پاسخ اپل به تهدید OpenAI؛ جنگ تمام‌عیار هسته‌ای!

سال ۲۰۱۰ بود که استیو جابز سیستم‌عامل اندروید گوگل را «محصولی سرقتی» خواند و گفت علیه‌اش جنگ تمام‌عیار هسته‌ای راه می‌اندازد. حالا، جانشین او برای نبرد با رقیب جدید و خطرناک اپل آماده می‌شود؛ شرکتی که باعث شد ارزش سهامشان ۰٫۹۵ درصد افت کند.

تیم کوک در یکی از آخرین اقداماتش در قامت مدیرعامل اپل، پیش‌از آنکه سکان هدایت را به جانشین خود، جان ترنوس بسپارد، موشکی به سمت شرکت OpenAI شلیک کرد.

به‌گزارش وال‌استریت ژورنال، اپل در شکایتی رسمی که هفته‌ی پیش تنظیم شد، ادعا می‌کند که یکی از مدیران ارشد اوپن‌ای‌آی؛ که ازقضا روزگاری بر صندلی ریاست تیم طراحی محصول خود اپل تکیه زده بود، در کمپینی چندماهه برای سرقت اسرار تجاری اپل دست داشته است.

هرچند هنوز کاملاً روشن نیست که اپل برای اثبات تمام ادعاهایش چه مدارک و شواهدی در چنته دارد؛ اما شکایت کوپرتینونشین‌ها قبل از رونمایی OpenAI از محصول جدیدش رخ می‌دهد.

ازسوی‌دیگر، دنیای فناوری در تکاپو و رقابتی تنگاتنگ برای ساخت گجت‌های مبتنی‌بر هوش مصنوعی به‌سر می‌برد؛ دستگاه‌هایی که می‌توانند مردم را از عصر گوشی‌های هوشمند فراتر ببرند. برنده‌ی این کارزار می‌تواند آینده را به تسخیر خود درآورد؛ درست همان‌طور که آیفون در ۲۰سال گذشته بر بازار مصرف‌کنندگان سلطنت کرد.

سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI روز شنبه در شبکه‌ی اجتماعی ایکس نوشت: «من از اپل ترسی ندارم؛ اما احترام فوق‌العاده‌ای برای آن‌ها قائلم.»

موتور نوآوری اپل در توسعه‌ی ویژگی‌ها و محصولات موفق در حوزه‌ی هوش مصنوعی چندان کارآمد نبود و همین امر، این شرکت را در برابر تازه‌واردان آسیب‌پذیر می‌کند. ناظران و تحلیل‌گران، شکایت اپل را تلاشی برای سنگ‌اندازی در مسیر OpenAI می‌دانند؛ حرکتی برای چوب لای چرخ رقیب گذاشتن تا شاید جلوی شکار مهره‌های کلیدی و کارکنان اپل را بگیرد.

شکایت غول کوپرتینو، خاطره‌ی نبردهای حقوقی اپل با بازیگران مختلف اکوسیستم اندروید در سال ۲۰۱۰ را زنده می‌کند؛ نبرد حقوقی تمام‌عیاری با سازندگان سخت‌افزار و تولیدکنندگان گوشی‌های رقیب که هشت سال به درازا کشید.

اپل امروز همان ادعایی را دارد که در گذشته داشت؛ اینکه رقبا دستاوردهای نوآورانه‌اش را دزدیده‌اند. این شرکت قبلاً می‌گفت سامسونگ گوشی‌های هوشمندی را که در آن زمان میلیون‌ها دستگاه از آن‌ها را می‌فروخت، کورکورانه و موبه‌مو از آیفون کپی‌برداری می‌کند؛ اتهامی که سامسونگ هرگز زیر بارش نرفت. در نهایت هم دو شرکت در سال ۲۰۱۸ و پس‌از یک نبرد طولانی و پرهزینه به مصالحه رسیدند.

