ژاپن برای نخستینبار نمونهای آزمایشی از یک موشک چندبارمصرف را پرتاب کرد
ژاپن برای نخستینبار در تاریخ صنعت موشکی خود، نمونه اولیه موشکی چندبارمصرف به نام RV-X را در پرتابی آزمایشی به پرواز درآورد.
این پرتاب تقریباً ۴۰ ثانیهای که با توجه به مدت زمان و مسافت پیمودهشده، درواقع «پرش» محسوب میشود، در تاریخ ۱۱ ژوئیه در مرکز آزمایش نوشیرو متعلق به آژانس اکتشافات هوافضای ژاپن (JAXA) انجام شد. موشک آزمایشی ژاپن که حدود ۷٫۳ متر ارتفاع و فقط یک موتور دارد، اندکی بیش از ۱۰ متر از روی زمین بلند شد؛ سپس مسافتی افقی بهطول تقریباً ۱۵ متر را در سرتاسر سکوی بتنی سایت پیمود و در نقطهای روبهروی محل برخاست، فرودی نرم و کنترلشده انجام داد.
پرواز کوتاه RV-X دقیقاً مطابق برنامه پیش رفت و جاکسا و شریکان این سازمان را یک گام به دستیابی به فناوریای نزدیکتر کرد که تاکنون تنها تعداد انگشتشماری از موشکهای مداری به آن دست یافتهاند؛ از جمله فالکون ۹، فالکون هوی و استارشیپ اسپیسایکس، نیوگلن بلو ارجین و بهتازگی لانگ مارچ 10B چین.
موشک RV-X با همکاری جاکسا و شرکت صنایع سنگین میتسوبیشی ساخته شده و بهعنوان پیشنمونهای برای پروژه آزمایشی موشکی تکمرحلهای و چندبارمصرف به نام کالیستو (CALLISTO) عمل میکند.
پروژه کالیستو همکاری مشترک میان جاکسا، آژانس فضایی فرانسه (CNES) و مرکز هوافضای آلمان (DLR) است و قصد دارد موشکی تکمرحلهای با قابلیت پرتاب عمودی، فرود عمودی، بازسازی و استفاده دوباره بسازد. این موشک نیز خود نقش نمونهای پیشگام را خواهد داشت تا جاکسا بتواند وارد عرصه خدمات پرتاب مقرونبهصرفه مبتنی بر موشکهای چندبارمصرف شود.
پیشرفتهترین موشک عملیاتی ژاپن به نام H3، در سال ۲۰۲۳ معرفی شد؛ اما از ابتدا برای استفاده دوباره طراحی نشده بود. این موشک نسبت به نسل قبلی خود، یعنی H-2A که سال گذشته بازنشسته شد، کارآمدتر و مقرونبهصرفهتر است. بااینحال، دو مورد از هشت پرتاب H3 به موفقیت کامل نرسیدهاند و از نظر کاهش هزینهها همچنان با مراحل چندبارمصرف موشکهای پیشرفته فاصله دارد. به همین دلیل، جاکسا از هماکنون روی جانشین آینده H3 کار میکند.
- نخستین پرتاب موشک جدید ژاپن با شکست مواجه شد18 اسفند 01مطالعه '3
- خطونشان چین برای ایلان ماسک؛ موشک لانگ مارچ 10B با فرود عمودی تاریخساز شد10 روز قبلمطالعه '3
- جهش بزرگ پکن در فضا؛ چین چگونه اولین موشک مداری خود را بازیابی کرد؟6 روز قبلمطالعه '16
جاکسا در وبسایت خود مینویسد: «موشکهای چندبارمصرف نیازمند بررسی امکانسنجی عملیاتی هستند. ما با انجام آزمایشهای مکرر روی یک نمونه واقعی، شامل بررسی فرایندهای نگهداری، عملیات، جابهجایی موشک و آمادهسازی سکوی پرتاب پیش از آزمونهای پروازی، توانستیم رویههای عملیاتی لازم را برای استفاده مکرر از موشکهای آینده توسعه دهیم.»
آزمایش اخیر و حتی خود موشک RV-X تا حدی یادآور نمونه اولیهای از برنامه توسعه استارشیپ اسپیسایکس است. نمونه اولیه این موشک به نام «استارهاپر» در سال ۲۰۱۹ به دلیل ظاهر غیرمعمولش با برج آب مقایسه میشد. آن موشک فولادی کوتاهقد با سه پایه، در نخستین آزمایش پرش خود در پایگاه استاربیس اسپیسایکس در جنوب تگزاس، حدود ۲۰ متر بهصورت عمودی از روی زمین بلند شد و دوباره به همان نقطه بازگشت.
موفقیت استارهاپر راه را برای پرشهای بلندتر و طولانیتر هموار کرد و اسپیسایکس بهتدریج طراحی استارشیپ را تکامل داد. جاکسا نیز قصد دارد همین مسیر را برای RV-X طی کند. اکنون که این موشک نخستین پرش ۱۰ متری خود را با موفقیت انجام داده، آژانس فضایی ژاپن به دنبال اهداف بلندپروازانهتری است. انتظار میرود RV-X در پرواز بعدی خود تا ارتفاع حدود ۱۰۰ متر اوج بگیرد و پیش از فرود، علاوه بر حرکت جانبی، مرحلهای از شناوری را نیز در برنامه پرواز خود اجرا کند.
