هواپیمای ایکس-۵۹ ناسا برای نخستینبار دیوار صوتی را شکست
هواپیمای ایکس-۵۹ ناسا بالاخره نخستین پرواز مافوق صوت خود را انجام داد. این پرنده آزمایشی که با دماغهای بسیار بلند ساخته شده و با هدف ابداع فناوریهای موردنیاز برای پروازهای مافوق صوت کمصدا طراحی شده است، جمعه ۱۵ خرداد، بیش از شش ماه پس از نخستین پرواز خود، به این نقطهی عطف، یعنی شکستن دیوار صوتی دست یافت.
مایکل کراتسیوس، دستیار رئیسجمهور آمریکا در امور علم و فناوری و مدیر دفتر سیاست علم و فناوری ایالات متحده، در بیانیهای گفت: «نخستین پرواز مافوق صوت ایکس-۵۹ گواهی بر تداوم رهبری آمریکا در حوزههای علم، مهندسی و نوآوریهای هوافضا است.»
بهگزارش اسپیسداتکام، پرواز روز جمعه از پایگاه نیروی هوایی ادواردز در کالیفرنیا آغاز شد و در همانجا به پایان رسید. ایکس-۵۹ با هدایت «جیم لس»، خلبان آزمایش ناسا، ساعت ۱۴:۰۸ به وقت شرق آمریکا (۲۱:۳۸ به وقت ایران) از روی زمین برخاست و ۸۱ دقیقه بعد فرود آمد.
خلبان، هواپیما را به حداکثر ارتفاع ۴۳٬۴۰۰ پا (معادل ۱۳٬۲۲۸ متر) و بیشینهی سرعت ۱۱۴۷ کیلومتر بر ساعت رساند. این سرعت معادل حدود ماخ ۱٫۱ یا ۱٫۱ برابر سرعت صوت است. (سرعت صوت با دما تغییر میکند؛ زیرا امواج صوتی در هوای گرم سریعتر حرکت میکنند. در سطح دریا که هوا نسبتاً گرمتر است، سرعت ماخ ۱ حدود ۱۲۲۵ کیلومتر بر ساعت است.)
بااینحال، اعضای تیم ایکس-۵۹ قصد ندارند به این موفقیت بسنده کنند. آنها تنها چند روز دیگر نخستین پرواز هواپیما را در شرایط نزدیک به وضعیت واقعی مأموریتهای نهایی انجام خواهد داد؛ پروازی که در آن هواپیما به سرعت ماخ ۱٫۴ و ارتفاع حدود ۵۵هزار پا (۱۶٬۷۶۴ متر) خواهد رسید.
تیم ایکس-۵۹ تنها چند روز دیگر نخستین پرواز هواپیما را در شرایط نزدیک به وضعیت واقعی مأموریتهای نهایی انجام خواهد داد
مقامهای ناسا در بیانیهی خود اعلام کردند: «این سرعت و ارتفاع، شرایط پایهی عملیاتی برای ایکس-۵۹ محسوب میشوند؛ زمانی که این هواپیما در آینده بر فراز چندین جامعه محلی در آمریکا پرواز خواهد کرد تا ناسا بتواند دادههایی درباره نحوهی درک مردم از صدای کوبش آرام آن جمعآوری کند.»
در ادامهی بیانیه آمده است: «ناسا این دادهها را با نهادهای قانونگذار آمریکا و دیگر کشورها به اشتراک خواهد گذاشت تا استانداردهای جدید و مبتنی بر داده برای آلودگی صوتی تدوین شود و زمینهی شکلگیری بازار پایدار پروازهای مافوق صوت تجاری بر فراز خشکی فراهم آید.»
بازار پرواز تجاری با سرعت فراتر از صوت، در سال ۱۹۷۳ از بین رفت؛ زمانی که اداره هوانوردی فدرال آمریکا پروازهای مافوق صوت بر فراز خشکی را برای محافظت از مردم و اموال در برابر انفجارهای صوتی شدید ممنوع کرد.
- هواپیمای ایکس ۵۹ ناسا در آستانه انجام اولین پرواز مافوق صوت خود است4 روز قبلمطالعه '3
- تاریخسازی بیسروصدا؛ هواپیمای مافوقصوت X-59 ناسا بالاخره به پرواز درآمد07 آبان 04مطالعه '3
- لاکهیدمارتین X-59 QueSST؛ اولین جت مافوقصوتی که دیوار صوتی را بیصدا میشکند08 بهمن 03مطالعه '19
ایکس-۵۹ که مهمترین بخش برنامه کوئست (Quesst) ناسا (مخفف فناوری مافوق صوت کمصدا) محسوب میشود، به گونهای طراحی شده است که بهجای غرشهای انفجاری و گوشخراش، تنها ضربههای صوتی خفیف تولید کند. اگر همهچیز طبق برنامه پیش برود، این پروژه میتواند راه را برای بازگشت گستردهی پروازهای مافوق صوت به آمریکا هموار کند.
ایکس-۵۹ که توسط اسکانک ورکس، واحد مسئول طراحی پروژههای فوقپیشرفته در لاکهید مارتین ساخته شده، در ماههای اخیر فعالیت زیادی داشته و ساعتهای پروازی خود را بهطور پیوسته افزایش داده است.
جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، در همان بیانیه گفت:
از زمان نخستین پرواز ایکس-۵۹ در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۵، تیم پروژه پیشرفت چشمگیری داشته است؛ بهطوری که درطول ۹۰ روز گذشته ۱۶ پرواز انجام داده و به یک ریتم منظم آزمایش رسیده است. از تیم ناسا و لاکهید مارتین اسکانک ورکس بابت رساندن ما به این مرحله سپاسگزارم و امیدوارم این همکاری نخستین مورد از همکاریهای متعدد آینده در مسیر بازسازی ناوگان هواپیماهای آزمایشی ایکس ناسا باشد.