هوش مصنوعی زیر ذره‌بین دموکرات‌ها؛ آیا دیتاسنترها در آمریکا با بن‌بست مواجه می‌شوند؟

انتخابات سوم نوامبر ۲۰۲۶ فقط آرایش سیاسی کنگره را تغییر نداد؛ بلکه مسیر آینده هوش مصنوعی را هم وارد فاز تازه‌ای کرد. شرکت‌های ابری و آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی که طی دو سال گذشته به فکر جلب رضایت دونالد ترامپ بودند و با حمایت او میلیاردها دلار خرج توسعه مدل‌ها و دیتاسنترهای غول‌پیکر کردند، از سوم ژانویه ۲۰۲۷ با کنگره‌ای روبه‌رو می‌شوند که دموکرات‌ها کنترل هر دو مجلس آن را در اختیار دارند.

ترامپ تا دو سال آینده در کاخ سفید می‌ماند و دموکرات‌ها برای عبور از سد وتوی او به دوسوم آرا و برای تصویب اغلب قوانین در سنا به ۶۰ رأی نیاز دارند، اما تغییر موازنه قدرت در واشنگتن، زمین بازی را عوض می‌کند.

کنگره جدید شاید نتواند یک‌شبه قوانین تازه‌ای را به کاخ سفید تحمیل کند، اما می‌تواند جلوی برنامه‌های دولت را بگیرد، درباره عملکرد نهادهای دولتی تحقیق کند و مدیران فناوری را به صندلی داغ جلسات نظارتی بنشاند. تغییری که بیش از هر جا، خود را در قوانین ایمنی مدل‌ها، دعوا بر سر قبض برق دیتاسنترها و حتی بازار رمزارزها نشان خواهد داد.

دونالد ترامپ از ابتدای دوره‌ی دوم ریاست‌جمهوری‌اش توسعه‌ی سریع هوش مصنوعی را در اولویت سیاست‌های اقتصادی و فناوری قرار داد. کاخ سفید در ژوئیه ۲۰۲۵ طرح America’s AI Action را با بیش از ۹۰ اقدام پیشنهادی منتشر کرد؛ برنامه‌ای که کاهش موانع قانونی، تسریع ساخت دیتاسنترها و افزایش توان رقابتی آمریکا را پی می‌گرفت.

دولت آمریکا استدلال می‌کرد شرکت‌های آمریکایی برای حفظ برتری‌شان در برابر رقبای خارجی، به‌ویژه چین، باید بتوانند سریع‌تر مدل‌های جدید توسعه دهند و زیرساخت‌های بیشتری بسازند. ترامپ در دسامبر ۲۰۲۵ حتی فرمان اجرایی دیگری امضا کرد تا دولت فدرال بتواند با برخی قوانین محدودکننده ایالتی درباره هوش مصنوعی مقابله کند.

هر ایالت آمریکا اختیار دارد در حوزه‌های مختلف قوانین خودش را وضع کند. برای مثال شاید کالیفرنیا برای شرکت‌های سازنده هوش مصنوعی الزامات ایمنی مشخصی تعیین کند، درحالی‌که ایالتی دیگر مقررات متفاوتی در نظر می‌گیرد.

حالا پیروزی دموکرات‌ها پیشبرد برنامه دولت برای محدودکردن اختیارات ایالت‌ها را دشوارتر می‌کند. قانون‌گذاران جدید می‌توانند مانع تصویب طرح‌های مورد حمایت کاخ سفید شوند و در مقابل، پیشنهادهای خودشان را برای کنترل خطرات هوش مصنوعی مطرح کنند.

یکی از مهم‌ترین پیشنهادها را ماریا کانتول، سناتور دموکرات ایالت واشنگتن، در اکتبر ۲۰۲۶ ارائه کرد. او در چارچوب شش‌گانه نظارت بر هوش مصنوعی پیشرفته خواستار استانداردهای ایمنی الزام‌آور، ارزیابی مستقل مدل‌ها، آزمایش مستمر و گزارش حوادث جدی شد. به بیان ساده، صرف ادعای ایمنی محصولات از طرف شرکت‌ها کافی نیست و ارزیابان مستقل باید بتوانند پیش از انتشار مدل‌های مشمول مقررات، ایمنی آن‌ها را بررسی کنند.

بحث دیگری که در کنگره مطرح می‌شود، به مسئولیت حقوقی شرکت‌های سازنده هوش مصنوعی برمی‌گردد؛ موضوعی که با پیشرفت ایجنت‌های هوشمند اهمیت بیشتری پیدا کرده است. ایجنت‌ها برخلاف چت‌بات‌ها می‌توانند با استقلال نسبی تصمیم بگیرند و مجموعه‌ای از وظایف را انجام دهند.

