۲۰ روز در غار بی‌اینترنتی؛ دنیای تکنولوژی منتظر ما نماند!

۲۰ روز اینترنت در ایران به‌طور کامل قطع شد؛ نه فقط شبکه‌های اجتماعی، بلکه خبر، تحلیل و حتی ساده‌ترین به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری هم خارج از دسترس بودند. در این مدت، دنیای فناوری طبق روال همیشگی‌اش متوقف نشد؛ شرکت‌ها تصمیم‌های بزرگ گرفتند، محصولات جدید معرفی شدند، بحران‌ها شکل گرفتند و مسیر آینده‌ی تکنولوژی با سرعت جلو رفت؛ اما ایرانی‌ها مانند تماشاگرانی بودند که تصویر برایشان قطع شده بود.

حالا بعد از ۲۰ روز، ما ایرانی‌ها دوباره به اینترنت وصل شده‌ایم؛ درست‌مانند اصحاب کهف که بعد از یک خواب طولانی از غار بیرون آمده‌اند و با دنیایی روبه‌رو می‌شوند که در این مدت تغییر کرده است. در روزهایی که ما بیرون از جریان جهانی بودیم، چه خبرهایی را از دست دادیم و چه اتفاقاتی در دنیای فناوری افتاد؟ در گزارش پیش‌رو به مهم‌ترین تحولات فناوری در همین بازه نگاهی می‌اندازیم؛ مرور سریع؛ اما معناداری از دنیایی که حتی یک لحظه هم منتظر ما نماند.

اگر وضعیت اسفناک کشور خودمان را کنار بگذاریم، برای من عجیب‌ترین و در عین‌حال ناراحت‌کننده‌ترین خبر فناوری در ۲۰ روز گذشته، بدون تردید، خبر واگذاری کسب‌وکار تلویزیون‌های سونی به TCL بود؛ به‌قول فرنگی‌ها «End of an Era»!

سونی با واگذاری کنترل کسب‌وکار جهانی تلویزیون و سیستم‌های صوتی‌ـ‌تصویری خود به TCL، یکی از بزرگ‌ترین تصمیم‌های ساختاری سال‌های اخیرش را گرفت. طبق این توافق، شرکت مشترک جدیدی تشکیل می‌شود که TCL با سهم ۵۱ درصدی کنترل آن را در دست دارد و سونی ۴۹ درصد سهام را حفظ می‌کند.

در شرکت مشترک جدید سونی و تی‌سی‌ال، تمام زنجیره‌ی ارزش، از طراحی و تولید گرفته تا فروش، لجستیک و خدمات پس‌از فروش تلویزیون‌های Bravia و محصولات صوتی را مدیریت خواهد کرد و خوشبختانه برندهای Sony و BRAVIA نیز همچنان حفظ می‌شوند. در محصولات جدید از پنل‌های تی‌سی‌ال و فناوری پردازش تصویر و صدای سونی استفاده خواهد شد.

همکاری که سونی و تی‌سی‌ال که احتمالا از ۲۰۲۷ عملیاتی می‌شود، فشار شدید بازار تلویزیون را نشان می‌دهد؛ بازاری که حاشیه‌ی سود آن برای برندهای سنتی به‌شدت کاهش یافته است. سونی با این تصمیم تمرکز خود را روی حوزه‌های سودآورتری مثل بازی، موسیقی و فیلم می‌گذارد و TCL هم با استفاده از مقیاس تولید و زنجیره‌ی تأمین قدرتمندش، تلاش می‌کند تلویزیون‌های سونی را رقابتی‌تر و ارزان‌تر به بازارهای جهانی عرضه کند.

یکی دیگر از مهم‌ترین خبرهای ۲۰ روز اخیر، آماده‌سازی نسخه‌ی جدید سیری با تکیه بر مدل‌های هوش مصنوعی Gemini گوگل بود. اپل این نسخه را در نیمه‌ی دوم فوریه و هم‌زمان با انتشار به‌روزرسانی iOS 26.4 در دسترس قرار می‌دهد. پردازش درخواست‌های پیچیده از طریق زیرساخت Private Cloud Compute اپل انجام می‌شود؛ دیتاسنترهایی که از تراشه‌های هم‌رده‌ی مک استفاده می‌کنند و هدف آن‌ها حفظ حریم خصوصی در کنار توان پردازشی بالا است.

