۱۹ بهمن: سالگرد مرگ دنیس گابور، مخترع هولوگرام

دنیس گابور در تاریخ ۵ ژوئن سال ۱۹۰۰ در شهر بوداپست متولد شد. دنیس در خلال جنگ جهانی اول و در حالی که نوجوان بود در ارتش مجارستان و رسته توپخانه خدمت کرد. با پایان جنگ جهانی اول دنیس وارد دانشگاه فنی بوداپست شد و سپس به آلمان رفت و در دانشگاه فنی برلین تحصیلات خود را ادامه داد.

وی در آغاز کارهای اجرایی و تحقیقاتی، تمرکز خود را روی تحلیل ایستگاه‌های انتقال برق ولتاژ بالا قرار داد و همین کارها باعث علاقه وی به اپتیک‌های الکترونی شد و به موجب آن تحقیقات وسیعی در خصوص نوسانگرها انجام داد. در کنار تمام این تحقیقات علمی دنیس گابور تحصیلات خود را ادامه داد و با تحقیق روی لامپ‌های پلاسما در سال ۱۹۲۷ موفق شد دکترای خود را دریافت کند.

از آنجایی که دنیس گابور، اصلیتی یهودی داشت در سال ۱۹۳۳ توسط حکومت آلمان نازی از این کشور اخراج شد و سپس به دعوت از انگلستان به این کشور رفت و سال ۱۹۴۶ شهروندی انگلستان را دریافت کرد. دنیس گابور در سال ۱۹۴۷ توانست مهمترین دستاورد علمی زندگی خود را به انجام برساند و تکنولوژی تمام نگاری یا هولوگرافی را طراحی و تشریح کرد اما نتوانست بصورت اجرایی آنرا عملیاتی کند و این اختراع مهم تا زمان کشف لیزر تقریبا ناشناخته باقی ماند. اما بعد از کشف لیزر به مرور اختراع دنیس گابور مورد توجه قرار گرفت و به تدریج اهمیت و ارزش آن نمایان شد و تا حدی پیش رفت که جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۷۱ به ایشان تعلق گرفت. تمام‌ نگاری یا هولوگرافی از نظر ثبت اطلاعات روی فیلم، به عکاسی شباهت دارد، اما شیوه‌ها و وسایل کار برای ایجاد این تصویر کاملاً متفاوتند.

در هولوگرام یا تمام نگاری اطلاعات مربوط به هر سه بُعد در تصویر ثبت شده و ناظر از دیدن آن احساس برجستگی در تصویر می‌کند. هالوگرام‌ها امروزه در بسیاری از جنبه‌های زندگی ما یافت می‌شوند و کاربردهای فراوان دارند. اگر مایل هستید آنها را ببینید نیازی نیست از کیف پول‌تان جای دورتری بروید! هولوگرام‌ها در تمام کارت‌های اعتباری، گواهینامه راهنمایی رانندگی و کارت‌های شناسایی نظیر پاسپورت یافت می‌شوند. همچنین هالوگرام‌‌ها را روی جعبه‌های سی‌دی، دی وی دی و کالاهای استاندارد نیز می‌توان یافت. هرچند که این نوع هالوگرام‌ها چندان گیرا و مشخص نیستند، اما اگر آن‌ها را کمی در راستای دید حرکت دهید رنگ و شکلی که در یک راستا می‌دیدید با جهت دیگر فرق می‌کند. هولوگرام جدای از این‌که در بازار روی کالاها دیده می‌شوند، به صورت پوستر یا تصاویر قهرمان‌های فیلم‌ها یا کتاب‌های کودکان و نوجوانان هم یافت می‌شوند. برای دیدن هولوگرام‌ها حتی نیازی نیست از عینک‌های خاص یا عدسی‌های ویژه‌ی تصاویر سه بُعدی استفاده کنید. اگر از زوایای مختلف به تصاویر در هولوگرام نگاه کنید، آن‌ها را در عمق‌های متفاوتی خواهید دید، درست مثل این ‌که به اجرام واقعی نگاه می‌‌کنید.

دکتر دنیس گابور سرانجام در تاریخ ۸ فوریه سال ۱۹۷۹ دیده از جهان فروبست.