درخت عجیبی که سال‌ها پیش چشم دانشمندان بود، گونه‌ای جدید از آب درآمد

درختان بائوباب از عجیب‌ترین گیاهان روی زمین هستند. این درختان تنه‌های بسیار ضخیمی دارند که می‌توانند مقدار زیادی آب در خود ذخیره کنند و در محیط‌های خشک و سخت دوام بیاورند. بعضی از آن‌ها هزاران سال عمر می‌کنند و به همین دلیل در بسیاری از فرهنگ‌ها نمادی از استقامت و زندگی طولانی به شمار می‌روند.

اکنون پژوهشگران گونه‌ی جدید از درختان بائوباب را شناسایی کرده‌اند که سال‌ها در میان درختانی مشابه پنهان مانده بود و دانشمندان آن را با گونه‌ای دیگر اشتباه می‌گرفتند. این گونه‌ی تازه آدانسونیا بوزی (Adansonia bozy) نام دارد و در شمال‌غرب ماداگاسکار یافت می‌شود که یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های بائوباب‌ها در جهان است.

در نگاه اول، آدانسونیا بوزی تفاوت آشکاری با برخی دیگر از بائوباب‌های ماداگاسکار ندارد. ظاهر کلی این درختان، با تنه‌های بزرگ، شاخه‌های ضخیم و فرم غیرمعمولشان، بسیار شبیه یکدیگر است. اما پژوهشگران با بررسی نمونه‌های ژنتیکی متوجه شدند گروهی از این درختان که پیش‌تر متعلق به یک گونه‌ی شناخته‌شده در نظر گرفته می‌شدند، در واقع ویژگی‌های ژنتیکی متفاوتی دارند و باید به‌عنوان گونه‌ای مستقل شناخته شوند.

کشف اخیر نشان داد که شباهت ظاهری همیشه برای تشخیص گونه‌ها کافی نیست و گاهی بررسی‌های ژنتیکی می‌تواند تفاوت‌هایی را آشکار کند که با چشم دیده نمی‌شوند.

شناسایی گونه‌ی جدید فقط افزوده‌شدن نامی تازه به فهرست گیاهان جهان نیست. دانشمندان برای حفاظت از گونه‌ها ابتدا باید بدانند دقیقاً با چه موجودی روبه‌رو هستند و جمعیت آن چقدر است.

پژوهشگران هنوز اطلاعات کاملی درباره‌ی آدانسونیا بوزی ندارند، اما احتمال می‌دهند این گونه با تهدیدهایی مانند از بین رفتن زیستگاه و تغییرات محیطی روبه‌رو باشد.

این کشف حتی می‌تواند برداشت دانشمندان از وضعیت دیگر بائوباب‌ها را تغییر دهد. اگر بخشی از درختانی که پیش‌تر متعلق به گونه‌های شناخته‌شده تصور می‌شدند در واقع آدانسونیا بوزی باشند، تعداد واقعی آن گونه‌ها ممکن است کمتر از برآوردهای قبلی باشد.

بائوباب‌ها در سال‌های اخیر به دلیل کاهش جمعیت برخی گونه‌ها مورد توجه پژوهشگران حوزه‌ی حفاظت از طبیعت قرار گرفته‌اند. ماداگاسکار که محل زندگی بیشتر گونه‌های بائوباب جهان است، با فشارهایی مانند تخریب جنگل‌ها و تغییرات اقلیمی مواجه است.

کشف آدانسونیا بوزی یادآوری می‌کند که حتی در میان موجوداتی که سال‌ها شناخته‌شده به نظر می‌رسند، هنوز گونه‌هایی وجود دارند که برای علم ناشناخته مانده‌اند. شناخت دقیق این گونه‌ها، نخستین قدم برای حفاظت از آن‌ها است.