حالا تصور کنید یک ایجنت هوش مصنوعی هنگام انجام مأموریتش به فرد یا شرکتی خسارت وارد کند. اگر سیستم بدون دستور مستقیم کاربر تصمیمی آسیب‌زا گرفته باشد، چه کسی باید پاسخ‌گو باشد؟ کاربر، شرکت سازنده یا هر دو؟

پیشنهادهایی مانند طرح CLAIM هنوز تصویب نشده‌اند، اما دموکرات‌ها حتی بدون تصویب قوانین جدید می‌توانند از اختیارات نظارتی کنگره استفاده کنند. جلسات استماع، تحقیقات درباره عملکرد شرکت‌های فناوری و درخواست ارائه اسناد مرتبط با ایمنی محصولات، از ابزارهایی هستند که احتمالاً زودتر به کار گرفته می‌شوند.

نخستین تغییر برای شرکت‌های هوش مصنوعی احتمالا نه ممنوعیت ساخت مدل‌های جدید، بلکه افزایش فشار برای پاسخ‌گویی خواهد بود؛ شرکت‌هایی که تاکنون بخش زیادی از ارزیابی‌های ایمنی و تصمیم‌های داخلی خود را محرمانه نگه داشته‌اند، شاید مجبور شوند اطلاعات بیشتری در اختیار قانون‌گذاران قرار دهند.

عموم دموکرات‌ها در انتقاد از سیاست‌های ترامپ اشتراک نظر دارند، ولی هنوز درباره میزان محدودیتی که باید بر هوش مصنوعی اعمال شود به توافق نرسیده‌اند. برخی معتقدند توسعه قدرتمندترین مدل‌ها باید برای مدتی متوقف شود تا فرصت بررسی خطرات فراهم بیاید. گروه دیگری ترجیح می‌دهند شرکت‌ها به توسعه ادامه دهند، اما تحت نظارت سخت‌گیرانه‌تری فعالیت کنند.

یاسمین انصاری، نماینده دموکرات آریزونا، از چهره‌های حامی رویکرد سخت‌گیرانه‌تر به شمار می‌رود. او چهارم نوامبر، یک روز پس از انتخابات، در شبکه اجتماعی ایکس خواستار توقف توسعه هوش مصنوعی پیشرفته، تنظیم مقررات جدی و ممنوعیت ساخت ابرهوش مصنوعی شد.

اختلاف‌نظرهای داخلی حزب دموکرات را می‌توان از این دریچه بررسی کرد که هر یک از رویکردهای پیشنهادی کمبودهایی دارد. آزمایش ایمنی نمی‌تواند تمام رفتارهای احتمالی یک مدل را پیش‌بینی کند؛ مسئولیت حقوقی نیز معمولا پس از وقوع خسارت مطرح می‌شود. توقف توسعه مدل‌های پیشرفته هم می‌تواند به سرمایه‌گذاری‌ها و موقعیت رقابتی شرکت‌های آمریکایی آسیب بزند.

آتلانتیک در تحلیلی پس از انتخابات به همین اختلافات داخلی اشاره می‌کند و می‌نویسد دموکرات‌ها اکنون فرصت بیشتری برای تغییر سیاست هوش مصنوعی دارند، اما باید تصمیم بگیرند دقیقاً کدام خطرات را در اولویت بگذارند و چگونه کنترلشان کنند.

مقررات سخت‌گیرانه‌تر می‌تواند بر هزینه توسعه، زمان عرضه مدل‌های آینده و نحوه ارزیابی ایمنی آن‌ها تأثیر بگذارد. البته هنوز نشانه‌ای وجود ندارد که صرفاً به دلیل نتیجه انتخابات، فعالیت چت‌بات‌ها متوقف شود یا انتشار نسخه‌های جدید ممنوع شود.

شاید تکلیف مقررات مدل‌های پیشرفته به‌مرور زمان روشن‌تر شود، ولی انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا پیام مشخص‌تری هم داشت؛ مخالفت عمومی با ساخت دیتاسنترهای عظیم، دیگر مسئله‌ای حاشیه‌ای محسوب نمی‌شود.

تا چند سال پیش ساخت دیتاسنترهای بزرگ موضوعی تخصصی به‌شمار می‌رفت که بحث‌های پیرامونش در جلسات شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران بزرگ خاتمه می‌یافت؛ اما گسترش هوش مصنوعی وضعیت را تغییر داد.

تاسیسات دیتاسنترها که هزاران پردازنده را در خود جای می‌دهند، به برق فراوان، تجهیزات خنک‌کننده پردازنده و زیرساخت‌های گسترده نیاز دارند و ساکنان مناطقی که میزبان آن‌ها هستند، حالا می‌خواهند بدانند پروژه‌ها چه تأثیری بر هزینه زندگی و منابع محلی‌شان می‌گذارد.

