شکست انحصار اپل و گوگل در اروپا؛ کوچ ۶ میلیون کاربر به مرورگر فایرفاکس

قانون بازارهای دیجیتال اروپا به یک فرشته‌ی نجات برای موزیلا تبدیل شده است. براساس آمار جدید، به‌لطف الزامات قانون DMA که غول‌هایی مانند اپل و گوگل را مجبور به ارائه‌ی حق انتخاب به کاربران می‌کند، فایرفاکس توانست حدود ۶ میلیون کاربر جدید اروپایی را جذب کند که کاملا آگاهانه، این مرورگر را برای گوشی‌ها و تبلت‌های خود انتخاب کرده‌اند.

بیشترین تأثیر قانون بازارهای دیجیتال اروپا در اکوسیستم اپل دیده می‌شود؛ جایی که فایرفاکس روی آیفون‌ها و آیپدها رشد شگفت‌انگیز ۱۱۳درصدی را تجربه می‌کند. در مقابل، این رشد در دستگاه‌های اندرویدی تنها حدود ۱۲ درصد بوده است.

دلیل اختلاف فاحش در رشد فایرفاکس، به تفاوت نحوه‌ی اجرای قانون توسط اپل و گوگل برمی‌گردد. در اندروید، صفحه‌ی «انتخاب مرورگر» تنها در زمان راه‌اندازی اولیه‌ی دستگاه یا پس‌از بازگشت به تنظیمات کارخانه نمایش داده می‌شود؛ اما در دستگاه‌های اپل، چنین صفحه‌ای به‌محض اینکه کاربر برای اولین‌بار مرورگر سافاری را باز می‌کند، روی صفحه ظاهر می‌شود؛ رویکردی که باعث شد میلیون‌ها کاربر فعلی آیفون نیز با این حق انتخاب مواجه شوند.

برای موزیلا، تنها جذب کاربر مهم نیست؛ بلکه نرخ ماندگاری (Retention) اهمیت بسیار بیشتری دارد. طبق گزارش موزیلا، کاربرانی که از طریق این صفحه، فایرفاکس را انتخاب می‌کنند، با احتمال بسیار بالاتری به استفاده از آن ادامه می‌دهند. موزیلا می‌گوید نرخ ماندگاری چنین کاربرانی، پنج برابر بیشتر از دوران پیش‌از اجرای قانون DMA است؛ آماری که نشان می‌دهد کاربران صرفا در حال آزمایش نیستند، بلکه واقعا قصد دارند از کروم و سافاری به گزینه‌های دیگر مهاجرت کنند.

فایرفاکس تنها برنده‌ی میدان نیست. گزارش‌های کمیسیون اروپا نشان می‌دهد مرورگرهای دیگری مانند بریو، اپرا و ویوالدی نیز رشدهای چشمگیری داشته‌اند. شرکت داک‌داک‌گو نیز اعلام کرده که به لطف همین قانون DMA، میزان انتخاب آگاهانه‌ی مرورگرش در اندروید حدود ۴۰ درصد افزایش یافته است.

موزیلا اعتقاد دارد که قانون DMA هنوز به‌اندازه‌ی کافی سخت‌گیرانه نیست. این شرکت اکنون در حال لابی‌گری است تا صفحات انتخاب مرورگر به سیستم‌‌های عامل‌ دسکتاپ نیز راه پیدا کنند؛ نوک پیکان انتقادات به‌صورت مستقیم به سمت مایکروسافت نشانه رفته؛ موزیلا غول فناوری را متهم می‌کند که با استفاده از ترفندهای فریبنده در طراحی، کاربران ویندوز را به‌اجبار به سمت استفاده از مرورگر اج سوق می‌دهد.

موزیلا و داک‌داک‌گو با ارسال پیشنهادهای خود به دولت بریتانیا، خواستار اجرای قوانین مشابهی در بازار این کشور تا سال ۲۰۲۶ شده‌اند. داک‌داک‌گو پیشنهاد داده است که صفحه انتخاب مرورگر باید هر سال یک‌بار به کاربران نمایش داده شود و گوگل نیز باید مجبور شود پیام آزاردهنده‌ی «بازگشت به گوگل» در کروم را حذف کند. موزیلا تأکید دارد که صفحات مشابهی برای انتخاب «موتور جست‌وجوی پیش‌فرض» در نظر گرفته شود و این الزامات، به‌جای تکیه‌بر تعهدات داوطلبانه‌ی شرکت‌ها، ضمانت اجرایی قانونی داشته باشند.