پوشش زنده اولین پرتاب آزمایشی نسخه سوم موشک استارشیپ [جمعه ساعت ۰۱:۳۰]

اولین پرواز نسخه سوم موشک استارشیپ (V3) به خیلی چیزها گره خورده است؛‌ از آینده‌ی شرکت اسپیس‌ایکس گرفته تا از همه‌ مهم‌تر، سرنوشت جاه‌طلبی‌های ناسا برای بازگشت به سطح ماه تا پیش از پایان دهه‌ی جاری. به همین دلیل، این پرتاب که دوازدهمین پرواز آزمایشی موشک استارشیپ محسوب می‌شود، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

موشک غول‌پیکر استارشیپ قرار است جمعه یک خرداد در بازه‌ای ۹۰ دقیقه‌ای که ساعت ۰۲:۰۰ بامداد به وقت ایران آغاز می‌شود، برای دوازهمین مرتبه از سایت آزمایشی استاربیس اسپیس‌ایکس در جنوب تگزاس به پرواز درآید. شما مخاطبان زومیت می‌توانید تقریباً نیم‌ساعت پیش از آغاز بازه‌ی پرتاب، این رویداد را به‌طور زنده در کانال آپارات زومیت یا همین صفحه تماشا کنید.

پرواز دوازدهم استارشیپ در کل شبیه آزمایش‌های قبلی است؛ بدین صورت که با پرواز زیرمداری موشک آغاز می‌شود و در نهایت به فرود کنترل‌شده‌ی سوپرهوی و استارشیپ در اقیانوس ختم می‌شود؛ اما استارشیپی که قرار است این دفعه به پرواز درآید، نسخه‌ای کاملاً جدید است و اسپیس‌ایکس انتظار زیادی از آن دارد.

نسخه V3 با ارتفاع ۱۲۴ متر از نسخه‌های قبلی که خودشان بزرگ‌ترین و قدرتمندترین موشک‌های ساخته‌شده در تاریخ بودند، بزرگ‌تر و قدرتمندتر است. این نسخه همچنین چندین ارتقای مهم دیگر هم دارد.

اول از همه، نسل سوم استارشیپ به موتورهای جدید رپتور نسخه V3 مجهز شده است: ۳۳ موتور روی بوستر سوپرهوی و ۶ موتور روی شیپ یا مرحله‌ی فوقانی. موتورهای جدید رپتور هم قدرت بیشتری فراهم می‌کنند و هم طراحی به‌مراتب ساده‌تر و بهینه‌تری نسبت به قبل دارند.

بوستر سوپرهوی در نسخه V3 اکنون فقط ۳ بالچه مشبک یا گرید فین (ساختارهای شبکه‌ای مخصوص هدایت موشک برای بازگشت به زمین) دارد، در حالی که قبلاً از ۴ عدد استفاده می‌شد. همچنین «حلقه جداسازی داغ» (بخشی که محل اتصال سوپرهوی و شیپ است)، اکنون به بوستر متصل شده و چندبارمصرف است، در حالی که قبلاً در حین پرواز جدا می‌شد. استارشیپ از روش «جداسازی داغ» استفاده می‌کند؛ یعنی مرحله فوقانی قبل از جداشدن از بوستر، موتورهای خود را روشن می‌کند. حلقه‌ی میان مراحل، به هدایت شعله‌ی موتورهای شیپ به بیرون و جلوگیری از آسیب‌دیدن سوپرهوی کمک می‌کند.

در بخش مرحله فوقانی نیز طراحی سیستم پیشرانش کاملاً از نو انجام شده است. این تغییرات، استفاده از روشی جدید برای راه‌اندازی موتور رپتور، افزایش حجم مخازن سوخت و بهبود سیستم کنترل وضعیت پرواز را ممکن می‌کنند. همچنین فضای مرده‌ای که ممکن بود باعث نشت سوخت شود کاهش یافته است.

