میکروبهای زمینی شاید بتوانند روی سطح خشن ماه دوام بیاورند، هرچند نه به شکل فعال و رشدکننده، بلکه در وضعیتی شبیه خواب تعلیقی که در آن نه حرکت میکنند و نه امکان رشد دارند.
مطالعات پیشین در سال ۲۰۱۹ نشان داده بود که پرتوهای فرابنفش و حرارت خورشید، اصلیترین موانع بقای میکروبها در سطح ماه هستند؛ بااینحال، پژوهشها نقش حفاظتی تپهها و درهها را نادیده گرفته بودند.
بهگزارش اسپیسداتکام، پژوهشگران در مطالعهی تازه، دادههای مربوط به پایداری میکروبها را با نقشههای سطح ماه که میزان گرما و تابش فرابنفش را نشان میدهند، تطبیق دادند. بررسیها نشان داد که احتمالاً در هر دو قطب ماه مناطقی برای زنده ماندن این موجودات وجود دارد؛ البته در وضعیت کریپتوبیوز که در آن، جانداران تا زمان مهیاشدن شرایط مساعدتر، از هرگونه حرکت و رشد بازمیمانند.
در قطبهای ماه، بهویژه در مناطقی که همواره در سایه قرار دارند، خورشید هیچگاه به اندازهای بالا نمیآید که سطح را مستقیما گرم کند؛ از اینرو، این نواحی میتوانند یخ و احتمالاً موارد دیگری را در خود حفظ کنند. به باور پژوهشگران، حتی اثر یک چکمه یا رد چرخ یک ماهنورد میتواند بستری برای شکلگیری ناحیهای زیستپذیر باشد. پرابال ساکسنا، دانشمند علوم سیارهای در مرکز پرواز فضایی گادرد ناسا، میگوید: «حتی رد کفش یا شیار کاوشگر هم ممکن است ناحیهای سکونتپذیر ایجاد کند.»
- آیا روی ماه زمین حیات وجود دارد؟31 خرداد 02مطالعه '4
- کثیفتر کردن فضاپیماها میتواند به سلامتی فضانوردان کمک کند14 اسفند 03مطالعه '2
- حیات جانسخت زمینی میتواند فراتر از حد تصور ما دنیاهای بیگانه را آلوده کند25 خرداد 05مطالعه '4
فضانوردان در مأموریت آرتمیس ۳ ناسا، برای نخستینبار قطب جنوب ماه را بررسی خواهند کرد. هدر گراهام، ژئوشیمیدان آلی در مرکز پرواز فضایی گادرد ناسا، میگوید: «باید دربارهی موادی که ممکن است ناخواسته با خود به فضا ببریم و پیامدهایی که شاید داشته باشند، بسیار دقیقتر پژوهش کنیم.»
پژوهشگران علاوهبر احتمال انتقال میکروبها بهواسطهی مأموریتهای انسانی، به سناریوی دیگری هم اشاره کردند. برخوردهای کیهانی باستانی ممکن است سنگهایی را از زمین به فضا پرتاب کرده باشد که روی آنها میکروبهایی حمل شده و سنگها، شاید به ماه رسیده باشند. ساکسنا در توضیح این ایده افزود: «ماه شاید برای زمین مثل یخچال باشد و بخشهای بسیار جالبی از شواهد حیات گذشتهی زمین را در صورتی که در قطبهای ماه فرود آمده باشند، حفظ کند.»
ساکسنا افزود آزمایشهای آینده میتوانند بررسی کنند که میکروبهای گونههای مختلف تا چه اندازه ممکن است روی ماه دوام بیاورند. او میگوید: «فرصت بزرگی داریم تا واقعاً دربارهی مرزهای حیات و شدت مقاومت انواع حیات در محیطهای فرامعمول، پژوهش کنیم. در مجموع، ماه جرم آسمانی واقعاً متنوع و جالبی است و قطبهای ماه، از این نظر که چگونه میتوانند موادی فرار مانند آب را به دام بیندازند و توان بهدامانداختن حیات را داشته باشند، نواحی واقعاً منحصربهفردی هستند.»
مطالعه در مجلهی ساینس ادونسز منتشر شده است.
