وزیر پیشنهادی پزشکیان در برنامه خود برای سکانداری وزارت ارتباطات توسعه راهبرد کلان را استفاده از فناوری روز دنبا برای پیشرفت اقتصاد دیجیتال و دولت هوشمند میداند. ستار هاشمی در برنامه پیشنهادی خود برای چهار سال فعالیت در جایگاه وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، توسعه در ۶ محور را مهم دانسته است؛ شبکه ملی اطلاعات، دولت هوشمند، اقتصاد دیجیتال، خدمات محتوایی در فضای مجازی، صنعت فضایی و صنعت پست.
هاشمی برای شناخت وضع موجود، چالشها وضعیت ارتباطات و فناوری اطلاعات کشور، چشماندازها و راهکارهای آن را بررسی کرده است. بعضی چالشهایی که در برنامه به آن اشاره شده این مواردند:
- کندی توسعه شبکه ملی اطلاعات و نداشتن برنامه مشخص برای توسعه زیرساختها و توفیق کم در فعالسازی سرویسهای ارتباطی مبتنی بر فیبر.
- تحریمها و کاهش دسترسی به فناوریها و تجهیزات نوین.
- نبود برنامه مشخص برای توسعه اقتصاد دیجیتال در کشور
- ضعف در تنظیمگری برای توسعه خدمات ارتباطی
- سطح نامطلوب ارائه خدمات ارتباطی و دسترسی عمومی
- کمبود زیرساختهای لازم برای تحقق اقتصاد دیجیتال و ضعف در راهاندازی و بهرهبرداری کامل از شبکه ملی اطلاعات.
- کمبود زیرساختهای پرتاب ماهواره و بهرهبرداری از دادههای فضایی، از جمله پایگاههای پرتاب و ایستگاههای زمینی.
- نبود بهره کافی از ظرفیتهای فرکانس ماهوارهای و نقاط مداری ایران در فضای بینالملل.
- و موارد دیگر...
راهبرد کلان ستار هاشمی برای عبور از چالشهای استفاده از دانش و فناوریهای روز دنیا برای پیشرفت اقتصاد دیجیتال و دولت هوشمند است که از طریق «جهتگیریهای سیاستی و برنامهها و اقدامات اجرایی مشخص» به سرانجام میرسد.
توسعه فناوری برای اقتصاد دیجیتال باعث خواهد شد ایران امروز در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات از مواهب هوش مصنوعی، رایانش ابری، اینترنت اشیا و ... بهره گیرد و با توسعه تنظیمگری خود همزمان با افزایش کیفیت زیرساختها و خدمات مرتبط زمینه حکمرانی هوشمند با ابزارهای متنوع توسعهیافته در نهادهای دولتی را فراهم کند.- ستار هاشمی
چشمانداز و اهداف کلان در برنامه چهار ساله ستار هاشمی برای وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در ۶ بخش مطرح شده است.
۱. توسعه ارتباطات و شبکه ملی اطلاعات
هاشمی توسعه زیرساختهای ارتباطی را یکی از اولویتهای اصلی در کشور میداند و معتقد است که توسعه شبکه ملی اطلاعات مبتنی بر فیبر نوری و شبکههای نسل جدید ارتباطی مانند 5G، مقابله با تحریمهای ارتباطی، و ارتقای شاخصهای ارتباطی، از جمله گامهای ضروری برای تحقق این هدف هستند.
او هدف از این برنامهها را بهبود دسترسی آحاد جامعه به خدمات الکترونیکی و فضای مجازی، ایجاد عدالت ارتباطی، و حضور فعال در تعاملات بینالمللی میداند. در ادامه به بخشی از اقدامات مورد نظر هاشمی اشاره میکنیم:
- توسعه زیرساخت شبکه ملی اطلاعات مبتنی بر فیبر نوری و فراهمسازی اتصال و دسترسی پرسرعت و کمک به توسعه خدمات و محتوا با استفاده حداکثری از تجهیزات بومی
- راهاندازی صندوق توسعه شبکه فیبر نوری
- توسعه شبکه ارتباطات همراه از طریق نسل جدید ارتباطی 5G، مقابله با تحریمهای ارتباطی، مدیریت بهینه و استفاده از تمامی ظرفیتهای طیف فرکانسی
- ارتقای شاخص سرانه سرعت اتصال شبکه جهانی اینترنت و شبکه ملی اطلاعات
- حضور فعال و موثر در تعاملات بینالمللی در حوزه حکمرانی اینترنت و حوزه فضایی
- ارتقای کمی و کیفی و تسهیل دسترسی آحاد جامعه به خدمات الکترونیکی و فضای مجازی و ایجاد عدالت ارتباطی در کشور
- همافزایی با سایر وزارتخانه مانند نیرو جهت تامین برق پایدار برای برنامهها، وزارت راه و شهرسازی، منابع طبیعی، شهرداریها برای توسعه فیبر و احداث ایستگاههای مخابراتی.
