بازارگاه دیجی‌کالا در ۱۰ سال؛ ۴۲۶ هزار فروشنده، ۱۵ میلیون کالا و سهم ۵۹ درصدی از ارزش فروش

گزارش زومیت از جدیدترین آمار و داده‌های دیجی‌کالا از ۱۰ سال فعالیت این مارکت‌پلیس، نشان می‌دهد یک شمش طلای ۳۵ میلیارد تومانی گران‌ترین کالای فروخته شده دیجی‌کالا در سال ۱۴۰۴ بوده است. داده‌ها نشان می‌دهد مدلی که با هدف تبدیل دیجی‌کالا از یک فروشگاه آنلاین به بستری برای حضور فروشندگان مستقل آغاز شد، امروز به یکی از ارکان اصلی کسب‌وکار این شرکت تبدیل شده است.

بر اساس داده‌های گزارش ۱۰ سالگی، در سال ۱۴۰۴ بیش از ۴۲۶ هزار فروشنده فعال در بازارگاه حضور داشته‌اند و فروشندگان مستقل ۵۹ درصد از ارزش خالص کالاهای فروخته‌شده و ۷۶ درصد از تعداد کل کالاهای فروخته‌شده دیجی‌کالا را به خود اختصاص داده‌اند.

دیجی‌کالا آغاز فعالیت بازارگاه را نقطه تغییری در مدل توزیع آنلاین کشور توصیف می‌کند؛ مدلی که قرار بود فروشندگان بدون نیاز به ایجاد شبکه لجستیکی و فروش مستقل، بتوانند محصولات خود را در مقیاس ملی عرضه کنند. طبق این گزارش، زیرساخت لجستیکی بازارگاه اکنون به ۴۷ مرکز در ۲۳ شهر رسیده و فروشندگان فعال آن در سال ۱۴۰۴ در یک‌هزار و ۶۱۵ شهر و روستا پراکنده بوده‌اند.

بازارگاه دیجی‌کالا در سال ۱۳۹۶ تنها ۵ هزار و ۷۲۸ فروشنده فعال داشت؛ در سال ۱۴۰۳، تعداد این فروشندگان به ۴۶۶ هزار و ۱۶۹ نفر رسید و در سال ۱۴۰۴ به ۴۲۶ هزار و ۸۶۲ نفر کاهش پیدا کرد.

خود دیجی‌کالا تاکید می‌کند که کاهش ثبت‌شده در سال ۱۴۰۴ را نمی‌توان مستقیما با سال‌های قبل مقایسه کرد؛ زیرا الگوریتم سنجش فروشنده فعال تغییر کرده و فروشندگان واجد شرایط با روش جدیدی تفکیک شده‌اند. همچنین ۳۷ هزار و ۱۴۹ فروشنده تایید شده جدید در سال ۱۴۰۴ به این پلتفرم پیوسته‌اند.

رشد تعداد فروشندگان، تنوع کالایی دیجی‌کالا را نیز به‌طور چشمگیری افزایش داده است. تعداد کالاهای عرضه‌شده در بازارگاه از ۷ هزار و ۷۰۸ کالا در سال ۱۳۹۶ به حدود ۱۵ میلیون و ۳۰۰ هزار کالا در سال ۱۴۰۴ رسیده است. دیجی‌کالا این افزایش تنوع را یکی از نتایج مستقیم گسترش شبکه فروشندگان خود می‌داند.

نمودار ترکیب جنسیتی فروشندگان احراز هویت‌شده نشان می‌دهد در سال ۱۳۹۵ حدود ۹۰ درصد فروشندگان مرد بودند و زنان سهمی نزدیک به ۱۰ درصد داشتند؛ اما تا سال ۱۴۰۴ سهم زنان به حدود ۴۰ درصد افزایش یافته و نسبت مردان به حدود ۶۰ درصد کاهش پیدا کرده است. به این ترتیب، فاصله جنسیتی میان فروشندگان بازارگاه طی ۱۰ سال به‌شکل محسوسی کمتر شده است.

داده‌های گزارش نشان می‌دهد نقش فروشندگان مستقل دیگر محدود به تکمیل تنوع محصولات دیجی‌کالا نیست. در سال ۱۴۰۴، فروشندگان بازارگاه ۵۹ درصد از ارزش خالص کالاهای فروخته‌شده و ۷۶ درصد از کل تعداد کالاهای فروخته‌شده در دیجی‌کالا را در اختیار داشته‌اند.

هم‌زمان تعداد فروشندگانی که درآمد سالانه آن‌ها از مرز ۱۰ میلیارد تومان عبور کرده، از ۵۱۸ فروشنده در سال ۱۴۰۳ با رشد ۶۷ درصدی به ۸۶۳ فروشنده در سال ۱۴۰۴ رسیده است.

