یکی از پرسشهای اصلی کاربران در دنیای داراییهای دیجیتال این است که واقعاً چه کسی مالکیت و کنترل دارایی آنها را در دست دارد. بسیاری از کاربران، دارایی خود را در حساب صرافیهای متمرکز نگهداری میکنند؛ روشی که در آن کلید خصوصی و اختیار واقعی جابهجایی دارایی در دست صرافی است و نه کاربر.
در سالهای اخیر با بالا رفتن آگاهی کاربران نسبت به نحوهی نگهداری دارایی دیجیتال، توجه به روشهایی که کنترل مستقیمتری در اختیار خود کاربر قرار میدهند نیز بیشتر شده است.
فور (FOUR) یک کیف پول شخصی دارایی دیجیتال و بستری برای دسترسی و مدیریت این داراییها است. هویت و ارزش پیشنهادی فور بر چهار اصل استوار است: آزادی بیشتر در دسترسی و انتخاب، حفظ مالکیت و اختیار کاربر بر دارایی، سادهتر کردن دسترسی به بازار و مدیریت دارایی و ارائهی زیرساخت قابلاتکا و شفاف. لازم به ذکر است فور نوعی بروکر، پلتفرم سیگنالدهی یا ابزار کسب سود نیست و درواقع بستری برای مدیریت مستقیم دارایی توسط خود کاربر ارائه میدهد.
مالکیت دارایی: کلید در دست چه کسی است؟
دارایی همهی کاربران در صرافیهای متمرکز در یک کیف پول متصل به اینترنت (هاتولت) نگهداری میشود و کلید خصوصی آن در اختیار خود صرافی است. آنچه کاربر در حساب خود میبیند، صرفاً عددی است که فقط از طریق همان صرافی قابل استعلام است و نمیتوان آن را بهطور مستقل روی شبکهی بلاکچین بررسی کرد.
در فور، هر کاربر یک کیف پول شخصی دارد که کلید خصوصی آن در اختیار خود او قرار دارد. آنچه در حساب کاربری نمایش داده میشود، موجودی واقعی روی بلاکچین است که امکان استعلام آن در سایتهای اسکن بلاکچین نیز وجود دارد. نکتهی مهم اینکه اختیار تبدیل، انتقال و برداشت دارایی، بدون محدودیت حجمی، فقط در دست کاربر است.
قابلیت استعلام مستقل داراییها، به این معنا است که کاربر برای اطمینان از موجودی خود، نیازی به اتکا بر گزارش داخلی یک پلتفرم ندارد و میتواند آن را در هر زمان و از طریق هر مرورگر بلاکچین معتبری بررسی کند؛ قابلیتی که در حساب کاربری صرافیهای متمرکز وجود ندارد.
فور دو روش برای نگهداری کلید خصوصی در اختیار کاربر میگذارد. نخست، نگهداری کامل و مستقل کلید توسط خودِ کاربر؛ در این حالت کاربر حتی برای دسترسی به داراییهای خود نیازی به فور ندارد و میتواند کلید را در کیف پولهای دیگری مانند Trust Wallet یا MetaMask وارد و کیف پولش را بازیابی کند.
امکان نگهداری مشترک کلید کیف پول با کمک فور نیز بر پایهی معماری موسوم به MPC (محاسبات چندجانبه) وجود دارد. در این روش کلید خصوصی میان کاربر و فور تقسیم میشود، بهگونهای که هیچیک از دو طرف بهتنهایی به کلید کامل دسترسی ندارد؛ شبیه به گاوصندوقی با دو کلید که برای باز شدن آن به هر دو کلید نیاز است. کاربران میتوانند سایر کیف پولهای خود را نیز با وارد کردن کلید خصوصی آنها در فور بازیابی کنند.
جدا بودن کیف پول شخصی از حساب کاربری صرافی یعنی مسدود شدن، فریز شدن یا از دسترس خارج شدن یک صرافی، ارتباط مستقیمی با دسترسی کاربر به داراییهای نگهداریشده در کیف پول شخصی او ندارد، زیرا کنترل این داراییها همچنان در اختیار خود کاربر باقی میماند.
مقایسه و تبدیل دارایی از میان بیش از ۱۷۰ صرافی
تبدیل دارایی در یک صرافی یا محیط معاملاتی واحد، به پیشنهادات خرید و فروش همان پلتفرم محدود است؛ برای نمونه امکان دارد فروشنده مجبور شود دارایی خود را به بهترین خریدار همان صرافی بفروشد، حتی اگر خریداری با قیمت بهتر در صرافی دیگری وجود داشته باشد.
فور در لحظهی تبدیل دارایی، پیشنهادات بیش از ۱۷۰ صرافی متمرکز و غیرمتمرکز، ایرانی و جهانی را در اختیار کاربر قرار میدهد تا آنها را مقایسه و صرافی با قیمت مناسبتر را انتخاب کند. این تبدیل بهصورت مستقیم و بدون نیاز به دارایی واسطه انجام میشود. همچنین امکان خرید و فروش مستقیم با تومان در محیطهای معاملاتی جهانی وجود دارد، بدون آنکه کاربر نیازی به ساخت حساب کاربری جداگانه یا احراز هویت در هر صرافی داشته باشد.
