موشک ژوچوئه ۳ به سبک فالکون ۹ فرود آمد؛‌ دومین تاریخ‌سازی چین با فاصله یک ماه

بامداد چهارشنبه به وقت ایران، شرکت چینی لنداسپیس موشک ساخت خود به نام «ژوچوئه ۳» (Zhuque-3) را برای دومین مرتبه از بیابان گبی به پرواز درآورد و دقایقی بعد با فرود عمودی مرحله اول آن روی زمین، تاریخ‌ساز شد. این نخستین‌بار است که چین موفق می‌شود یک موشک کلاس مداری را با استفاده از پایه‌های فرود بازیابی کند.

موشک ژوچوئه-۳، چهارشنبه ۲۸ مرداد ساعت ۷:۳۵ صبح به وقت چین (۰۳:۰۵ به وقت ایران) از منطقه آزمایش و نوآوری تجاری فضایی دونگ‌فنگ، در محدوده مرکز پرتاب ماهواره جیوچوان، برای دومین مرتبه به فضا پرتاب شد.

مرحله اول و دوم موشک ۱۳۷ ثانیه پس از آغاز پرواز از یکدیگر جدا شدند. مرحله اول سپس با بازگشت کنترل‌شده به زمین، در ساعت ۰۳:۱۳ به وقت ایران به‌صورت عمودی در شهرستان مینچین در استان گانسو، حدود ۳۹۰ کیلومتر دورتر از محل پرتاب، فرود آمد. پایه‌های فرود موشک در لحظات پایانی مانور فرود باز شدند و مرحله اول به نرمی روی زمین نشست.

طبق بیانیه‌ای که لنداسپیس پس از پرتاب منتشر کرد، مرحله دوم ژوچوئه ۳ ماهواره «هونگ‌خو ۰۳» را در مدار قرار داد. این ماهواره توسط «هونگ‌چینگ تکنالوجی» ساخته شده؛ شرکت زیرمجموعه لنداسپیس که در حوزه ساخت ماهواره فعالیت می‌کند و به‌تازگی موفق به جذب بیش از ۱۹۱ میلیون دلار سرمایه شده است.

موفقیت لنداسپیس در برخاست و فرود عمودی ژوچوئه ۳، دومین بازیابی بوستر یک موشک کلاس مداری چین محسوب می‌شود. کمی بیش از یک ماه پیش، چین با فرود موشک لانگ مارچ 10B به دومین کشور جهان تبدیل شد که توانست یک بوستر مداری را بازیابی کند. در آن مأموریت، بوستر با استفاده از شناور بدون سرنشین مجهز به شبکه کابل، در دریا بازیابی شد.

در مقیاس جهانی نیز لنداسپیس پس از اسپیس‌ایکس و بلو ارجین، سومین شرکتی است که موفق شده یک بوستر مداری را با استفاده از پایه‌های فرود روی زمین فرود آورد.

ژوچوئه-۳ موشکی دومرحله‌ای از جنس فولاد ضدزنگ است که ۴٫۵ متر قطر دارد و جرم آن هنگام برخاست به حدود ۵۷۰ تن می‌رسد. ارتفاع موشک روی سکوی پرتاب تقریباً ۶۶ متر است و مرحله اول آن به ۹ موتور متان-اکسیژن مایع از خانواده «تیان‌چوئه» مجهز شده است.

فرود موفقیت‌آمیز بوستر مرحله اول ژوچوئه-۳، هشت ماه و نیم پس از نخستین پرواز آن انجام شد. موشک در آن مأموریت با موفقیت به مدار رسید، اما تلاش برای بازیابی مرحله اول در مراحل پایانی فرود کنترل‌شده با شکست مواجه شد. آن مأموریت نخستین تلاش چین برای بازیابی یک بوستر مداری بود. چند هفته بعد نیز شرکت دولتی علوم و فناوری هوافضای چین (CASC) تلاش دیگری را با موشک لانگ مارچ 12A انجام داد که آن هم به شکست ختم شد.

لنداسپیس در بیانیه پس از مأموریت به چندین تغییر فنی اشاره کرد که در پی فرود ناموفق ژوچوئه-۳ در پرواز اول، اعمال شده‌اند. از جمله این اصلاحات می‌توان به کاهش تعداد موتورهای مورد استفاده در مانور فرود اشاره کرد که موجب ساده‌ترشدن سامانه و افزایش اطمینان‌پذیری شده است. همچنین «نقطه پیش‌بینی‌شده فرود» به سامانه کنترل ایمنی خودکار موشک افزوده شده و حفاظت حرارتی آن نیز برای تحمل گرمای شدید هنگام ورود دوباره به جو و بارهای سازه‌ای افزایش یافته است.

لنداسپیس اکنون در کنار CASC به یکی از شرکت‌های چینی تبدیل شده که موفق به بازیابی یک بوستر مداری شده‌اند. این شرکت می‌گوید موفقیت اخیر به معنای عبور از مرحله راستی‌آزمایی فناوری بازیابی و ورود به مرحله راستی‌آزمایی استفاده دوباره در مقیاس مهندسی است. این شرکت اعلام کرد: «این مأموریت پایه‌ای مستحکم برای بازیابی، تعمیر و نگهداری، پروازهای استفاده دوباره و کاربردهای تجاری آینده فراهم می‌کند.»

لنداسپیس در ابتدای سال اعلام کرده بود که قصد دارد دومین ژوچوئه-۳ را در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ پرتاب کند و در صورت بازیابی موفق مرحله اول، استفاده دوباره از آن را در سه‌ماهه چهارم هدف قرار داده بود. بااین‌حال، شرکت در بیانیه خود پس از مأموریت اخیر، جدول زمانی مشخصی برای استفاده دوباره از بوستر بازیابی‌شده ارائه نکرد.

پرتاب امروز شصتمین تلاش چین برای قراردادن محموله در مدار در سال ۲۰۲۶ بود و پس از پرواز ناموفق لانگ مارچ 7A در هفته گذشته و مأموریت‌های موفق لانگ مارچ ۱۲ و لانگ مارچ 2C در اوایل این هفته، انجام شد.