پرتاب موفق استارفال؛ کپسول باربری جدید اسپیسایکس راهی مدار زمین شد
بعدازظهر سهشنبه به وقت ایران، اسپیسایکس تازهترین فناوری فضایی خود به نام کپسول استارفال (Starfall) را در نخستین مأموریت آزمایشیاش به فضا پرتاب کرد. این کپسول ساعت ۶:۵۲ صبح به وقت ساحل شرقی آمریکا (۱۴:۲۲ به وقت ایران) از مجتمع پرتاب فضایی ۴۰ در پایگاه نیروی فضایی کیپ کاناورال در فلوریدا پرتاب شد.
استارفال یک کپسول مخصوص حمل بار است که برای انتقال محمولهها به مدار نزدیک زمین و فراتر از آن طراحی شده است. این کپسول برفراز موشکهای فالکون ۹ و فالکون هوی اسپیسایکس پرتاب میشود و میتواند محمولههایش را بهطور ایمن به زمین بازگرداند. سامانه استارفال برای حمل سرنشین انسانی طراحی نشده؛ بلکه هدفش پشتیبانی از پژوهشها یا محمولههایی است که پس از مدتی حضور در فضا باید بازیابی شوند؛ مانند داروها و دیگر محصولات تولیدشده در مدار.
ایده داروسازی در فضا پیشتر توسط شرکت واردا اسپیس عملی شده است. این شرکت تاکنون پنج کپسول مخروطیشکل سری «W» با قطر ۰٫۹ متر و وزن تقریبی ۳۰۰ کیلوگرم را فرود آورده است. یکی از آن کپسولها، پس از بیش از ۸ هفته حضور در مدار، محمولهای را برای نیروی هوایی آمریکا بازگرداند.
اسپیسایکس قصد دارد استارفال را علاوه بر مأموریتهای طولانیتر در مدار نزدیک زمین، در پروازهای زیرمداری نیز به کار بگیرد
درمقابل، استارفال اسپیسایکس بیش از سه برابر بزرگتر است و قطرش به حدود ۳٫۱ متر و ارتفاعش به ۰٫۷۵ متر میرسد. این کپسول میتواند تا هزار کیلوگرم محموله را حمل کند.
طبق پرونده ثبتشده نزد اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA)، استارفال دو بخش اصلی دارد که پس از ورود دوباره به جو زمین از یکدیگر جدا میشوند: یک صفحه بالایی برای نگهداری محموله و قطعات کنترل وضعیت و سپر حرارتی از جنس فیبر کربن که گاز فشرده را ذخیره میکند تا مانورهای کنترل وضعیت موردنیاز برای ورود دقیق به جو و فرود، جداشدن سپر حرارتی و باز شدن چترها را تأمین کند.
اسپیسایکس قصد دارد استارفال را علاوه بر مأموریتهای طولانیتر در مدار نزدیک زمین، در پروازهای زیرمداری نیز به کار بگیرد. این کپسول فاقد سامانه پیشرانش است و نمیتواند بهتنهایی از مدار خارج شود. سند FAA توضیح دقیقی درباره نحوه انجام این کار ارائه نمیدهد، اما احتمالاً در پرتاب امروز، مرحله دوم فالکون ۹ وظیفه بازگرداندن کپسول آزمایشی به زمین را بر عهده خواهد داشت.
- تولید دارو در مدار زمین؛ رویایی علمیتخیلی که درحال تبدیل به واقعیت است27 اردیبهشت 05مطالعه '3
- زمین دیگر جوابگو نیست؛ خط تولید بعدی شرکتها در فضا خواهد بود24 اردیبهشت 04مطالعه '4
- یک بوستر و ۳۳ پرتاب؛ اسپیس ایکس مرزهای ناممکن را با فالکون ۹ شکست04 اسفند 04مطالعه '1
اسپیسایکس کپسول استارفال را طوری طراحی کرده تا اگر در فضا یا هنگام ورود دوباره به جو با مشکل مواجه شود، ایمنی آن حفظ شود. این شرکت در سند FAA نوشته است: «کپسولها از گاز سرد و بیخطر فشرده (نیتروژن) برای کنترل وضعیت استفاده میکنند و هیچ سوخت مایع یا ماده خطرناک دیگری ندارند. تمام سامانههای تحت فشار، پیش از فرود در آب تخلیه میشوند؛ درنتیجه هیچ ماده پیشرانشی وارد اقیانوس نخواهد شد.»
اسپیسایکس هنوز مشخص نکرده است که در نخستین مأموریت آزمایشی، کپسول استارفال چه مدت در مدار باقی خواهد ماند. این شرکت پس از جداشدن مرحله دوم از بوستر موشک، تصاویری از آن نیز پخش نکرد. وقتی محموله استارفال به زمین بازگردد، اسپیسایکس منطقهای در اقیانوس آرام را برای فرود آبی هدف گرفته است که در فاصله حدود ۱۳۰۰ کیلومتر از ساحل غربی آمریکا قرار دارد.
موشک فالکون ۹ که مأموریت آزمایشی استارفال را پرتاب کرد، پس از رساندن محمولهاش به فضا برای بازگشت به اقیانوس اطلس آماده شد. این بیستونهمین پرواز این بوستر خاص با شماره سریال ۱۰۷۸ بود که پیشتر در پرتاب مأموریت کرو-۶ ناسا به ایستگاه فضایی بینالمللی، یک مأموریت نیروی فضایی و ۲۳ پرتاب ماهوارههای استارلینک استفاده شده بود.
بوستر ۱۰۷۸ پس از جدایی مراحل، حدود ۲٫۵ دقیقه بعد از پرتاب، مسیر خود را برای انجام مانور فرود و نشستن روی کشتی بدون سرنشین اسپیسایکس با نام «کمبود متانت» در اقیانوس اطلس تنظیم کرد و حدود ۹ دقیقه پس از پرتاب با موفقیت فرود آمد.