گاوها می‌توانند چهره افراد آشنا را تشخیص دهند

انسان‌ها و گاوها تاریخچه‌ای طولانی از همزیستی دارند. گاوهای امروزی حدود ۱۰٬۵۰۰ سال پیش از گونه‌ای از گاوهای وحشی منقرض‌شده اهلی شدند و از آن زمان تاکنون به یکی از مهم‌ترین منابع تأمین گوشت، لبنیات و چرم در جهان تبدیل شده‌اند. با وجود این رابطه طولانی، هنوز پرسش‌های زیادی درباره میزان درک گاوها از انسان‌ها وجود دارد؛ از جمله اینکه آیا آن‌ها می‌توانند انسان‌های مختلف را از یکدیگر تشخیص دهند یا نه.

در برخی گونه‌های اهلی مانند گوسفند و خوک نشان داده شده است که این حیوانات قادرند افراد انسانی را به‌صورت جداگانه شناسایی کنند، اما درباره گاوها تاکنون چنین ظرفیتی به‌طور دقیق بررسی نشده بود. اکنون پژوهشی جدید نشان می‌دهد که گاوها نیز توانایی تشخیص چهره انسان‌ها و تمایز میان افراد آشنا و ناآشنا را دارند.

پژوهش جدید به سرپرستی لیا لانساد، پژوهشگر ارشد شناخت و رفاه حیوانات در مؤسسه ملی تحقیقات کشاورزی، غذا و محیط زیست فرانسه انجام شده است. هدف مطالعه بررسی این موضوع بود که گاوها تا چه حد قادر به پردازش چهره انسان‌ها، به خاطر سپردن آن‌ها و ارتباط دادن نشانه‌های مختلف حسی مانند صدا و تصویر هستند.

در مطالعه، ۳۲ رأس گاو از نژاد پرایم‌هولشتاین مورد آزمایش قرار گرفتند. سن این گاوها بین ۱۵ تا ۲۱ ماه بود. در طول زندگی آن‌ها، چهار مراقب انسانی از زمان تولد مسئول تغذیه و نگهداری روزانه هر گاو بودند، اما حیوانات ممکن بود در برخی موارد با افراد دیگری مانند دانشجویان یا کارکنان بازدیدکننده مزرعه نیز مواجه شده باشند. همچنین هیچ‌کدام از گاوهای مورد آزمایش تجربه قبلی از شرایط مشابه آزمایشی نداشتند.

برای انجام آزمایش، پژوهشگران از هشت مرد بزرگسال بین ۳۰ تا ۶۰ سال فیلم‌برداری کردند. این افراد شامل چهار مراقب آشنا برای گاوها و چهار فرد ناآشنا بودند که حیوانات هرگز آن‌ها را ندیده بودند.

سپس دو نوع آزمایش انجام شد: آزمون ترجیح دیداری و آزمون چندحسی. در آزمون ترجیح دیداری، دو ویدئوی بی‌صدا به‌طور هم‌زمان به هر گاو نمایش داده شد. در هر ویدئو، چهره فردی آشنا یا فردی ناآشنا دیده می‌شد. پژوهشگران مدت زمانی را که هر گاو به هر تصویر نگاه می‌کرد اندازه‌گیری کردند. نتیجه نشان داد که گاوها به‌طور قابل توجهی زمان بیشتری را صرف مشاهده چهره افراد ناآشنا می‌کردند.

در آزمون چندحسی، ویدئوها همراه با صدا پخش شدند؛ به این صورت که گاهی صدای مربوط به همان فرد تصویر (حالت هماهنگ) و گاهی صدای فرد دیگری پخش می‌شد (حالت ناهماهنگ). نتایج نشان داد که گاوها در حالت هماهنگ، مدت بیشتری به ویدئوها توجه می‌کردند، یعنی زمانی که صدا و تصویر با یکدیگر مطابقت داشتند.

یافته‌ها نشان می‌دهد گاوها انسان‌ها را به‌عنوان گروهی یکسان و غیرقابل تفکیک درک نمی‌کنند، بلکه قادرند افراد مختلف را از یکدیگر تشخیص دهند و میان افراد آشنا و ناآشنا تمایز قائل شوند. علاوه بر این، آن‌ها توانایی ایجاد «بازنمایی چندحسی» دارند؛ یعنی می‌توانند چهره و صدای یک فرد را به هم مرتبط کرده و تصویر ذهنی یکپارچه‌ای از او بسازند.

پژوهشگران ضربان قلب گاوها را نیز هنگام مشاهده ویدئوها اندازه‌گیری کردند. نتایج نشان داد تفاوتی در واکنش فیزیولوژیکی حیوانات نسبت به چهره‌ها یا صداهای آشنا و ناآشنا مشاهده نشد. به بیان دیگر، از نظر ضربان قلب، تغییر قابل توجهی در سطح هیجانی آن‌ها ثبت نشد.

پژوهشگران در گزارش خود گفته‌اند که در مطالعه، با استفاده از آزمون‌های ترجیح دیداری و چندحسی، مشخص شد گاوها می‌توانند چهره‌های انسان را حتی زمانی که به صورت ویدئوی دوبعدی نمایش داده می‌شوند تشخیص دهند. آن‌ها همچنین می‌توانند چهره‌های آشنا و ناآشنا را به صدای مربوط به همان فرد وصل کنند و این اطلاعات را در یک تصویر ذهنی یکپارچه کنار هم قرار دهند.

تیم تحقیقاتی امیدوار است این نتایج به پژوهش‌های آینده درباره توانایی‌های شناختی گاوها، از جمله یادگیری و پردازش اطلاعات، کمک کند. لانساد نیز می‌گوید این یافته‌ها نگاه ما به حیوانات مزرعه‌ای را تغییر می‌دهد و شناخت بهتر آن‌ها می‌تواند رفتار ما با آن‌ها را آگاهانه‌تر و انسانی‌تر کند.

پژوهش در ژورنال PLOS One منتشر شده است.