یک هفته خاموشی؛ مردم برای یک قطره اینترنت به نقطه صفر مرزی سفر میکنند
به یک هفته قطعی سراسری اینترنت بینالملل در ایران نزدیک شدهایم و همچنان هیچ خبری از اتصال دوباره به گوش نمیرسد. از گوشه و کنار میشنویم تعدادی از نهادها، بعضی رسانهها و حتی برخی از کسبوکارها به اینترنت طبقاتی دسترسی پیدا کردهاند اما مردم عادی همچنان در جستوجوی یک قطره اینترنت هستند چون در قرن بیستویکم نمیتوانند زندگی خود را با تماس تلفنی و دود بگذرانند.
افراد برای این که حتی چند دقیقه به اینترنت وصل شوند و کارهایشان را انجام دهند، همه راهها را رفتهاند. روشهایی که بعضا عجیب و دردسرساز است اما نیاز مبرم افراد برای دسترسی را نشان میدهد. یکی از این افراد به زومیت میگوید یک معامله رمزارزی باز داشته و برای این که چند ثانیه به اینترنت دسترسی پیدا کند تا معامله را ببندد و از سرمایه زندگیاش محافظت کند، به نقطه صفر مرزی سفر کرده است است.
او میگوید ابتدا قصد داشته بهصورت هوایی به کشورهای همسایه سفر کند اما چون قیمت بلیتها افزایش چشمگیری داشته و در ارزانترین حالت برای سفر رفت و برگشت به نجف، باید نزدیک به ۳۰ میلیون تومان هزینه پرداخت کند، از این گزینه صرف نظر کرده است.
یک صراف ایرانی برای این که بتواند پول حواله کند هر روز ناچار است تا نقطه صفر مرزی برود و برگردد
او تا نقطه صفر مرزی در خراسان رفته و میگوید بهغیر از خودش چندین نفر کنار میلههای مرز دنبال اینترنت برای اتصال به جهان بودند. یکی از این افراد، یک صراف بوده که هر روز برای حواله پول ناچار است تا نقطه صفر مرزی برود و برای وصل شدن به اینترنت سیمکارت افغانستان خریده است.
سیمکارت افغانستان بهآسانی پیدا نمیشود و فردی که به مرز رفته بود، میگوید یک سیمکارت از یک راننده کامیون هرات-مشهد گرفته تا فقط چند دقیقه از اینترنت استفاده کند؛ هرچند سرعت اینترنت افغانستان هم در نقطه صفر مرزی بالا نیست اما چاره دیگری هم نداشته، چون سیمکارت ایران هم در این نقطه مرزی رومینگ نشده تا کارش را راه بیندازد.
قابلیت رومینگ هم در ایران کار نمیکند
البته بررسیها نشان میدهد که اینترنت رومینگ در خود کشور هم کار نمیکند. در روزهای اول قطع شدن اینترنت، ما تلاش کردیم با استفاده از سیمکارتهای خارجی به اینترنت دسترسی پیدا کنیم. با وجود این که تماس با خطوط داخلی برقرار میشد و شماره خارج از کشور روی گوشی میافتاد اما اینترنت این سیمکارتها هم وصل نمیشد.
از تلاش افراد برای دسترسی به استارلینک هم روایتهای متفاوتی شنیدهایم که همگی تشنگی و نیاز جدی مردم به دسترسی پیدا کردن به اینترنت جهانی را نشان میدهد. مثلا این تجربه در چند مورد تکرار شده که افراد وقتی متوجه میشوند شرکت یا خانهای به استارلینک مجهز است، در اطراف محل حاضر میشوند تا بتوانند چند دقیقهای نیازشان به اینترنت را برطرف کنند. چون اینترنت یک نیاز حیاتی است و در زمانه حاضر صرفا وسیلهای برای سرگرمی نیست که بتوان بهراحتی از آن صرف نظر کرد یا جایگزینی برایش یافت.
خروج از ایران برای انجام سادهترین کارها
ماجرای قطع ارتباطات به همین موارد محدود نمیشود. این روزها، شرایط ملتهب کشور انجام بسیاری از کارها را هم پیچیده و دشوار کرده است. تعداد زیادی از افرادی که در حوزه مهاجرت کار میکنند مجبور به سفر به دبی و استانبول شدهاند تا بتوانند به اینترنت دسترسی پیدا کنند و امورات شغلیشان را بگذرانند.
امروز (۲۴ دیماه) خبر دیگری هم در رسانههای ورزشی کشور منتشر شد که میگفت چهار نفر از بازیکنان خارجی تیم استقلال تهران برای مدت کوتاهی به کشور خود بازمیگردند تا بتوانند از حال خانواده خود باخبر شوند؛ چراکه حدود یک هفته است از عزیزانشان بیخبرند و در حد یک عکس یا تماس تصویری هم نتوانستهاند با آنها در ارتباط باشند.
تجربه افرادی که برای یک آزمون ساده مجبورند کشور را ترک کنند، چون آیلتس در ایران برگزار نمیشود یک بخش ماجراست و این که با لغو پروازها آنها فرصت شرکت در آزمون را از دست میدهند هم مشکل دیگری است. در این میان اما هستند کسانی که خود را بهسختی به محل آزمون در خارج از ایران میرسانند.
سرنوشت بسیاری از افراد وابسته به ایمیلی است که به دستشان نمیرسد
یکی از این افراد میگوید تا تبریز رفته تا همسرش به شهر وان ترکیه سفر برود و در آزمون آیلتسی که هزینهاش را پرداخته شرکت کند. البته همه افراد این امکان را ندارد و بسیاری از کاربران زومیت در بخش نظرها (تا زمانی که مجبور به بستن پیامها به دستور دادستانی نشده بودیم) گفته بودند آزمونهای بینالمللی آنها در آستانه برگزاری است اما نمیتوانند در آن شرکت کنند.
تجربه تعدادی از کاربران زومیت را هم خوانده بودیم که در جریان پذیرش تحصیلی یا کاری در انتظار دریافت یک ایمیل هستند اما با قطعی اینترنت جهانی آن ایمیل در تعلیق مانده و معلوم نیست سرنوشتشان چه میشود.
استارلینکها را پنهان میکنند
شرایط کشور و قوانینی که برای دارندگان استارلینک وضع شده، باعث شده که بسیاری از افرادی که از طریق این ماهوارهها به اینترنت دسترسی دارند آنها را جمع یا پنهان کنند.
شنیدهها حاکی از آن است که تعداد محدودی از افرادی که به استارلینک دسترسی دارند، هزینههای دلاری دریافت میکنند تا به افراد اجازهی چند دقیقه دسترسی به اینترنت را بدهند. این در حالی است که اینترنت استارلینک برای کاربران داخل ایران رایگان شده است.
زندگی در تعلیق
در نهایت، واضح است که همه مردم نمیتوانند برای دسترسی به اینترنت و انجام کارهایشان از کشور خارج شوند یا هزینه دلاری پرداخت کنند تا چند دقیقه اینترنت استارلینکی که رایگان است در اختیارشان قرار بگیرد.
کسبوکارها و زندگی روزمره همه ما به اینترنت گره خورده است و تداوم وضعیت موجود جدا از آسیبهای اقتصادی فراوانی که برای کل کشور دارد، جریان زندگی مردم را در حالت تعلیق قرار میدهد.