ترس از آمازون و گوگل؛ اسناد دادگاه از دلیل واقعی سرمایهگذاری مایکروسافت در OpenAI پرده برداشت
زمانیکه استارتاپ OpenAI مشغول آزمایش رباتهای گیمینگ مبتنیبر هوش مصنوعی بود، ساتیا نادلا و سم آلتمن در حال برداشتن گامهای اولیه برای شکلدهی به یک اتحاد بزرگ بودند. اکنون، اسناد ارائهشده در دادگاه «ماسک علیه آلتمن»، جزئیات جدیدی از ارتباطات مدیران ارشد مایکروسافت فراهم کرده؛ ارتباطاتی که نشاندهندهی ترس آنها از این بود که استارتاپ نوپای OpenAI ممکن است «با عصبانیت به سمت آمازون برود» و پشت سر مایکروسافت «بدگویی» کند.
درخواست ۳۰۰ میلیون دلاری و تردید مدیران مایکروسافت
چند روز پساز آنکه OpenAI در تابستان ۲۰۱۷ رباتی را بهنمایش گذاشت که توانست بازیکن حرفهای بازی Dota 2 را شکست دهد، آلتمن در پاسخ به ایمیل تبریک نادلا، پیشنهاد همکاری بسیار بزرگتری را برای تأمین بودجهی فاز بعدیِ تحقیقات هوش مصنوعی ارائه داد. OpenAI برای گسترش پروژهی Dota 2 به حجم عظیمی از توان محاسباتی نیاز داشت که بسیار فراتر از اعتبارات رایگان سرویس آژور بود که در آن زمان از مایکروسافت دریافت میکرد. اون این مبلغ را «حدود ۳۰۰ میلیون دلار براساس لیست قیمتهای آژور» اعلام کرد؛ درخواستی که برخی از مدیران داخلی مایکروسافت را به وحشت انداخت.
جیسون زاندر، رئیس وقتِ بخش آژور، در آگوست ۲۰۱۷ در ایمیلی به نادلا نوشت: «برای اینکه چنین مبالغی منطقی بهنظر برسند، این قرارداد باید بهصورت مستقیم درآمد مازاد و قابلتوجهی [بیشاز ۵۰۰ میلیون دلار] برای ما ایجاد کند که از راههای کارآمدتر قابل دستیابی نباشد.»
چند ماه بعد، آلتمن با پیشنهاد جایگزینی بازگشت. بهگفتهی برت تانزر، مدیر فعلی راهکارها و اکوسیستم آژور، آلتمن پیشنهاد داد تا «یک همکاری با ایکسباکس با محوریت گیمینگ شکل بگیرد و فناوریها و مالکیت معنوی آنها در ازای دریافت بودجهی بیشتر برای تحقیقات Dota به اشتراک گذاشته شود.» تیم ایکسباکس به «بررسی فرصتهای همکاری» علاقهمند بود؛ اما نمیتوانست بهتنهایی تمام هزینههای تحقیقاتی را تقبل کند.
ترس از آمازون؛ دلیل اصلی سرمایهگذاری مایکروسافت در OpenAI!
در ژانویهی ۲۰۱۸، کوین اسکات، مدیر ارشد فناوری مایکروسافت، در ایمیلی به نادلا وارد این بحث شد که آیا باید اعتبارات آژورِ بیشتری به OpenAI داده شود یا خیر. او مطمئن نبود که مایکروسافت قرار است «چه چیزی از این قرارداد بهدست بیاورد» و مشخص نبود که تلاشهای مرتبط با بازی Dota چگونه به نفع شرکت تمام میشود؛ اما او بهشدت نگران بود که OpenAI به سمت آمازون، بزرگترین رقیب ابری مایکروسافت کشیده شود.
اگر بودجه OpenAI را تأمین نکنیم، آنها با عصبانیت سراغ آمازون میروند و در جامعهی فناوری علیه آژور بدگویی خواهند کرد.- کوین اسکات، مدیر فناوری ارشد مایکروسافت
اسکات در این ایمیل نوشت: «فکر میکنم مسئلهی دیگری که باید در نظر بگیریم، تبعات منفیِ روابطعمومی (PR) در صورت عدم تأمین بودجهی آنهاست؛ اینکه با عصبانیت پیش آمازون بروند و در مسیر رفتن، از ما و آژور بدگویی کنند. آنها با سرعت بالایی در حال اعتبارسازی در جامعهی هوش مصنوعی هستند، نیروهای بسیار خوبی جذب میکنند و قرار است به صدای تأثیرگذاری تبدیل شوند. با در نظر گرفتن همهچیز، من دوست دارم آنها حامی و مروجِ برند مایکروسافت و آژور باشند؛ اما مطمئن نیستم که این مسئله بهتنهایی ارزش مبلغی را که میخواهند، داشته باشد.»
یک سال بعد، اسکات در ایمیلی به نادلا و بیل گیتس اعتراف کرد که در زمانی که اوپنایآی و گوگل دیپمایند بر سر اینکه «چه کسی میتواند چشمگیرترین نمایش گیمینگ را ارائه دهد» رقابت میکردند، او تلاشهای هوش مصنوعی آنها را «بهشدت دستکم گرفته بود»؛ اما زمانیکه OpenAI به سمت مدلهای پردازش زبان طبیعی حرکت کرد، اسکات بهشدت تحتتأثیر قرار گرفت و ترسید که مایکروسافت از تلاشهای هوش مصنوعی گوگل عقب بیفتد. تنها یکماه پساز ایمیل معروف اسکات با عنوان «دیدگاه من دربارهی OpenAI»، مایکروسافت از سرمایهگذاری یک میلیارد دلاری خود در این استارتاپ خبر داد.
تاریخ تکرار میشود؟ بازگشت OpenAI به آغوش آمازون
اکنون پساز گذشت نزدیک به هفتسال، همکاری نزدیک مایکروسافت و OpenAI به نقطهای رسیده که خالق ChatGPT برای آوردن مدلهای هوش مصنوعی خود؛ مانند Codex و سایر ابزارها به سرویس ابری آمازون (AWS)، در حال مذاکرهی مجدد و تغییر مفاد قرارداد خود با مایکروسافت است.
نکتهی جالب اینجاست که تغییرات ایجادشده درست چند روز پساز همان «بدگوییهایی» رخ داد که کوین اسکات سالها پیش نگران آن بود. ماه گذشته، OpenAI به کارمندان خود گفت که توافق با مایکروسافت «توانایی ما را برای خدماتدهی به شرکتها و سازمانهایی که از پلتفرمهای دیگری (مانند Amazon Bedrock) استفاده میکنند، محدود کرده است.»