- ایجاد دسترسی عموم مردم در بستر شبکه ملی اطلاعات
۲. توسعه دولت هوشمند و کاربردیسازی فناوریهای نوین
در بخش دوم برنامه هاشمی به این اشاره شده که با پیشرفت فناوریهای نوین و افزایش نیاز به خدمات دولتی کارآمد، ارزان و به موقع، توسعه دولت هوشمند و کاربردیسازی فناوریهای نوینی همچون هوش مصنوعی، در صنایع مختلف اهمیت ویژهای دارد. از نگاه او اقداماتی از این دست میتواند به بهود کارایی، کاهش هزینهها و افزایش شفافیت و ارائه خدمات بهتر به شهروندان کمک کند:
- تدوین طرح تحول دولت هوشمند و ایجاد، تقویت و استقرار دولت هوشمند
- ایجاد، تقویت و استقرار زیرساخت یکپارچه ابری دولت هوشمند
- پیگیری و پایش روند اجرای برنامه ملی توسعه هوش مصنوعی
- طراحی و راهبری سامانههای مشترک و حذف سامانههای موازی دستگاههای اجرایی
- ارتقای شاخصهای ملی و بینالمللی توسعه دولت الکترونیک در کشور
او در ادامه به جایگزینی استعلامهای الکترونیک آنلاین و آنی به جای کاغذی و حذف بروکراسی اداری، کاغذبازی و مراجعه حضوری به ادارات بهعنوان اقدامات دیگر در این بخش اشاره میکند و درباره هوش مصنوعی این موارد را مهم میداند:
- توسعه توان پردازشی، ذخیرهسازی و زیرساختهای نرم و سخت هوش مصنوعی
- کمک به توسعه کاربردهای هوش مصنوعی در صنایع و کشاورزی
- افزایش آمادگی اجرا، و ساماندهی و توسعه فناوریهای نوظهور مانند کلاندادهها، اینترنت اشیا، زنجیره بلوکی، هوش مصنوعی و علوم داده، و پردازش کوانتومی
طبق این برنامه ارتقای حریم خصوصی در فضای مجازی و تقویت امنیت زیرساختهای سایبری یکی دیگر از اقدامات مورد نظر هاشمی در جایگاه وزیر ارتباطات خواهد بود. او در این مورد به ارتقای امنیت فضای تولید و تبادل اطلاعات و افزایش پایداری و تابآوری در مقابل تهدیدات و افزایش ضریب پایداری و امنیت ارتباطات از لایه زیرساخت تا لایه سرویس اشاره دارد و در موارد بعد از جلوگیری از وقوع جرایم مرتبط با سیمکارتهای تلفن همراه، تقویت توان نظارتی و حمایتی وزارت ارتباطات و کمک به دستگاههای اجرایی در برنامهریزی و اجرای تدابیر امنیت سایبری میگوید.
۳. توسعه اقتصاد دیجیتال
طبق این برنامه با در نظر گرفتن سند راهبردی فضای مجازی و سند نظام اقتصاد دیجیتال اقداماتی از جمله تدوین سند راهبردی ایران در فضای مجازی و سند نظام اقتصاد رقومی (دیجیتال) و همچنین تدوین و پیشنهاد نیازهای تقنینی و لوایح لازم برای زیرساخت حقوقی توسعه اقتصاد دیجیتال مهم شمرده شده است. ایجاد سکوی ملی شبکه توزیع کالا و محصولات هم از دیگر اقدامات این بخش است.
هاشمی در برنامه راهبردی خود در بخش توسعه اقتصاد دیجیتال به فیلترینگ هم در این اقدام میپردازد: اصلاح شیوه فیلترینگ در کشور از طریق اصلاح مقررات و شیوه مداخلات، کنترلهای پسینی، گفتمانسازی در سطوح نخبگانی و آحاد مردم، ایجاد وفاق ملی بین گروههای مرجع، مذاکرات بینالمللی، مبتنی بر اقتصاد دیجیتال.