مکانیزم رهاسازی محموله‌ها نیز ارتقا یافته است و تزریق سریع‌تر آن‌ها را امکان‌پذیر می‌کند. در پرواز پیش‌‌رو استارشیپ قرار است ۲۰ جسم شبیه‌ساز ماهواره‌های استارلینک و ۲ ماهواره واقعی استارلینک را که مجهز به دوربین برای بررسی سپر حرارتی استارشیپ هستند، آزاد کند، درحالی‌که در پروازهای قبلی تنها ۸ تا ۱۰ شبیه‌ساز ماهواره رها می‌شد.

استارشیپ همچنین چهار «نقطه اتصال» دارد که امکان پهلوگیری با فضاپیماهای سوخت‌رسان آینده را فراهم می‌کنند. سوخت‌رسانی در مدار موضوعی حیاتی برای مأموریت‌های ماه و مریخ است؛ زیرا استارشیپ پیش از رسیدن به آن مقاصد، باید چندین بار در مدار زمین سوخت‌گیری کند.

پرواز دوازدهم همچنین نخستین استفاده از سکوی پرتاب دوم (Pad B) در استاربیس است. این سکوی جدید نیز ارتقاهایی دارد؛ از جمله سرعت بالاتر سوخت‌گیری، بازوهای مکانیکی کوتاه‌تر و چابک‌تر برج پرتاب برای مهار بوسترهای بازگشتی و از همه جذاب‌تر، کانال شعله برای هدایت شعله‌ی موتورهای بوستر به اطراف در هنگام برخاست.

اسپیس‌ایکس می‌گوید این تغییرات در مجموع برای رسیدن به «تحول بزرگ در توانایی‌های استارشیپ» طراحی شده‌اند؛ از جمله استفاده دوباره‌ی سریع، انتقال سوخت در فضا، استقرار ماهواره‌ها و حتی ارسال انسان و محموله به ماه و مریخ.

در آینده نه‌چندان دور، نسخه سوم استارشیپ قرار است در مأموریت آرتمیس ۴ ناسا، فضانوردان را روی سطح ماه فرود بیاورد. زمان اعلام‌شده برای این مأموریت، حوالی سال ۲۰۲۸ است.

اگر اسپیس‌ایکس بخواهد به برنامه زمانی ناسا متعهد بماند، باید این مراحل را به‌زودی پشت سر بگذارد. ناسا قصد دارد مأموریت آرتمیس ۳ را در اواسط تا اواخر ۲۰۲۷ انجام دهد تا اتصال کپسول اوراین با ماه‌نشین‌ها را آزمایش کند. اگر استارشیپ تا آن زمان آماده نباشد، احتمال دارد ماه‌نشین بلو مون از شرکت بلو ارجین جایگزین آن شود.

شکست در اولین پرتاب نسخه‌ی V3 می‌تواند پیامد مهمی داشته باشد؛ به‌ویژه اگر نیاز به تغییرات اساسی در طراحی ایجاد کند. اسپیس‌ایکس در این مرحله نمی‌تواند تأخیرهای طولانی بیشتری را تحمل کند.

شکست پرتاب دوازدهم همچنین ممکن است اثر مالی کوتاه‌مدت هم داشته باشد؛ زیرا اسپیس‌ایکس در حال آماده‌سازی برای عرضه اولیه سهام (IPO) است و ارزش این شرکت حدود ۱٫۷۵ تریلیون دلار برآورد می‌شود. از آنجایی که استارشیپ ستون اصلی آینده اسپیس‌ایکس محسوب می‌شود، شکست جدی آن می‌تواند بر ارزش‌گذاری سهام شرکت تأثیر بگذارد.

بااین‌حال، ایلان ماسک گفته است که خط تولید استارشیپ تکمیل است و می‌تواند تا پیش از آن پایان امسال، تقریباً ۱۰ استارشیپ دیگر و حدود نصف این تعداد، بوستر سوپرهوی تحویل دهد. درنتیجه، اگر مشکلی هم پیش بیاید، تأخیر چشمگیری ایجاد نمی‌شود؛ مگر اینکه سکوی پرتاب آسیب جدی ببیند.