروگاه را در استان سینکیانگ، در شمال غربی چین آغاز کرده است. به گزارش رسانهها، این پروژه که ۱٫۸۱۷ هکتار از دشتهای کویری را در بر گرفته، شامل ۹۰۰ مگاوات پنل فتوولتائیک (PV) و یک واحد ۱۰۰ مگاواتی نیروگاه حرارتی خورشیدی (CSP) است. نکتهی کلیدی که این نیروگاه را از سایر پروژهها متمایز میکند، سیستم ذخیرهسازی انرژی با استفاده از نمک مذاب است که جایگزین باتریهای لیتیومیونی شده است.
۲۶۰هزار آینهی ردیاب، نور خورشید را بر روی لولههای جاذب متمرکز و نمک را تا ۵۵۰ درجه سانتیگراد ذوب میکنند
در قلب پروژه، ۲۶۰هزار آینهی ردیاب قرار دارند که نور خورشید را روی لولههای جاذب انرژی متمرکز میکنند. گرمای تولیدشده، نمک را تا دمای ۵۵۰ درجه سانتیگراد ذوب و عملاً آن را به باتری حرارتی غولپیکری تبدیل میکند.
نکتهی جالب دربارهی نیروگاه، استفاده از سیستم «فرنل خطی» است که برای اولین بار در چین با این وسعت راهاندازی شده است. روش جدید، حدود ۱۰ درصد بیشتر از روشهای قبلی گرما تولید میکند. مزیت دیگر این است که به علت ساختار ماژولار، اگر یکی از قسمتها دچار مشکل شود، لازم نیست کل نیروگاه را خاموش کنند و فقط همان بخش را تعمیر میکنند. علاوهبراین، کامپیوتر مرکزی همه چیز را کنترل میکند و اگر برق خروجی دچار نوسان شود، در کسری از ثانیه آن را تنظیم میکند.
این مجتمع عظیم، تاکنون ۶٫۵۴ میلیون کیلوواتساعت برق تحویل داده است. انتظار میرود پس از بهرهبرداری کامل، سالانه ۲٫۰۷ تراواتساعت برق تولید کند که برای تأمین انرژی ۸۳۰هزار خانوار کافی است. نیروگاه همچنین سالانه از انتشار حدود ۱٫۶۳ میلیون تن دیاکسید کربن جلوگیری میکند و سهم انرژیهای تجدیدپذیر در منطقه سین کیانگ را به بالای ۹۵ درصد میرساند.
نیروگاه هامی حلقهای از زنجیرهی عظیم دیوار بزرگ خورشیدی چین محسوب میشود. این کلانپروژه با هدف ایجاد کمربند خورشیدی به طول ۴۰۰ کیلومتر و عرض ۵ کیلومتر در کویر کوبوچی در منطقهٔ مغولستان داخلی، تا سال ۲۰۳۰ به ظرفیت ۱۰۰ گیگاوات دست خواهد یافت. قرار است سالانه ۴۸ میلیارد کیلوواتساعت برق سبز از طریق خطوط انتقال فوقفشار به منطقه پکن-تیانجین-هبی ارسال شود.
درحالیکه نیروگاه هامی عنوان بزرگترین پروژه هیبریدی جهان را از آن خود کرده، شرکت چاینا انرژی انجینیرینگ در حال ساخت نیروگاهی بهمراتب بزرگتر (۱٫۵ گیگاوات) است که شامل ۱۵۰ مگاوات ظرفیت حرارتی خورشیدی خواهد بود.
شرکت سهدره چین همچنین برنامه دارد تا ظرفیت مجتمع را در فاز دوم به ۳ گیگاوات افزایش دهد و این مدل را در سایر استانهای مستعد مانند مغولستان داخلی و گانسو نیز پیادهسازی کند. کارشناسان معتقدند پروژههای هیبریدی با ذخیرهسازی حرارتی، راهکاری کلیدی برای توسعه پایدار انرژی در مناطق کویری و تثبیت شبکه برق محسوب میشوند.