دیتاسنترها دمای محیط اطراف خود را به‌طرز چشمگیر افزایش می‌دهند

با گسترش روزافزون هوش مصنوعی و خدمات ابری، نیاز به مراکز داده نیز به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. این مراکز که قلب تپنده‌ی دنیای دیجیتال محسوب می‌شوند، انرژی زیادی مصرف و در نتیجه گرمای قابل‌توجهی تولید می‌کنند. مطالعه‌ای جدید نشان می‌دهد که این گرما می‌تواند به افزایش دما در مناطق اطراف مراکز داده منجر شود و اثرات زیست‌محیطی و اجتماعی گسترده‌ای داشته باشد.

محققان دریافتند که مراکز داده می‌توانند باعث افزایش قابل‌توجه دما در مناطق محلی شوند، به‌طوری که در برخی مناطق این افزایش دما تا حدود ۹ درجه سانتی‌گراد به ثبت رسیده است. این پدیده به ایجاد جزایر گرمایی منجر می‌شود؛ مناطقی که دمای آن‌ها به‌طور قابل‌توجهی بالاتر از مناطق اطراف است.

مراکز داده یا همان دیتاسنترها ساختمان‌هایی هستند که تعداد زیادی سرور کامپیوتر و تجهیزات شبکه را دربرمی‌گیرند. این مراکز وظیفه‌ی ذخیره‌سازی، پردازش و انتقال اطلاعات را بر عهده دارند و برای عملکرد صحیح به برق زیادی نیاز دارند. سازمان‌های مختلف از جمله شرکت‌های فناوری بزرگ، دولت‌ها و مؤسسات علمی از مراکز داده استفاده می‌کنند.

تیم تحقیقاتی دانشگاه کمبریج روی حدود ۸۴۰۰ مرکز داده بزرگ تمرکز کرد که خدمات ابری و هوش مصنوعی ارائه می‌دهند. این مراکز در مناطق مختلف جهان پراکنده هستند. محققان با بررسی داده‌های دمایی ماهواره‌ای طی ۲۰ سال گذشته، تغییرات دما را در اطراف این مراکز مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند. نتایج مطالعه بدین شرح بود:

• میانگین افزایش دما در اطراف مراکز داده حدود حدود ۲ درجه سانتی‌گراد به ثبت رسید.
• تأثیر این افزایش دما تا شعاع حدود ۱۰ کیلومتری از مراکز داده قابل‌تشخیص بود.
• بیش از ۳۴۰ میلیون نفر در سراسر جهان تحت تأثیر این افزایش دمای محلی قرار گرفته‌اند.

محققان می‌گویند گرمای تولیدشده توسط کامپیوترها و گرمای ناشی از خود ساختمان‌ها در افزایش دما نقش اصلی را دارند. سرورهای کامپیوتر برای عملکرد صحیح به برق زیادی نیاز دارند و بخش عمده‌ی این انرژی به صورت گرما تلف می‌شود. ساختمان‌های مراکز داده نیز معمولاً بزرگ و دارای سطوح تیره هستند که می‌توانند نور خورشید را جذب کنند و دمای آن‌ها را افزایش دهند. این پدیده به‌نام جزیره‌ی گرمایی شهری شناخته می‌شود.

محققان هشدار می‌دهند که افزایش دما در اطراف مراکز داده می‌تواند اثرات منفی بر محیط زیست، سلامت انسان و اقتصاد داشته باشد. با توجه به گسترش روزافزون هوش مصنوعی و خدمات ابری، لازم است راهکارهایی برای کاهش اثرات زیست‌محیطی این مراکز توسعه یابد تا از بروز مشکلات جدی جلوگیری شود.

مطالعه پژوهشگران در پایگاه داده آرکایو منتشر شده است.