در برخی مناطق، مردم نگران افزایش قبض برق هستند و در جاهای دیگر، مصرف آب یا سروصدای تجهیزات صدای اعتراض‌ها را بلند می‌کند. معافیت‌های مالیاتی شرکت‌های بزرگ نیز بحث‌برانگیز شده‌اند و برخی منتقدان می‌پرسند چرا شرکت‌های میلیارددلاری باید از تخفیف مالیاتی برخوردار شوند، درحالی‌که بخشی از هزینه زیرساخت‌هایشان را به مصرف‌کنندگان عادی منتقل می‌کنند؟

رأی‌گیری‌های محلی ساخت دیتاسنترها را متوقف نمی‌کنند، ولی نشان می‌دهند شرکت‌های فناوری برای اجرای پروژه‌های آینده با مخالفت‌های جدی‌تری روبه‌رو خواهند شد.

شاید صنعت دیتاسنتر بزرگ‌ترین شوک اولیه‌اش را در تگزاس تجربه کند؛ ایالتی که میزبان بخش قابل‌توجهی از سرمایه‌گذاری‌های جدید در زیرساخت هوش مصنوعی است. جینا اینوخوسا، فرماندار منتخب دموکرات تگزاس، می‌گوید تا زمان تصویب قوانین حمایتی، صدور مجوز پروژه‌های جدید دیتاسنتری را متوقف نگه می‌دارد.

گرگ ابوت، فرماندار فعلی و جمهوری‌خواه تگزاس هم پیش از انتخابات به دلیل افزایش اعتراض‌های عمومی، دستور توقف بخشی از مجوزهای زیست‌محیطی و اتصال پروژه‌های جدید به شبکه برق را صادر کرده بود. او در سپتامبر ۲۰۲۶ تأکید کرد که شرکت‌ها باید هزینه زیرساخت‌های خود را بپردازند و منابع آب و برق مردم تگزاس در اولویت قرار بگیرد.

به گزارش اکسیوس و طبق برآورد شرکت پژوهشی SemiAnalysis، حدود ۴۱ درصد ظرفیت جدید دیتاسنترهای پیش‌بینی‌شده برای سال ۲۰۲۸ آمریکا به تگزاس اختصاص دارد. بسیاری از پروژه‌های برنامه‌ریزی‌شده برای سال ۲۰۲۷ هم‌اکنون در حال ساخت‌اند و احتمالا محدودیت‌های انتخاباتی برنامه پروژه‌های سال‌های بعد را جدی‌تر هدف قرار می‌دهند.

توسعه دیتاسنترها باعث می‌شود تقاضا برای تراشه‌های پیشرفته، تجهیزات شبکه، سامانه‌های خنک‌کننده و برق هم افزایش پیدا کند. به‌تبع کاهش سرعت ساخت می‌تواند روی برنامه فروش تراشه‌سازان و هزینه‌ی سرمایه‌گذاری شرکت‌های ابری هم تأثیر بگذارد.

علاوه بر دموکرات‌ها، بخشی از رأی‌دهندگان جمهوری‌خواه هم نگرانی‌شان را درخصوص افزایش هزینه برق، مصرف منابع طبیعی و قراردادهای مالی شرکت‌ها با دولت‌های محلی ابراز می‌کنند. جالب اینکه برخی دولت‌های محلی تحت کنترل دموکرات‌ها هم معتقدند پروژه‌های دیتاسنتر می‌توانند در دوره‌ی ساخت، فرصت‌های شغلی ایجاد کنند و درآمد مالیاتی به همراه داشته باشند.

مهم‌ترین مشکل فعلی دیتاسنترها به شرایط توسعه برمی‌گردد. مردم می‌خواهند بدانند شرکت‌های فناوری چه هزینه‌ای به جامعه‌ی میزبان تحمیل می‌کنند و در مقابل، چه منافعی به همراه دارند. به نظر می‌رسد دوران ساخت بی‌دردسر دیتاسنترها، دست‌کم در بخشی از آمریکا، رو به پایان باشد.

شرکت‌های فناوری متوجه شده‌اند که برای ساخت دیتاسنترهای آینده، علاوه بر تامین سرمایه باید به عوامل دیگری هم توجه کنند. رضایت مردم محلی، شفافیت قراردادها و پرداخت هزینه زیرساخت‌ها می‌تواند به‌اندازه تأمین تجهیزات پیشرفته اهمیت داشته باشد.