متوسط فروش سالانه فروشندگان نیز در سال‌های اخیر افزایش قابل‌توجهی داشته است. گزارش دیجی‌کالا متوسط فروش سالانه هر فروشنده در سال ۱۴۰۴ را حدود ۱٫۲ میلیارد تومان اعلام می‌کند و می‌گوید این شاخص در فاصله سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴ حدود ۲۳۳٫۳ درصد رشد کرده است.

با وجود حضور شرکت‌ها و برندهای بزرگ در این بازارگاه، ۹۷ درصد فروشندگان دیجی‌کالا اشخاص حقیقی و تنها ۳ درصد اشخاص حقوقی هستند. البته نمودار ارزش فروش نشان می‌دهد سهم شرکت‌های حقوقی از ارزش معاملات بسیار بیشتر از سهم عددی آن‌ها در جمع فروشندگان است؛ موضوعی که نشان‌دهنده تفاوت مقیاس فعالیت فروشندگان حاضر در بازارگاه است.

گسترش بازارگاه باعث توزیع فروشندگان در نقاط مختلف کشور شده، اما تمرکز جغرافیایی همچنان بالاست. حدود ۴۰ درصد کل فروشندگان دیجی‌کالا در تهران فعالیت می‌کنند و پس از آن استان‌های خراسان رضوی، اصفهان و البرز بیشترین تعداد فروشنده را دارند.

دیجی‌کالا می‌گوید در سال ۱۴۰۴ در بیش از هزار و ۶۰۰ شهر و روستای کشور فروشنده فعال داشته است؛ تغییری که به‌گفته این شرکت، شبکه تامین بازارگاه را از تمرکز اولیه در پایتخت به شبکه‌ای گسترده‌تر از قطب‌های تجاری و تولیدی تبدیل کرده است.

توسعه این شبکه با گسترش زیرساخت‌های لجستیکی همراه بوده است. تعداد نقاط فعال دریافت و انتقال محموله فروشندگان طی یک دهه از یک مرکز به ۴۷ مرکز در ۲۳ شهر رسیده است.

در مجموع ۲۵ هزار مترمربع فضای عملیاتی برای دریافت و کنترل کیفیت کالا در سراسر کشور ایجاد شده است. ۱۹ مرکز تخصصی دریافت و کنترل کیفیت در ۱۴ شهر فعالیت می‌کنند و تنها در سال ۱۴۰۴ نیز ۱۶ انبار سیار و باجه دریافت کالا راه‌اندازی شده است.

بلک‌فرایدی یکی از نقاطی است که نقش بازارگاه در فروش دیجی‌کالا را آشکارتر می‌کند. در بلک‌فرایدی ۱۴۰۴، تعداد ۴۲ هزار و ۶۷۸ فروشنده محصولات خود را با تخفیف عرضه کردند و ۶۷ درصد از ارزش ریالی فروش این کمپین توسط فروشندگان بازارگاه رقم خورد.

سهم بازارگاه از تعداد کالاهای فروخته‌شده در این رویداد ۳۳ درصد بوده و ۹۳ درصد فروش بلک‌فرایدی نیز به فروشندگان باسابقه تعلق داشته است. گزارش دیجی‌کالا همچنین از رشد ۴۴٫۹ درصدی حجم سفارش‌های پلتفرم در بلک‌فرایدی سال‌های اخیر خبر می‌دهد.

فاصله میان بزرگ‌ترین فروشندگان این کمپین نیز قابل توجه است. بیشترین فروش ریالی یک فروشنده در گروه موبایل و لوازم جانبی به ۱۵۱ میلیارد تومان رسیده، در حالی که رکورد فروش تعدادی متعلق به فروشنده‌ای در گروه مکمل‌های دارویی با فروش ۹۴ هزار و ۵۴۳ کالا بوده است.

ترکیب فروشندگان بازارگاه از نظر سنی نیز دامنه گسترده‌ای دارد. جوان‌ترین فروشنده فعال این پلتفرم در سال ۱۴۰۴، ۱۸ سال و مسن‌ترین فروشنده ۸۷ سال داشته است. دیجی‌کالا این آمار را نشانه‌ای از کاهش موانع ورود به کسب‌وکار آنلاین برای گروه‌های مختلف سنی می‌داند.

یکی دیگر از داده‌های قابل‌توجه گزارش، افزایش سهم برندهای ایرانی است. محصولات برندهای داخلی در سال ۱۴۰۴ نیمی از کل فروش دیجی‌کالا را به خود اختصاص داده‌اند؛ این سهم در سال ۱۴۰۳ حدود ۴۷ درصد بود.

