شمشیر آسمان؛ بلندترین درخت شرق آسیا پس از یک دهه جست‌وجو شناسایی شد

یک درخت سرو به نام «شمشیر آسمان» که ارتفاعش به ۸۴٫۱ متر می‌رسد، به‌عنوان بلندترین درخت تازه ثبت‌شده در شرق آسیا شناخته می‌شود. شناسایی این درخت حاصل نزدیک به یک دهه جست‌وجوی میدانی در جنگل‌های کوهستانی، پیمایش‌های دشوار در مناطق صعب‌العبور و بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته سنجش از دور بوده است.

این پروژه پژوهشی توسط گروهی از محققان «مؤسسه تحقیقات جنگلداری تایوان» انجام شد و در نهایت به شناسایی نمونه‌ای منحصربه‌فرد انجامید که اکنون با نام «شمشیر آسمان رود داآن» ثبت شده و عنوان بلندترین درخت تایوان و کل شرق آسیا را به خود اختصاص داده است.

تایوان به دلیل موقعیت جغرافیایی خود در امتداد مدار رأس‌السرطان و وجود رشته‌کوه‌های مرتفع و شیب‌دار، یکی از مناطق کم‌نظیر جهان از نظر تنوع جنگل‌های کهن و درختان بسیار بلند محسوب می‌شود. در میان گونه‌های شاخص این منطقه، درخت سرو تایوان (Taiwania cryptomerioides) قرار دارد که در فرهنگ بومی مردم روکای (Rukai) با عنوان «درختی که به ماه می‌رسد» شناخته می‌شود.

به گزارش آی‌اف‌ال ساینس، در نخستین مرحله تحقیق، تیم موفق شد این گروه از درختان را شناسایی کند. بلندترین نمونه اندازه‌گیری‌شده در این مرحله ۶۹٫۳ متر ارتفاع و حدود ۳ متر قطر تنه داشت. با وجود این ابعاد چشمگیر، پژوهشگران معتقد بودند درختان بزرگ‌تری نیز در مناطق دورافتاده‌تر وجود دارد.

در ادامه، تحقیقات به مناطق کوهستانی دورتر، از جمله نواحی نزدیک کوه بنیا و دریاچه گریت گوست منتقل شد؛ مناطقی که براساس گزارش‌های محلی، یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های باقی‌مانده برای درختان سرو تایوانی محسوب می‌شوند. این مرحله از پژوهش بسیار دشوار بود و شامل چهار روز پیمایش سنگین در جنگل‌های متراکم و صعب‌العبور می‌شد. در همین منطقه، پژوهشگران توانستند درختی با ارتفاع ۷۱٫۷ متر را نیز اندازه‌گیری کنند، اما همچنان احتمال وجود نمونه‌های بلندتر مطرح بود.

برای افزایش دقت اندازه‌گیری‌ها، تیم پژوهشی از فناوری لیدار استفاده کرد. این فناوری با ارسال پالس‌های لیزری از هواپیما و تحلیل بازتاب آن‌ها از سطح زمین و پوشش گیاهی، امکان نقشه‌برداری سه‌بعدی از جنگل‌های گسترده را فراهم می‌کند.

بااین‌حال، در زمین‌های ناهموار تایوان، استفاده از لیدار با چالش‌هایی همراه بود. اختلاف ارتفاع شدید زمین و وجود شیب‌های تند باعث می‌شد برخی درختان که در لبه صخره‌ها قرار داشتند، به اشتباه بلندتر از واقعیت تخمین زده شوند.

برای اصلاح این خطا، پژوهشگران از ترکیبی از داده‌های انسانی و بررسی میدانی گسترده استفاده کردند. صدها نفر از اعضای تیم در بازبینی نتایج مشارکت کردند، زیرا مشاهده انسانی در تشخیص خطاهای ناشی از توپوگرافی پیچیده، دقیق‌تر عمل می‌کند. در نتیجه مشخص شد حدود ۹۳ درصد از برآوردهای اولیه ارتفاع درختان توسط الگوریتم لیدار به اصلاح نیاز داشته است.

براساس داده‌های اصلاح‌شده، پژوهشگران در پایان سال ۲۰۲۲ «نقشه درختان غول‌پیکر تایوان» را منتشر کردند. این نقشه شامل ۹۴۱ درخت می‌شود که ارتفاع هر یک از آن‌ها بیش از ۶۵ متر ثبت شده است.

در ژانویه ۲۰۲۳ و هم‌زمان با تعطیلات سال نوی قمری، تیم تحقیقاتی مرحله نهایی جست‌وجو را آغاز کرد تا بلندترین درخت ثبت‌شده در نقشه را به‌طور مستقیم بررسی کند. پس از شناسایی نمونه مورد نظر، گروهی از صعودکنندگان حرفه‌ای از تنه درخت بالا رفتند و با استفاده از متر نواری که از بالاترین نقطه درخت آویزان شد، ارتفاع آن را به‌صورت مستقیم اندازه‌گیری کردند.

نتیجه نهایی تأیید کرد که درخت مورد بررسی با ارتفاع ۸۴٫۱ متر، بلندترین درخت ثبت‌شده در تایوان و شرق آسیا است و با نام «شمشیر آسمان رود داآن» شناخته می‌شود.

به گفته پژوهشگران، این توده‌های جنگلی از نظر زیست‌محیطی اهمیت بسیار بالایی دارند. درختان غول‌پیکر مانند سرو تایوانی به‌عنوان ذخایر بزرگ کربن عمل می‌کنند و مقادیر قابل توجهی دی‌اکسیدکربن را از جو جذب و در بافت چوبی و ریشه‌های خود ذخیره می‌کنند. این ویژگی باعث می‌شود چنین جنگل‌هایی نقش مهمی در تنظیم چرخه کربن و کاهش اثرات تغییرات اقلیمی داشته باشند.

پژوهشگران در توضیح اهمیت این جنگل‌ها تأکید کرده‌اند که جنگل‌های غول‌پیکر تایوان از نظر تراکم کربن در میان غنی‌ترین اکوسیستم‌های جنگلی جهان قرار دارند و با مهم‌ترین جنگل‌های کهن زمین قابل مقایسه هستند. آن‌ها این درختان را نه‌تنها پدیده‌ای طبیعی، بلکه بخش مهمی از حفاظت از محیط‌زیست جهانی توصیف کرده‌اند.

پژوهش در ژورنال Frontiers in Forests and Global Change منتشر شده است.