در هسته‌ی مرکزی هر پرونده‌ای که اپل تا امروز به جریان انداخته است، نوعی حس نقض اعتماد و خیانت دیده می‌شود. اریک اشمیت، مدیرعامل وقت گوگل، درست در همان روزهایی که شرکتش داشت اندروید را توسعه می‌داد، روی صندلی هیئت‌مدیره‌ی اپل می‌نشست. استیو جابز در همان زمان به والتر آیزاکسون، نویسنده‌ی کتاب زندگی‌نامه‌اش، گفته بود: «من اندروید را نابود خواهم کرد؛ چون محصولمان را دزدیده‌اند.»

حالا اپل در شکایت تازه‌ی خود ادعا می‌کند که «OpenAI در تمام سطوح... مشغول سرقت اسرار تجاری اپل بوده است.» ظاهراً یک کارمند رده‌پایین‌تر، از اطلاعات لاگین یک کارمند اپل استفاده کرده تا به سرورهای شرکت دسترسی پیدا کند و این یعنی عبور از خط قرمز.

اپل همچنین تانگ تان، مدیر سخت‌افزار اوپن‌ای‌آی را متهم می‌کند که در مصاحبه‌های شغلی، از کارمندان اپل خواسته اسرار تجاری شرکتشان را فاش کنند و حتی آن‌ها را تشویق کرده است قطعات واقعی محصولات اپل را برای جلسات نمایش و توضیح (ارائه و تشریح نحوه‌ی کار محصول) به OpenAI بیاورند. تانگ تان، ۲۴سال در اپل کار کرد و تا مقام نایب‌رئیس بخش طراحی محصول ارتقا یافت.

شاید مسئله‌ی اصلی این باشد که آیا چنین قطعاتی، حساس محسوب می‌شدند و در رده‌ی اسرار محرمانه قرار می‌گیرند یا خیر؛ زیرا هنوز سند و مدرکی از طرف اپل ندیده‌ایم و شرکت می‌خواهد مراحل قانونی کشف شواهد را برای اثباتش طی کند.

سخنگوی OpenAI در واکنش به اتهامات گفت: «ما هیچ علاقه‌ای به اسرار تجاری سایر شرکت‌ها نداریم. ما همچنان روی ساخت فناوری‌های نوآورانه‌ای متمرکزیم که مردم سراسر جهان را توانمند می‌سازند.» تانگ تان و کارمند پایین‌رده‌تر دیگری به‌نام چانگ لیو، به درخواست خبرنگاران برای اظهارنظر در این باره پاسخی ندادند.

 تانگ تان در دوران حضورش در اپل، همکاری بسیار نزدیکی با جانی آیو، مدیر نام‌آشنای طراحی صنعتی این شرکت داشت. بعدها جانی آیو اپل را ترک کرد تا شرکت طراحی خودش را تأسیس کند و مدتی بعد، تانگ تان را هم به تیم خود آورد. OpenAI در سال ۲۰۲۵ شرکت آن‌ها موسوم به io Products را خرید تا مسیر را برای توسعه‌ی دستگاه‌های سخت‌افزاری اختصاصی‌اش هموار کند.

در دنیای فناوری، شرکای تجاری خیلی زود می‌توانند به دشمنان خونی تبدیل شوند. اوپن‌ای‌آی درست یک سال پس از اعلام همکاری با اپل برای ادغام ChatGPT در بخش‌هایی از آیفون، شرکت io را تصاحب کرد؛ حرکتی که به‌وضوح از نیت این شرکت برای دورکردن کاربران از نمایشگر گوشی‌های هوشمند پرده برمی‌داشت.

مارک زاکربرگ نیز بارها تلاش کرد تا آیفون را دور بزند؛ اما هربار به در بسته خورد؛ مثل تلاش اخیرش برای خلق یک اکوسیستم فناوری موازی به‌نام متاورس که حتی به‌خاطرش نام و ساختار شرکت را هم تغییر داد؛ اما این ایده نیز آن‌طور که بایدوشاید مورد استقبال قرار نگرفت.