تعداد برندهای ایرانی تأییدشده نیز از ۲۴ هزار و ۳۲ برند در سال ۱۴۰۳ به ۲۶ هزار و ۱۹۴ برند در پایان سال ۱۴۰۴ رسیده؛ افزایشی حدود ۹ درصدی.

با این حال، برتری برندهای ایرانی در همه گروه‌های کالایی یکسان نیست. براساس تحلیل دیجی‌کالا، تولیدکنندگان داخلی در پنج گروه «خانه و آشپزخانه»، «لوازم آرایشی و بهداشتی»، «پوشاک و البسه»، «طلا و جواهرات» و «لوازم‌تحریر و هنر» سهم بیشتری دارند. در مقابل، برندهای بین‌المللی همچنان در گروه‌هایی مانند موبایل، لپ‌تاپ و تجهیزات فناوری اطلاعات دست بالا را دارند.

تصویر ۱۰ ساله ارائه‌شده در گزارش دیجی‌کالا نشان می‌دهد بازارگاه از یک مسیر جانبی برای افزایش تنوع کالا به یکی از اجزای اصلی مدل کسب‌وکار این شرکت تبدیل شده است. فروشندگان مستقل اکنون بخش عمده تعداد معاملات و بیش از نیمی از ارزش فروش پلتفرم را ایجاد می‌کنند؛ در عین حال توسعه این مدل، دیجی‌کالا را ناگزیر به سرمایه‌گذاری در شبکه دریافت کالا، کنترل کیفیت، لجستیک و ابزارهای مخصوص فروشندگان کرده است.

احمد نقوی، معاون بازرگانی دیجی‌کالا، نیز رابطه این شرکت و فروشندگان را نوعی «هم‌وابستگی» توصیف کرده است؛ رابطه‌ای که در آن رشد هر طرف به رشد طرف دیگر وابسته است. او در عین حال اذعان می‌کند که این مسیر بدون چالش نبوده و فروشندگان در سال‌های گذشته نارضایتی‌هایی داشته‌اند. به گفته او، ادامه مسیر بازارگاه به شفافیت بیشتر، شنیدن نقدها و شکل‌گیری سهم عادلانه‌تر از فرصت‌های ایجادشده نیاز دارد.

دیجی‌کالا به‌تازگی آمار و گزارش جدیدی از عملکرد پلتفرم، رفتار کاربران و وضعیت فروشندگان خود در سال // منتشر کرده است. در این گزارش، بیشترین فروش ریالی برای یک کالای معرفی شده، فروش شمش طلای ۲۴ عیار با رقم خیره‌کننده ۳۵۸ میلیارد ریال بوده است. همچنین رکورد فروش تعدادی متعلق به چوب‌لباسی مدل مزون (بسته ۱۰ عددی) با ثبت ۶,۶۷۳ عدد فروش است.

تب بلک فرایدی هم باعث شده که در فقط یک روز از کمپین بلک فرایدی، ۹۲۹,۱۶۲ بار روی محصولات تبلیغ‌شده کلیک شود.

بررسی رفتار خرید کاربران در سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد سه کالای زیر بیشترین تعداد فروش را در دسته‌های تندمصرف، سلامت و کالاهای اساسی ثبت کرده‌اند:

رب گوجه‌فرنگی ۸۰۰ گرمی روژین: پرفروش‌ترین کالای تندمصرف.

فلوئید ضدآفتاب SPF50 مای (My): در صدر پرفروش‌های سلامت و مراقبت پوست.

شکر سفید ۱ کیلوگرمی الماس‌دانه: پرفروش‌ترین کالا در سبد کالاهای اساسی.

نگاهی به ترکیب سنی و دموگرافی فروشندگان نشان می‌دهد که میانگین سنی فروشندگان ۳۵ سال است. جوان‌ترین فروشنده ۱۸ سال و مسن‌ترین فروشنده فعال ۸۷ سال سن دارد.

• ماهانه ۱۸۰ هزار بار کاربران از قابلیت پرو مجازی استفاده می‌کنند تا قبل از خرید، نتیجه را ببینند. بیش از ۶۵ هزار محصول زیر بار آزمون پرو مجازی رفته‌اند و جالب اینکه کاربرانی که از این قابلیت استفاده می‌کنند، ۲ برابر احتمال خرید بیشتری دارند.
• در این مدت ۱۴.۶ میلیون جستجوی توصیفی و ۶.۴ میلیون جستجوی تصویری توسط کاربران انجام شده است.

همچنین اپلیکیشن فروشگاه دیجیکالا ۱۹۵,۰۰۰ بار توسط فروشندگان تا به امروز نصب شده است.