از رشد ۲۴۵ درصدی قیمت روغن تا فروش ۹۱ هزار آب معدنی در یک روز جنگی؛ گزارش سال ۱۴۰۴ اُکالا از تغییر الگوی خرید ایرانی‌ها زیر سایه جنگ و تورم

گزارش سال ۱۴۰۴ اُکالا تصویری از رفتار خرید آنلاین کالاهای سوپرمارکتی در سالی ارائه می‌دهد که هم افزایش قیمت‌ها و هم دو دوره بحران، ترکیب سبد خرید کاربران را تحت‌تاثیر قرار داد. از داده‌های فروش و جست‌وجوی برندها تا خرید نان، خرید کالابرگی و گسترش شبکه توزیع، داده‌های گزارش نشان می‌دهند کاربران در شرایط عادی و بحرانی رفتار یکسانی نداشته‌اند.

از نظر تعداد کالای فروخته‌شده، لبنیات با سهم ۲۷ درصدی در رتبه نخست قرار دارد و تنقلات با ۲۳ درصد، نوشیدنی‌ها با ۱۳ درصد و خواربار با ۸ درصد در رتبه‌های بعدی هستند. سهم نظافت منزل و ادویه و چاشنی هرکدام ۶ درصد، آرایشی و بهداشتی ۵ درصد و کنسرو و غذای نیمه‌آماده ۴ درصد اعلام شده است.

اما با محاسبه ارزش ریالی، ترکیب تغییر می‌کند. لبنیات هم‌چنان با ۱۸ درصد در صدر است؛ پس از آن تنقلات با ۱۵ درصد، نوشیدنی‌ها با ۱۱ درصد، خواربار با ۱۲ درصد، نظافت منزل با ۱۴ درصد، ادویه و چاشنی با ۹ درصد، آرایشی و بهداشتی با ۶ درصد و کنسرو و غذای نیمه‌آماده با ۸ درصد قرار دارند.

پرفروش‌ترین محصول هر گروه نیز چنین بوده است: نوشابه کوکاکولا، شیر کم‌چرب پاکبان، رب گوجه‌فرنگی فامیلا، تن ماهی اویلا، پنیر فتا دوشه هراز، روغن سرخ‌کردنی بدون پالم اویلا، بستنی میرکس میهن، اسنک کرانچی پنیری چی‌توز، ویفر رنگارنگ مینو، خمیردندان ضدپوسیدگی کرند، مایع لباسشویی اکتیو، مایع ظرفشویی پریل، ماست کم‌چرب پگاه، خامه پگاه، سس کچاپ فامیلا و کره حیوانی پگاه.

در هر گروه، رکورد رشد فروش متعلق به این محصولات بود: نوشیدنی انرژی‌زای فایرپاور با رشد ۸۴۶۱ درصد، شیر کم‌چرب فراپاستوریزه پگاه با ۳۲۸۹ درصد، رب گوجه‌فرنگی شیشه‌ای فامیلا با ۱۴٬۲۸۹ درصد و تن ماهی فلفلی سان‌تن با ۱۶۷۷ درصد.

در گروه‌های بعدی، پنیر سفید پاکبان ۱۲٬۸۹۱ درصد، روغن مایع آفتابگردان رعنا ۳۷۵٬۰۱۳ درصد، بستنی یخی پرتقالی دومینو ۶۱۵۶ درصد و اسنک پنیری اسمکس ۳۴۰۵ درصد رشد کردند.

رکوردهای ماست، کیک و بیسکویت، بهداشت دهان و دندان و شوینده ظروف به‌ترتیب به ماست همزده سون با ۵۸۲۰ درصد، کیک کاکائویی روشناظری با ۲۶۴۵ درصد، خمیردندان سیگنال با ۶۸ درصد و مایع ظرفشویی تاژ با ۶۱۵۶ درصد تعلق داشت. در چهار گروه دیگر نیز کره حیوانی پاکبان ۳۵۷۸ درصد، سس دیپ گاردن کاله ۱۰۴۰ درصد، پاستای فوری فتوچینی آلفردو ۱۹۶۸ درصد و دوغ گازدار هراز ۳۵۷ درصد رشد کردند.

در روزهای پیش از جنگ ۱۲روزه، برخی کالاهایی که در روزهای عادی سهم زیادی در سبد خرید نداشتند به خریدهای احتیاطی تبدیل شدند. نمونه شاخص، آب معدنی بود؛ در روز اول جنگ حدود ۹۱ هزار آب معدنی فروخته شد که بالاترین فروش روزانه این گروه در کل سال بود.

هم‌زمان سهم برنج، خواربار و کنسروها افزایش پیدا کرد؛ کالاهایی که امکان نگهداری طولانی‌تر داشتند. گزارش اُکالا می‌گوید در ۱۲ روز جنگ، فروش برنج ۱۸۶ درصد، حبوبات و سویا ۹۲ درصد و کنسروها ۵۰ درصد رشد کرد. در مقابل، فروش خامه ۷۰ درصد، نوشابه ۶۰ درصد و چیپس و پفک ۵۵ درصد کاهش یافت. میانگین تعداد کالا در هر سبد نیز حدود ۳۵ درصد افزایش پیدا کرد.