عینک‌های هوشمند ری‌بن متا اگرچه دستگاهی جدید و محبوب در میان مصرف‌کنندگان به‌شمار می‌روند، فروششان حتی با کسری از آمار خیره‌کننده‌ی آیفون هم قابل‌مقایسه نیست.

ایلان ماسک نیز دل خوشی از کنترل و تسلط اپل بر اقتصاد دیجیتال ندارد. در حال‌حاضر یکی‌از واحدهای شرکت اسپیس‌ایکس شکایت از اپل را روی میز خود دارد؛ با این ادعا که اپ‌استور، اپلیکیشن هوش مصنوعی‌شان را در موقعیتی ناعادلانه قرار می‌دهد.

جالب اینکه اسپیس‌ایکس در حال‌حاضر روی توسعه‌ی پروتوتایپ دستگاه هوش مصنوعیِ اختصاصی کار می‌کند که به گوشی‌های هوشمند شباهت دارد. در مقابل، اپل همواره تأکید می‌کند که اپ‌استور بر پایه‌ی الگوریتم‌ها و نظارت دقیق متخصصان اداره می‌شود و هرگز رقبایش را بایکوت نمی‌کند.

اما نگاهی هم به روی طنز شکایت اپل از اوپن‌ای‌آی کنیم؛ زیرا خود اپل در طول سال‌های اخیر به‌قدری به سرقت ایده‌های شرکت‌های دیگر متهم شد که اصطلاح «شرلوک‌کردن» (Sherlocking) منحصرا برای اپل وارد ادبیات دنیای فناوری شد. این اصطلاح زمانی به‌کار می‌رود که اپل ویژگی نرم‌افزاری شرکت دیگری را مستقیماً وارد سیستم‌عامل خود می‌کند تا آن نرم‌افزار را از دور خارج کند!

اگر هوش مصنوعیِ جدیدِ سیری کاملاً رایگان باشد و عملکرد بهتری ارائه دهد، آیا کاربران باز هم حاضرند برای خرید اشتراک ChatGPT پولی بپردازند؟ از سوی دیگر مزایای سخت‌افزاری اپل قابل‌انکار نیست. محصولات اپل از تراشه‌های قدرتمند خود اپل بهره می‌برند و توانایی بسیار بیشتر از اجرای صِرف Siri AI دارند.

خلأ نوآوری در قلب کوپرتینو؛ آیا مدیرعامل جدید، اپل را به تنظیمات کارخانه برمی‌گرداند؟

با آغاز مدیرعاملی جان ترنوس، اپل که روزی نماد بی‌بدیل نوآوری بود، حالا باید راهی برای بقا در عصر بی‌رحم هوش مصنوعی پیدا کند.

مهرداد عیسی‌لو

مطالعه '12

اپل میلیاردها کاربر هم دارد که دستگاه‌هایش، به‌ویژه آیفون را همه‌جا همراه خود می‌برند. شرکت‌هایی که پیشرفته‌ترین و پیچیده‌ترین مدل‌های هوش مصنوعی را می‌سازند، برای دسترسی به این بازار عظیم و رسیدن به دست مصرف‌کننده‌ی نهایی، احتمالاً چاره‌ای جز عبور از دروازه‌ی اپل نخواهند داشت و البته باید عوارض و هزینه‌‌ی عبور از این دروازه را نیز بپردازند.

شاید تیم کوک با فرستادن وکلایی سرسخت به جنگ رقیب بزرگش در دنیای هوش مصنوعی، بتواند برای جانشین خود، جان ترنوس زمان بخرد؛ اما اپل باید در میدان بزرگ‌تری پیروز شود؛ رقابتی که به‌زودی در زمینه‌ی ساخت دستگاه‌های مبتنی‌بر AI آغاز می‌شود. احتمالاً بخش توسعه‌ی محصول اپل این وظیفه‌ی خطیر را به‌عهده خواهد داشت و ترنوس برای حفظ میراث ماندگار جابز، باید از مدیران قبل از خود نیز پیشی بگیرد.