از آنجا که کاربران فور در هر لحظه به قیمتهای چند صرافی مختلف دسترسی دارند، امکان استفاده از اختلاف قیمت میان بازارها (آربیتراژ) نیز برای کاربرانی که به دنبال این نوع معاملات هستند فراهم میشود؛ هرچند نتیجهی این نوع معاملات نیز مانند سایر فعالیتهای بازار دارایی دیجیتال، به شرایط لحظهای بازار و کارمزدهای مرتبط بستگی دارد و سودآوری از آن تضمینشده نیست.
تعداد بالای صرافیهای متصل، امکان مقایسهی همزمان قیمتها میان بازارهای مختلف را برای کاربر فراهم میکند. با این حال، قیمت داراییهای دیجیتال صرفنظر از بستر معاملاتی مورد استفاده، همواره در معرض نوسان بازار قرار دارد و انتخاب صرافی یا کیف پول مناسب، ریسک ذاتی بازارهای مالی را از میان نمیبرد.
دسترسی به شبکهها و داراییهای متنوع
در صرافی متمرکز، خرید و نگهداری دارایی از طریق خودِ صرافی انجام میشود. صرافی پس از درخواست کاربر، دارایی را از طرف او خریداری و نگهداری میکند و انتقال دارایی نیز به شبکههایی محدود است که صرافی از آنها پشتیبانی میکند. در نتیجه، انتخاب کاربر به فهرست داراییها و شبکههای پشتیبانیشده توسط همان صرافی محدود میشود.
از آنجا که کیف پول شخصی در فور بهطور مستقیم به شبکههای بلاکچین و همچنین صرافیهای متمرکز و غیرمتمرکز جهانی متصل است، این محدودیت برداشته میشود. بر اساس اطلاعات فور، کاربران درحال حاضر به بیش از ۴۸ شبکهی بلاکچین و بیش از ۲۴ هزار دارایی در دستههای مختلف از جمله رمزارز، طلا و فلزات، سهام بازار آمریکا، داراییهای واقعی توکنیزهشده (RWA)، کالا و انرژی دسترسی دارند.
از دیگر ویژگیهای فور میتوان به پرداخت مستقیم کارمزد شبکه توسط خود کاربر و بدون نیاز به واسطهگری صرافی اشاره کرد؛ قابلیتی که میتواند هزینهی برداشت یا انتقال دارایی را تا حدود ۹۰ درصد کاهش دهد. کاربر همچنین میتواند کارمزد شبکه را با دارایی دلخواه خودش پرداخت کند و لازم نیست الزاماً موجودی از دارایی پایهی همان شبکه داشته باشد.
تنوع دارایی و شبکه در فور، امکان مدیریت همزمان چند دسته دارایی از رمزارز گرفته تا داراییهای توکنیزهشده مانند طلا، نقره یا نفت را در یک کیف پول واحد فراهم میکند.
تجربه کاربری؛ رابط ساده و دسترسی سریع
در کنار ساختار فنی، نحوهی استفاده روزمره از یک بستر مدیریت دارایی نیز اهمیت دارد. هنگام استفاده از اپلیکیشن فور اولین چیزی که نظر کاربر را جلب میکند، رابط کاربری ساده اما کاربردی و بدون پیچیدگی این کیف پول است؛ منوها و بخشهای اصلی به شکلی چیده شدهاند که کاربر برای تبدیل دارایی یا بررسی موجودی، نیازی به طی کردن مراحل زیاد یا جستوجو در تنظیمات پیچیده ندارد.
با توجه به تعداد بالای داراییهای در دسترس در فور، دسترسی سریع به دارایی موردنظر نیز از نکات قابلتوجه در استفاده از این بستر محسوب میشود. کاربر میتواند در میان هزاران دارایی موجود، مورد موردنظر خود را در کمترین زمان پیدا کند و تبدیل یا بررسی آن را انجام دهد. این موضوع، در کنار حجم بالای داراییهای پشتیبانیشده، نشان میدهد که افزایش تعداد گزینهها لزوماً به پیچیدهتر شدن استفادهی روزمره از برنامه منجر نشده است.
جمعبندی
فور با تکیه بر کیف پول شخصی کاربر، مدل متفاوتی از نگهداری داراییهای دیجیتال ارائه میدهد؛ مدلی که در آن کنترل کلید، تبدیل و انتقال دارایی در دست کاربر باقی میماند. دسترسی همزمان به صرافیهای متعدد برای مقایسهی قیمت، اتصال مستقیم به شبکههای بلاکچین متعدد و رابط کاربری ساده برای استفادهی روزمره، در مجموع ابزارهایی برای مدیریت آسانتر و شفافتر دارایی در اختیار کاربر قرار میدهند.
با این حال، استفاده از هر بستری برای مدیریت یا تبدیل دارایی دیجیتال، ماهیت نوسانی و ریسکهای ذاتی این بازار را تغییر نمیدهد. تصمیم به خرید، فروش یا نگهداری هر دارایی، بر عهدهی خود کاربر و بر اساس بررسی و ارزیابی شخصی او است.