سیری جدید قرار است به‌معنای واقعی کلمه «هوشمند» شود؛ از کار با داده‌های شخصی و محتوای روی صفحه گرفته تا پیدا کردن عکس‌ها با توضیح صوتی، ویرایش تصاویر یا نوشتن ایمیل براساس رویدادهای تقویم. براساس گزارش‌ها اپل سالانه حدود یک میلیارد دلار برای دسترسی به Gemini به گوگل پرداخت می‌کند؛ مبلغ هنگفتی که نشان می‌دهد همکاری با گوگل برای اپل صرفا یک آزمایش کوتاه‌مدت نیست؛ بلکه بخش مهمی از استراتژی کوتاه‌مدت آن‌ها برای عقب نماندن از رقابت AI است.

امیدوارم با تغییرات جدید و به‌کمک هوش مصنوعی گوگل، سیری دیگر برای انجام محاسبات ضرب و تقسیم، کاربر را به ChatGPT ارجاع ندهد!

نخستین به‌روزرسانی بزرگ ویندوز ۱۱ در سال ۲۰۲۶ به یکی از بدترین تجربه‌های کاربران در سال‌های اخیر تبدیل شد. پس از انتشار اولیه، گزارش‌هایی از خاموشی‌های ناگهانی، کرش برنامه‌ها و مشکلات جدی در نسخه‌های مختلف ویندوز منتشر شد و مایکروسافت ناچار شد چند اصلاحیه‌ی اضطراری خارج از برنامه منتشر کند.

البته مشکل جدی‌تر به آپدیت امنیتی KB5074109 مربوط می‌شد که در برخی سیستم‌ها باعث خطای UNMOUNTABLE_BOOT_VOLUME و بوت‌نشدن کامل ویندوز شد. مایکروسافت تأیید کرده که اصلاحیه‌های فعلی، مشکل را به‌طور کامل حل نمی‌کنند و کاربران آسیب‌دیده باید به‌صورت دستی آپدیت را از محیط ریکاوری حذف کنند. این بحران بار دیگر اعتماد به فرایند به‌روزرسانی ویندوز را زیر سؤال برده است.

برخی اقدامات مایکروسافت در سال ۲۰۲۵ از جمله، اضافه‌کردن تبلیغ به بخش‌های مختلف رابط کاربری، پافشاری به اضافه‌کردن هوش مصنوعی و کوپایلت به بخش‌های مختلف سیستم‌عامل و به‌روزرسانی‌های پرباگ، آسیب‌های جدی به شهرت ویندوز ۱۱ وارد ساخت و به‌روزرسانی ۲۰۲۶ نیز بر شدت انتقادات و نارضایتی‌ها افزود. حال باید دید که مایکروسافت تلاشی برای بازگرداندن اعتماد از دست‌رفته می‌کند یا خیر.

در مدتی که ما در خاموشی دیجیتال به‌سر می‌بردیم، بررسی‌های اولیه‌ی کارشناسان از پردازنده‌های لپ‌تاپی Panther Lake یا Core Ultra Series 3 نیز منتشر شدند؛ بررسی‌هایی که نشان می‌دهند اینتل بالاخره به جهشی واقعی در بهره‌وری انرژی دست پیدا کرده است.

پردازنده‌های جدید اینتل به‌لطف فرآیند ساخت پیشرفته‌ی 18A آبی‌ها، پشتیبانی از رم‌های بسیار سریع ۹۶۰۰ مگاترنسفربرثانیه، بهبود تأخیر حافظه، در بسیاری از بنچمارک‌های پردازشی و بهره‌وری از نسل‌های قبلی پیشی گرفته‌اند؛ بدون آنکه مصرف انرژی در حد پردازنده‌های دسکتاپ باشد. برخی بررسی‌کنندگان با دستیابی به عمر باتری بیش‌از ۲۰ ساعت حین پخش ویدیو، شارژدهی لپ‌تاپ‌های پنترلیک را دیوانه‌وار توصیف می‌کنند.

با وجود بهره‌وری خیره‌کننده‌ی پردازنده‌های پنترلیک، پیشرفت چشم‌گیری در معماری هسته‌ها به‌چشم نمی‌آید، عملکرد تک‌هسته‌ای تراشه‌های اینتل در بهترین حالت کمتر از ۱۰ درصد بهتر از نسل قبل است و کماکان اختلاف فاحشی با تراشه‌های M4 و M5 اپل دارد؛ اما به‌لطف افزایش چشم‌گیر تعداد هسته‌ها، عملکرد چندهسته‌ای این پردازنده‌ها رقبای اپلی را از پیش‌رو برمی‌دارد.

مدل‌های بالارده‌ی Core Ultra X9 علاوه بر عملکرد پردازشی مناسب، از گرافیک مجتمع Arc به‌مراتب قوی‌تری بهره می‌برند؛ تا حدی که اجرای بسیاری از بازی‌ها در رزولوشن 1080p و انجام کارهای تولید محتوا بدون کارت گرافیک مجزا ممکن شده؛ اما نکته‌ی کلیدی، حفظ عملکرد در مصرف انرژی پایین و روی باتری است؛ عاملی که می‌تواند تعریف لپ‌تاپ‌های باریک و کم‌صدا را در سال ۲۰۲۶ تغییر دهد.

