ثبت ۳۲۴ پرتاب مداری در سال ۲۰۲۵؛ اسپیس ایکس و چین رکورد سفر به فضا را شکستند

فعالیت‌های فضایی جهان در سال ۲۰۲۵ بار دیگر رکوردشکنی کرد و به قله‌ای جدید در تعداد پرتاب‌های مداری دست یافت؛ هرچند کارشناسان معتقدند تداوم این رشد در آینده به عواملی متفاوت از محرک‌های فعلی بستگی خواهد داشت.

براساس تحلیل اسپیس‌نیوز از منابع آزاد، در سال ۲۰۲۵ میلادی درمجموع ۳۲۴ تلاش برای پرتاب مداری در سراسر جهان ثبت شد. این آمار پرتاب‌های زیرمداری را دربرنمی‌گیرد؛ مانند پنج پرواز آزمایشی فضاپیمای استارشیپ اسپیس ایکس که طبق برنامه به مدار نرسیدند و همچنین، سه پرتاب نسخه‌ی HASTE از موشک الکترون راکت‌لب.

مجموع پرتاب‌های سال ۲۰۲۵ نشان‌دهنده‌ی رشد چشمگیر ۲۵ درصدی نسبت به رکورد قبلی در سال ۲۰۲۴ (با ۲۵۹ پرتاب) است. جالب اینکه خود سال ۲۰۲۴ نیز رشدی ۱۷ درصدی را نسبت به ۲۲۱ پرتاب ثبت‌شده در سال ۲۰۲۳ تجربه کرده بود.

اما در سال ۲۰۲۵، آمار و ارقام به سطحی خیره‌کننده رسید. اسپیس ایکس به تنهایی ۱۶۵ ماموریت فالکون ۹ را با موفقیت انجام داد؛ رقمی که از مجموع فعالیت‌های تمام کشورهای دیگر جهان بیشتر است. چین نیز ۹۲ پرتاب مداری را ثبت کرد که میان حدود ۲۴ خانواده مختلف از موشک‌ها (متعلق به شرکت‌های دولتی و استارتاپ‌های بخش خصوصی) تقسیم شده است.

در مجموع، ایالات متحده در سال ۲۰۲۵ مسئول ۱۹۳ تلاش برای پرتاب مداری بود. این آمار پرتاب‌های موشک الکترون از سایت نیوزیلند را نیز دربرمی‌گیرد، چرا که راکت‌لب شرکتی آمریکایی محسوب می‌شود. بدین ترتیب، ایالات متحده و چین در مجموع ۸۸ درصد از کل پرتاب‌های فضایی جهان در سال ۲۰۲۵ را به خود اختصاص دادند.

پیش‌بینی می‌شود که فعالیت‌های فضایی چین در سال ۲۰۲۶ با ورود موشک‌های جدید به چرخه عملیاتی و افزایش نرخ پروازها، به‌ویژه برای استقرار منظومه‌های ماهواره‌ای عظیم گووانگ (Guowang) و چیان‌فان (Qianfan)، رشد بیشتری را تجربه کند. در مقابل، وضعیت تداوم رشد پرتاب‌های فالکون ۹ کمی مبهم است.

استفانی بدنارک، نایب‌رئیس فروش تجاری اسپیس‌ایکس، در کنفرانسی که ژوئیه گذشته برگزار شد، اعلام کرد: «سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ احتمالاً نقطه اوج فعالیت‌های پرتابی خانواده فالکون خواهد بود.» او در ادامه توضیح داد که پس از این بازه زمانی، اسپیس ایکس قصد دارد بخش بزرگی از ماموریت‌های خود را به غول جدیدش، یعنی استارشیپ منتقل کند.

انتقال پرتاب‌ها شامل مأموریت‌های ارسال ماهواره‌های اینترنتی استارلینک نیز می‌شود که در حال حاضر بزرگترین مشتری فالکون ۹ محسوب می‌شوند؛ چرا که اسپیس ایکس در حال ساخت نسل جدید و بزرگتری از ماهواره‌های استارلینک است که به‌طور اختصاصی برای ظرفیت عظیم استارشیپ طراحی شده‌اند.

اسپیس ایکس هنوز پیش‌بینی رسمی خود را برای تعداد پرتاب‌های فالکون ۹ در سال ۲۰۲۶ منتشر نکرده است. این شرکت اواخر سال ۲۰۲۴ هدف خود برای سال ۲۰۲۵ را ۱۷۵ تا ۱۸۰ پرتاب تعیین کرده بود، اما بعداً عدد نهایی را به ۱۶۵ کاهش داد.

اگر نرخ پرتاب‌های فالکون در سال ۲۰۲۶ ثابت بماند یا کاهش یابد، موشک‌های دیگر ممکن است این خلاء را جبران کنند. انتظار می‌رود فضاپیمای استارشیپ پس از تاخیرهای طولانی، سرانجام پرتاب‌های مداری خود را در سال ۲۰۲۶ آغاز کند تا علاوه بر استقرار استارلینک، مراحل سوخت‌رسانی در مدار را برای نسخه‌ی ماه‌نشین برنامه آرتمیس آزمایش کند.

همچنین، انتظار می‌رود سایر پرتابگرهای سنگین از جمله آریان ۶ (متعلق به آریان اسپیس)، نیوگلن (بلو ارجین) و ولکان (اتحادیه پرتاب‌های مشترک یا ULA) نرخ پروازهای خود را در سال ۲۰۲۶ افزایش دهند. هرچند این سه موشک در مجموع در سال ۲۰۲۵ تنها ۷ پرتاب انجام دادند، در سال جدید نقش پررنگ‌تری ایفا خواهند کرد.

علاوه بر این، چندین موشک جدید دیگر نیز آماده می‌شوند تا اولین پرتاب مداری خود را در سال ۲۰۲۶ تجربه کنند؛ از موشک نوترون راکت‌لب گرفته تا RFA One، محصول شرکت آلمانی راکت فکتوری آگسبورگ و چندین پرتابگر جدید چینی. با این‌حال، باید به یاد داشت که نرخ موفقیت پرتاب‌های اولیه همواره با چالش همراه است و به لحاظ تاریخی، معمولاً چندین سال طول می‌کشد تا سیستم‌های پرتاب جدید، حتی پس از رسیدن به مدار، بتوانند به نرخ پروازی پایدار و عملیاتی دست یابند.