از نظر تعداد کالای فروخته‌شده، میهن، پگاه و فامیلا سه برند اول اُکالا بودند. در رتبه‌بندی ریالی، فامیلا اول شد و هراز و کوکاکولا در رتبه‌های دوم و سوم قرار گرفتند. تعداد برندهای قابل خرید در اُکالا نیز از ۱۴۵۵ برند در سال ۱۴۰۲ به ۲۷۴۷ برند در ۱۴۰۳ و ۳۴۹۵ برند در ۱۴۰۴ رسیده است؛ رشدی ۲۷درصدی در یک سال. Okala 1403 Annual Report

در جست‌وجوها، دلستر با حدود ۱٫۴۵ میلیون جست‌وجو در رتبه اول قرار گرفت؛ نسکافه با حدود ۱٫۰۵ میلیون، پاک با ۱٫۱۳ میلیون، میهن با حدود ۱٫۰۲ میلیون و اکتیو با ۹۷۱ هزار جست‌وجو از دیگر برندهای پرجست‌وجو بودند. زومر و کلورآپ هرکدام رشد ۶۰۰ درصدی جست‌وجو را تجربه کردند و لادن ۳۳۶ درصد رشد داشت.

اُکالا می‌گوید حذف ارز ترجیحی بعضی کالاهای اساسی و تغییر قیمت‌ها در قالب کالابرگ، فاصله میان قیمت واقعی و قیمت یارانه‌ای برخی اقلام را پررنگ‌تر کرد. گزارش به نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه ۱۱۲٫۷ درصدی گروه خوراکی‌ها در اسفند ۱۴۰۴ اشاره می‌کند.

در داده‌های خود اُکالا نیز میانگین قیمت روغن نسبت به سال قبل ۲۴۵ درصد افزایش یافت؛ برنج ۲۱۳ درصد، گوشت و مرغ ۱۵۷ درصد، سس ۱۵۴ درصد و سوسیس و کالباس ۱۲۷ درصد گران‌تر شدند. گزارش روند قیمت روغن، برنج و مرغ را در طول سال صعودی نشان می‌دهد و در کنار آن، افت موجودی برخی گروه‌ها در مقاطع مختلف با جهش قیمت هم‌زمان شده است.

از بهمن ۱۴۰۳ امکان خرید با کالابرگ به اُکالا اضافه شد. در سفارش‌های کالابرگی، لبنیات ۴۳ درصد، خواربار ۴۱ درصد و محصولات پروتئینی ۱۳ درصد سهم داشتند.

در سال ۱۴۰۴ کاربران در ۲۲۲ شهر خرید کالابرگی انجام دادند. شیر با سهم ۱۹ درصدی پرفروش‌ترین کالای این سفارش‌ها بود و پنیر با ۱۵ درصد و روغن با ۱۳ درصد پس از آن قرار گرفتند. تهران، مشهد و اصفهان نیز بیشترین تعداد سفارش کالابرگی را داشتند.

در سرویس نان اُکالا، هر سفارش به‌طور میانگین سه نان داشته و تعداد سفارش‌های روزانه این سرویس ۷۱ درصد رشد کرده است. جمعه با سهم ۱۸ درصدی پرنان‌ترین روز هفته بود و شنبه و پنجشنبه هرکدام ۱۵ درصد سفارش‌ها را به خود اختصاص دادند. ساعت ۹ صبح و ۷ عصر نیز شلوغ‌ترین ساعت‌ها بودند.

سنگک با سهم ۶۶ درصدی از سفارش‌ها با فاصله محبوب‌ترین نان بود. بربری ۲۲ درصد و لواش و تافتون و سایر نان‌ها هرکدام ۶ درصد سهم داشتند.

شبکه اُکالا در سال ۱۴۰۴ به ۲۷۵ شهر فعال رسید. مرند با رشد ۵۴۹ درصدی سفارش‌ها بیشترین رشد را داشت؛ پس از آن بناب با ۲۱۷ درصد، میانه با ۱۶۱ درصد، لنگرود با ۱۴۹ درصد و زابل با ۱۰۱ درصد قرار گرفتند. حتی در شهرهای کوچک‌تر، گلپایگان ۵۱۵ سفارش، سامان ۴۷۵ و کلارآباد ۴۴۱ سفارش در سال ثبت کردند.

جنگ نیز جغرافیای سفارش‌ها را تغییر داد. در خرداد، سهم مازندران و گیلان نسبت به دوره مشابه به‌ترتیب ۴۰ و ۵۶ درصد افزایش یافت. در ۲۰ روز پایانی سال نیز سهم این دو استان ۳۶ و ۳۷ درصد رشد کرد؛ کلاردشت و فومن هم رشد ۳۶۰ و ۲۴۶ درصدی تعداد سفارش را تجربه کردند.

تعداد فروشگاه‌های فعال شبکه اُکالا به ۴۷۴۷ واحد رسید و کل شبکه تامین ۴۹ درصد رشد کرد. شمار فروشگاه‌های زنجیره‌ای ۲۶ درصد، سوپرمارکت‌ها ۴۹ درصد، سوپرمیوه‌ها ۱۶۵ درصد و نانوایی‌ها ۷ درصد افزایش یافت.

در بخش ارسال نیز ۱۷۵٬۶۷۶ سفیر فعالیت داشتند و میانگین زمان تحویل سفارش ۳۴ دقیقه بود. سریع‌ترین تحویل سال تنها ۵ دقیقه طول کشید، طولانی‌ترین مسیر یک سفارش ۱۸٫۸ کیلومتر بود و رکورد بیشترین سفارش تحویل‌شده توسط یک سفیر در یک روز به ۶۰ سفارش رسید. داده‌هایی که نشان می‌دهند رشد اُکالا در سال ۱۴۰۴ فقط به فروش بیشتر محدود نبوده و هم‌زمان شبکه شهری، فروشگاهی و لجستیکی آن نیز گسترش پیدا کرده است.

• گزارش کامل را می‌تواند اینجا بخوانید.