برنامه هفته جهانی فضا روز یک‌شنبه، دوازدهم مهر، با حضور ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت: حسن سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران و جمعی از متخصصان با شعار «انقلاب ماهواره‌برها» برگزار شد.
وزیر ارتباطات در سخنرانی خود با طرح این پرسش که آیا ارتباطات ماهواره‌ای در آینده جایگزین ارتباطات زمینی خواهند شد یا نه، گفت: «منظومه‌های ماهواره‌ای امروز یکی از مباحث روز صنعت ارتباطات هستند. همان‌طور که می‌دانید در شرایط برابر، یعنی اگر ارتباط فیبر نوری را داشته باشید، دیگر استفاده از شبکه سیار اولویت نخواهد بود.»
او درباره احتمال جایگزینی شبکه‌های ماهواره‌ای با فیبر نوری گفت: «طبیعتا این که شبکه‌های ماهواره‌ای جایگزین فیبر شوند، دور از ذهن است. اما این به معنای این نیست که ضرورت ندارند.»
به گفته وزیر ارتباطات، خدمات ماهواره‌ای فقط به حوزه ارتباطات محدود نمی‌شود و در حوزه‌هایی مانند سنجش از دور هم کاربردهای گسترده‌ای دارد. او گفت: «بررسی پیکره‌های آبی کشور و اکتشاف معادن از جمله حوزه‌هایی است که می‌تواند با استفاده از ماهواره‌ها تسهیل شود.»
سهم فضا از اقتصاد
هاشمی با بیان این که سهم اقتصاد فضایی از کل اقتصاد جهان طبق برآوردها حدود ۱.۸ تریلیون دلار است، گفت: «اگر کل اقتصاد را ۱۰۰ تریلیون دلار برآورد کنیم، این عدد قابل توجه است.» به گفته وزیر ارتباطات، اهمیت این رقم زمانی بیشتر می‌شود که متوسط رشد سالانه صنعت فضایی حدود ۹ درصد برآورد شده است؛ رقمی که به گفته او دو برابرِ رشد اسمی اقتصاد است.
او در ادامه تاکید کرد که ریل‌گذاری در این حوزه باید تغییر کند و گفت: «توسعه فناوری پسندیده است، اما زمانی ارزش پیدا می‌کند که در کنار توسعه فناوری، بهره‌بردار هم بنشیند.» بنابراین، هاشمی اعتقاد دارد که در این تغییر پارادایم باید به سمت تقاضامحوری حرکت کرد.
وزیر ارتباطات با بیان این که کشور در حوزه‌های مختلف به خدمات فضایی نیاز دارد، افزود: «زمانی صنعت فضایی در اقتصاد پایدار می‌شود که در جریان زندگی مردم قرار بگیرد.»
سه ماهواره از منظومه شهید سلیمانی آماده شده‌اند
وزیر ارتباطات با اشاره به نیاز کشور به خدمات فضایی در حوزه ارتباطات گفت: «در تکالیف برنامه‌ای، پوشش روستاهای بالای ۲۰ خانوار را در دست داریم. برای برخی از روستاها زمان طولانی داریم و برای آن ریل‌گذاری می‌کنیم.»
او درباره منظومه شهید سلیمانی هم توضیح داد: «ما از ماهواره به سمت منظومه حرکت کرده‌ایم. سه ماهواره از ۲۴ ماهواره منظومه شهید سلیمانی آماده است و در دهه فجر رونمایی خواهد شد. در ادامه مسیر باید تلاش شود نیازهای موجود در کشور به اهداف این پروژه‌ها متصل و پاسخ مناسبی برای آنها ایجاد شود.»
وزیر ارتباطات در ادامه با اشاره به پیشرفت‌های حوزه پرتابگرها و استفاده مجدد از آنها، از تلاش فعالان این حوزه تقدیر کرد و گفت: «این پیشرفت‌ها نشان می‌دهد جهت‌گیری صنعت فضایی باید بر مبنای ظرفیت‌های اقتصادی آن تنظیم شود.»
خیلی وقت‌ها آنچه در فضا رخ می‌دهد قابل پیش‌بینی نیست
در این برنامه نادر مکاری، رئیس پژوهشگاه فضایی ایران، در توضیح شعار امسال این پژوهشگاه گفت: «دسترسی آسان و ارزان به فضا» هدف اصلی ماست.