اوپن‌ای‌آی پنجم نوامبر، دو روز پس از انتخابات، برنامه‌ی جدید خود را برای توسعه مسئولانه زیرساخت‌های هوش مصنوعی منتشر کرد. هرچند این شرکت از ژانویه ۲۰۲۶ کار روی تعهدات مشابهی را آغاز کرده بود؛ ولی انتشار نسخه جدید در فضای سیاسی پس از انتخابات، به‌خوبی نگرانی‌های شرکت‌های مطرح هوش مصنوعی را منعکس می‌کند.

اوپن‌ای‌آی متعهد شده در پردیس‌های محاسباتی آینده که مالکیت و اداره‌شان را بر عهده دارد، تمام هزینه برق مصرفی و زیرساخت‌های موردنیاز را بپردازد. شرکت همچنین وعده می‌دهد اطلاعات مصرف آب و انرژی را منتشر کند، تأثیر سروصدای تجهیزات را بررسی کند و جز در موارد حساس، از قراردادهای محرمانگی با مقام‌های عمومی استفاده نکند.

شرکت‌های دیگری مانند آمازون و مایکروسافت هم برنامه‌هایی برای پاسخ به نگرانی‌های جوامع میزبان و پرداخت هزینه‌های زیرساختی ارائه کرده‌اند. اکسیوس می‌نویسد صنعت فناوری در تلاش است رابطه جدیدی با مردم و سیاست‌گذاران برقرار کند؛ رابطه‌ای که در آن شرکت‌ها باید سهم بیشتری از هزینه توسعه پروژه‌های خود را بپذیرند.

شرکت‌هایی که سال‌ها درباره ساخت هوش مصنوعی قدرتمندتر و رسیدن به هوش مصنوعی عمومی صحبت کرده‌اند، حالا مسئله‌ی جدی دیگری را در فهرست چالش‌هایشان می‌بینند. آن‌ها باید مردم را قانع کنند که قرار نیست هزینه برق و آب پروژه‌های میلیارددلاری‌شان از جیب شهروندان پرداخت شود.

تغییر قدرت در واشنگتن برای صنعت رمزارزها نیز خبر مهمی محسوب می‌شود. ترامپ در دوره دوم ریاست‌جمهوری‌اش حامی گسترش بازار دارایی‌های دیجیتال بود و شرکت‌های این حوزه برای تصویب قوانین مطلوب‌تر تلاش کردند. اما دموکرات‌ها می‌توانند مسیر قانون‌گذاری را تغییر دهند و نظارت بیشتری بر فعالیت‌های مالی این صنعت اعمال کنند.

یکی از مهم‌ترین برنامه‌های شرکت‌های رمزارزی، با طرحی به نام CLARITY Act شناخته می‌شد که می‌خواست چارچوب قانونی بازار دارایی‌های دیجیتال و اختیارات نهادهای ناظر را روشن کند. این طرح در سپتامبر ۲۰۲۶ با ۴۹ رأی موافق و ۵۰ رأی مخالف در سنا متوقف شد؛ درحالی‌که برای ادامه‌ی بررسی به ۶۰ رأی نیاز داشت.

برخی دموکرات‌ها معتقد بودند طرح CLARITY روی شرکت‌های رمزارزی نظارت کافی ندارد و از سرمایه‌گذاران به‌خوبی محافظت نمی‌کند. حالا احتمال دارد دموکرات‌ها به‌جای ادامه بررسی نسخه پیشین طرح، اولویت بیشتری برای تحقیقات نظارتی و الزامات شفافیت مالی قائل شوند.

به گزارش رویترز، گروه‌های سیاسی وابسته به این صنعت حدود ۲۰۰ میلیون دلار در انتخابات میان‌دوره‌ای هزینه کردند و اگرچه بیشتر نامزدهای مورد حمایتشان پیروز شدند، ولی بعضی شکست‌هایشان هم بسیار پرهزینه بود، مانند آنچه در اوهایو اتفاق افتاد.

شرود براون، سیاست‌مدار دموکرات و از منتقدان صنعت رمزارز در حالی مجددا به سنا راه پیدا کرد که مخالفانش برای شکست او ۶۰ میلیون دلار هزینه کرده بودند. براون که پیش‌تر ریاست کمیته بانکداری سنا را بر عهده داشت، تاکید دارد که فعالیت شرکت‌های رمزارزی تحت نظارت‌های سخت‌گیرانه‌تری قرار بگیرند.

شرکت‌های رمزارزی باوجود تغییر ترکیب کنگره به فعالیتشان ادامه می‌دهند، ولی تصویب مقررات مورد نظرشان احتمالا دشوارتر می‌شود. بازگشت منتقدانی مانند شرود براون و افزایش قدرت نظارتی دموکرات‌ها نیز می‌تواند توجه بیشتری را به مسائل شفافیت مالی، حمایت از سرمایه‌گذاران و ارتباطات سیاسی شرکت‌های رمزارزی جلب کند.