امیدوارم شرایط به‌گونه‌ای رقم بخورد که امکان بررسی لپ‌تاپ‌های پنترلیک و البته خرید آن‌ها در ایران را نیز داشته باشیم.

اپل در سکوت خبری، نسل دوم AirTag را معرفی و عرضه‌ی آن را آغاز کرد. ایرتگ ۲ تفاوت ظاهری محسوسی با مدل ۲۰۲۱ ندارد؛ اما در بخش سخت‌افزار ارتقاهای مهمی دیده می‌شود. AirTag 2 به تراشه‌ی نسل دوم Ultra-Wideband مجهز شده است که در آیفون ۱۷ و اپل واچ‌های جدید استفاده می‌شود و برد Precision Finding را تا حدود ۵۰ درصد افزایش می‌دهد. به‌لطف تقویت بلوتوث، ردیابی از فاصله‌ی دورتری وجود دارد. کاربران می‌توانند از اپل واچ‌های جدید برای پیدا کردن AirTag استفاده کنند، نه فقط آیفون.

اپل یکی از بزرگ‌ترین انتقادها به AirTag نسل اول را نیز هدف گرفته و اسپیکر داخلی را به‌طور جدی تقویت کرده؛ به گفته‌ی اپل، صدای اسپیکر جدید حدود ۵۰ درصد بلندتر است و از فاصله‌ای تقریبا دو برابر، راحت‌تر شنیده می‌شود. این ترکیبِ UWB قوی‌تر، صدای بلندتر و راهنمایی‌های دقیق روی صفحه باعث می‌شود ایرتگ ۲ در محیط‌های شلوغی مثل فرودگاه‌ها یا مراکز خرید کاربردی‌تر از قبل باشد.

مایکروسافت از تراشه‌ی اختصاصی Maia 200 رونمایی کرد؛ شتاب‌دهنده‌ای که برای پردازش‌های استنتاجی در دیتاسنترهای Azure طراحی شده است. این تراشه بیش‌از ۱۰۰ میلیارد ترانزیستور دارد، در پردازش‌های ۴ بیتی به توان بالای ۱۰ پتافلاپس می‌رسد و با فرآیند ساخت ۳ نانومتری TSMC تولید می‌شود.

مایکروسافت مدعی است عملکرد Maia 200 در برخی سناریوها از سخت‌افزارهای رقیب مثل Trainium آمازون و TPUهای جدید گوگل بهتر یا مقرون‌به‌صرفه‌تر است. Maia 200 هم‌اکنون در دیتاسنترهای خود مایکروسافت استفاده می‌شود و سرویس‌هایی مثل Copilot، Azure Foundry و پروژه‌های تیم Superintelligence را تغذیه خواهد کرد.

هدف اصلی مایکروسافت از توسعه‌ی تراشه‌ی اختصاصی، کاهش وابستگی به انویدیا و کنترل بهتر هزینه‌ها و مقیاس‌پذیری در عصر مدل‌های عظیم هوش مصنوعی است. گوگل از چندین سال پیش، استراتژی مشابهی را با تراشه‌های TPU دنبال می‌‌کند و بخشی از موفقیت آن در دستیابی به ارزش بازار ۴ تریلیون‌دلار و عبور از اپل و مایکروسافت هم به همین استراتژی یکپارچه‌اش بازمی‌گردد.

قطعی ۲۰روزه‌ی اینترنت نشان داد که جهان فناوری هیچ‌گاه منتظر نمی‌ماند. از معرفی AirTag 2 و نسل جدید سیری با هوش مصنوعی Gemini گرفته تا بحران‌های ویندوز و تراشه‌های Panther Lake اینتل، هر روز خبرهای جدیدی شکل گرفت که ما ایرانی‌ها عملا از آن‌ها بی‌خبر ماندیم؛ شبیه اصحاب کهف که بعد از طولانی‌ترین خواب از غار خارج می‌شوند و با دنیایی روبه‌رو می‌شوند که تغییر کرده است.

حال که دوباره با جریان جهانی ارتباط نصف‌ونیمه‌ای داریم، مقاله‌ی پیش‌رو تلاشی بود تا شما با مهم‌ترین تحولات تکنولوژی در این مدت آشنا شوید. آیا خبر یا اتفاق مهمی سراغ دارید که از قلم افتاده باشد؟ در بخش دیدگاه‌ها با ما به‌اشتراک بگذارید و بگویید در این ۲۰ روز چه چیزی بیشتر برایتان جالب یا شوکه‌کننده بود.