او درباره مسیر تحقق این هدف توضیح داد: «منظور از آن، راکت پرتابگر و دیگری بلوک‌های انتقال مداری است. یکی از اهداف ما رسیدن به مدارهای بالاتر است که روش آن همین بلوک‌هاست.» رئیس پژوهشگاه فضایی با اشاره به برنامه‌های این پژوهشگاه در حوزه ماهواره‌ها گفت:
در پژوهشگاه ماهواره‌های سری سامان را داریم که سوخت جامدشان از سالیان قبل شروع شده بود. امسال سری سوخت جامد ادامه دارد و سوخت مایع هم شروع شده که راهی برای منظومه‌سازی است.- نادر مکاری، رئیس پژوهشگاه فضایی ایران
طراحی نرم‌افزار برای کاهش شکست ماموریت‌های فضایی
مکاری با اشاره به دشواری پیش‌بینی همه اتفاقات در محیط فضا گفت: «خیلی وقت‌ها آنچه در فضا رخ می‌دهد برای ما قابل پیش‌بینی نیست. به همین دلیل برای کاهش شکست ماموریت، نرم‌افزار نورا و شمس را طراحی کردیم که قبل از پرتاب بتوانیم ارزیابی عملکرد داشته باشیم و تست‌هایی انجام دهیم.»
در ادامه برنامه حسن سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران، با تشریح آخرین دستاوردها و برنامه‌های فضایی کشور، از توسعه نسل‌های جدید ماهواره‌ها و گسترش حضور بخش خصوصی در صنعت فضایی خبر داد.
او با اشاره به ماهواره ناهید ۲ گفت: «اولین ماهواره مخابراتی ما ناهید ۲ بود که با موفقیت در مدار قرار گرفت. با کمک شرکت‌های دانش‌بنیان آن را توسعه دادند و نسل‌های پیشرفته‌ترش در حال ساخته شدن است.» سالاریه سپس به عملکرد موفقیت‌آمیز ماهواره چمران و قرار گرفتن آن در مدار اشاره کرد.
پرتاب سنگین‌ترین جرم با ماهواره‌بر سیمرغ
یکی از دستاوردهای مهم، پرتاب سنگین‌ترین جرم با ماهواره‌بر سیمرغ بوده است. به گفته او، وزارت دفاع روی این ماهواره‌بر کار کرده و سامانه بلوک انتقال مداری سامان هم که نمونه‌های پیشرفته‌تر آن در حال ساخت است، در این مسیر نقش مهمی داشته.- حسن سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران
سالاریه درباره ماهواره «پارس ۱» نیز گفت: «عملکرد کامل این ماهواره سال گذشته در مدار به ثبت رسید. زیرسامانه‌های این ماهواره کاملاً بومی هستند و نسل‌های پیشرفته‌تر آن هم در حال ساخت است.» به گفته رئیس سازمان فضایی، دقت بالای ثبت تصاویر یکی از ویژگی‌های مهم این ماهواره است. او هم‌چنین اعلام کرد که ماهواره «پارس ۲» نیز تکمیل شده و در صف پرتاب قرار دارد.
افزایش نقش بخش خصوصی در صنعت فضایی
رئیس سازمان فضایی یکی از شعارهای محوری امسال را استفاده از ظرفیت بخش خصوصی عنوان کرد و گفت این موضوع در عمل محقق شده است. او با اشاره به ماهواره‌هایی که توسط شرکت‌های خصوصی ساخته شده‌اند، گفت: «ماهواره‌های کوثر، هدهد و... را که بخش خصوصی ساخته بود، در مدار قرار دادیم.»
سالاریه در ادامه نیز افزود: «با همکاری سازمان برنامه و بودجه، برای حوزه فضا در نظام فنی و اجرایی یک تخصص تعریف شده و برای این بخش کد گرفته شده است. به همین دلیل محصولات متعددی در حوزه کاربردهای فضایی در حال توسعه هستند.» به گفته او، پایش کشاورزی، پایش منابع آبی و پایش گردوغبار از جمله حوزه‌هایی هستند که شرکت‌های فعال در صنعت فضایی روی آنها کار می‌کنند.
به گزارش زومیت، فاصله میان ۴ تا ۱۰ اکتبر به عنوان هفته جهانی فضا از سوی انجمن جهانی فضا نام‌گذاری شده است و گرامی داشته می‌شود.