بخش دیگری از اقدامات مورد نظر وزیر پیشنهادی ارتباطات اینهاست:
- تامین زیرساختهای توسعه اقتصاد دیجیتال اعم از ارتباطی و اطلاعاتی (ابری)، ذخیرهسازی و پردازش سریع
- برنامه توسعه کسبوکارهای مبتنی بر ارتباطات و فناوری اطلاعات
- راهاندازی شرکت ارتباطات بینالملل
- افزایش سهم ایران از انتقال (ترانزیت) پهنای باند بینالملل و مشارکت در اجرا و پیادهسازی و مالکیت کابلهای بینالمللی (زمینی و دریایی) با مشارکت کشورهای همسایه و دارندگان محتوا در سطح بینالملل به منظور ارتقای حداکثری نقش و بازیگری کشور در حوزه ترانزیت داده.
- توسعه نظام سرگرمی، بازی و غنابخشی به اوقات فراغت در فضای مجازی
- حمایت از فروشگاههای مجازی و خردهفروشی الکترونیکی و کمک به افزایش سهم آن از کل بازار خردهفروشی کشور
- حمایت از شکلگیری و توسعه سکوهای خدمات فضای مجازی.
۴. حمایت از توسعه محتوا و خدمات محتوایی در فضای مجازی
طبق رویکرد ستار هاشمی دولت با حمایت از توسعه زیرساختهای فناورانه بومی و ارتقای سواد فضای مجازی میتواند بهدنبال ایجاد یک فضای مجازی مفید و ایمن برای تمامی اقشار جامعه باشد.
در این مورد اقداماتی از جمله حمایت از تولید محتوا و خدمات بومی در فضای مجازی، کمک به توسعه نظامهای رسانهای، تأمین و توسعه زیرساختهای فناورانه خط و زبان فارسی، ترویج و ارتقای سواد فضای مجازی، توسعه فضای مجازی مفید و ایمن برای کودک و خانواده معرفی شده است.
همچنین تدوین سند سیاستها و الزامات حفاظت و حمایت از دادههای شخصی، ایجاد زیرساخت نظارت مردمی بر قیمت، کیفیت محتوا و خدمات دیجیتال و در نهایت توسعه اقتصاد تولید محتوا و ایجاد الگوهای اقتصادی جدید برای تشویق تولید محتواهای بومی سه اقدام دیگر در این حوزه است.
۵. توسعه صنعت فضایی
ستار هاشمی میگوید افزایش تعداد سامانههای فضایی، ارتقای فناوریهای ماهواری و بهرهبرداری اقتصادی از خدمات فضای مجازی را دنبال خواهد کرد. اینها اقدامات مورد نظر اوست:
- اجرای برنامهها، سیاستها و برنامههای کلان بخش فضایی کشور و اهداف سند ۱۰ ساله فضایی
- افزایش تعداد سامانههای فضایی و ماهوارههای پرتابی به فضا
- توسعه زیرساختهای آزمایشگاهی فضایی
- تثبیت ماهوارههای سبک در مدار لایه لئو
- افزایش سطح پوشش ماهوارهای و تثبیت ماهوارههای سنگین وزن در مدار لایه ژئو
- راهاندازی پایگاههای ملی پرتابهای فضایی و ایستگاههای زمینی بهرهبرداری از دادههای فضایی و توسعه پرتابگر
- توسعه خدمات فضاپایه در صنایع مختلف، اقتصادی کردن خدمات فضایی و توسعه اشتغال بخش فضایی
- توجه به جایگاه بخش خصوصی برای مشارکت و سرمایهگذاری در صنعت فضایی
- سنجش از راه دور با دقت بالا
۶. توسعه صنعت پست
با توجه به سمت قبلی ستار هاشمی در سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، او هوشمندسازی خدمات پستی را در اصلیترین برنامههای خود آورده است و میگوید:
تبدیل شرکت ملی پست ایران به یک نهاد پیشران در زمینه توسعه کسبوکارهای اینترنتی و اتصال و یکپارچهسازی شرکت پست بهعنوان اپراتور تحویل فیزیکی کالا به زنجیره ارزش اقتصاد دیجیتال از طریق دیجیتالی کردن بسیاری از فرآیندها، افزایش کارایی و کیفیت خدمات پستی، یکی از اهداف اصلی خواهد بود.- ستار هاشمی
