معاون علمی رئیس‌جمهور: طرح مقابله با نفوذ برای رفع نگرانی جامعه علمی اصلاح می‌شود

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور اعلام کرد معاونت علمی در حال مذاکره با مجلس درباره اصلاح برخی مواد طرح مقابله با نفوذ است.

او در حاشیه بیستمین دوره مسابقات روبوکاپ آزاد ایران گفت پیشنهادهای اصلاحی معاونت علمی به مجلس ارائه شده است تا دغدغه استادان دانشگاه، نخبگان و افرادی که قصد برقراری ارتباطات بین‌المللی و مشارکت در دیپلماسی علمی دارند، برطرف شود.

به گفته افشین، دولت و مجلس مذاکرات مناسبی در این زمینه داشته‌اند و قرار است اصلاحات مورد نظر در کمیسیون مربوطه انجام شود. او گفت پس از نهایی‌شدن بررسی‌ها در کمیسیون و ورود طرح به صحن مجلس، فرایند اصلاح آن ظرف یک تا دو هفته انجام شود.

معاون علمی رئیس‌جمهور ابراز امیدواری کرد با اعمال این تغییرات، نگرانی اعضای هیئت علمی، پژوهشگران و نخبگان کشور درباره آثار این طرح بر همکاری‌های علمی بین‌المللی برطرف شود.

افشین معتقد است مشکل اصلی در خصوص مهاجرت این است که نرخ بازگشت آن‌ها به کشور پایین است: «اشکالی که ما داریم این است که نرخ برگشت نخبگان ما به کشور حدود یک درصد است که نرخ پایینی است. این آمار در تمام دنیا حدود ۷ درصد است و کشورهای حوزه خلیج فارس هم نرخ بازگشت ۱۰ درصد دارند.»

ما باید تلاش کنیم نرخ بازگشت را بالا ببریم تا نخبگانی که به خارج از کشور می‌روند و فضای آکادمیک کشورهای دیگر را تجربه می‌کنند، علم روز دنیا را به کشور بیاورند. البته بهبود بازگشت نخبگان هم صرفا با حمایت مالی صورت نمی‌گیرد و زنجیره‌ای از بحث‌های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، شغلی و... است تا بستر بازگشت آن‌ها فراهم شود.

- حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور

معاون علمی رئیس‌جمهور با تاکید بر اجرای قانون ملی هوش مصنوعی گفت پیشرفت این حوزه بیش از گسترش ساختار اداری، به توسعه زیرساخت، تربیت نیروی انسانی و دیپلماسی علمی نیاز دارد.

افشین رقابت‌های رباتیک را میدانی برای شکوفایی خلاقیت نسل جوان و استفاده از روش‌های هوشمندانه برای حل مسائل واقعی کشور توصیف کرد.

او گفت هدف این مسابقات آن است که دانش‌آموزان و دانشجویان بتوانند آموخته‌های خود را به مهارت تبدیل کنند، با این مهارت مساله‌ای را حل کنند و در نهایت از راه‌حل خود ارزش بیافرینند. به گفته افشین، نسل چهارم آموزش بر پیوند میان دانش، مهارت، حل مساله و خلق ارزش استوار است. او توضیح داد:

آنچه در این نمایشگاه می‌بینیم، تبدیل دانش و دانسته‌های دانش‌آموزان و دانشجویان به راه‌حل‌هایی برای مسائل واقعی و سپس تبدیل این راه‌حل‌ها به ارزش است.

- حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور

افشین در پاسخ به پرسشی درباره قانون ملی هوش مصنوعی گفت مصوبات مجلس پس از ابلاغ برای همه دستگاه‌ها لازم‌الاجرا هستند و معاونت علمی نیز این قانون را اجرا خواهد کرد. او تاکید کرد که برای پیشرفت هوش مصنوعی باید ابتدا مسئله اصلی این حوزه در کشور به‌درستی شناسایی شود:

باید بررسی کنیم که آیا مشکل هوش مصنوعی کشور، نبود قانون و سازمان است یا مسائل دیگری وجود دارد. به نظر من، مسئله اصلی این است که باید زیرساخت لازم را ایجاد کنیم، نیروی انسانی را تقویت کنیم و دیپلماسی بین‌المللی داشته باشیم تا بتوانیم در این حوزه رشد کنیم.

- حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور

به گفته معاون علمی رئیس‌جمهور، نباید سازوکارهای موجود به‌گونه‌ای گسترش پیدا کنند که یک سیستم چابک، گرفتار بوروکراسی و آیین‌نامه‌های متعدد شود. او گفت ایجاد ساختارهای اداری بیشتر، به‌تنهایی پیشرفت یک حوزه فناورانه را تضمین نمی‌کند.

افشین هوش مصنوعی را حوزه‌ای علمی و شبکه‌ای توصیف کرد و هشدار داد قرار دادن آن در ساختاری کاملاً سلسله‌مراتبی و عمودی می‌تواند مانع رشد شود.

او ابراز امیدواری کرد سازمان ملی هوش مصنوعی به‌صورت نهادی چابک تشکیل شود، اختیارات اجرایی وزارتخانه‌ها را در خود متمرکز نکند و نقش آن به سیاست‌گذاری و تنظیم‌گری محدود بماند.

معاون علمی رئیس‌جمهور همچنین تأکید کرد تشکیل سازمان ملی هوش مصنوعی با ادامه فعالیت ستاد هوش مصنوعی معاونت علمی تعارضی ندارد.

او برای توضیح این موضوع به فعالیت هم‌زمان وزارتخانه‌ها و ستادهای تخصصی اشاره کرد و گفت در کنار وزارت نیرو و وزارت نفت، ستاد آب و انرژی فعالیت می‌کند و هم‌زمان با وزارت بهداشت نیز ستاد سلامت وجود دارد. سازمان حفاظت محیط زیست و ستاد توسعه فناوری‌های محیط زیست نیز در کنار یکدیگر فعالیت می‌کنند.

به گفته افشین، ماموریت ستادهای معاونت علمی بیشتر بر رصد و توسعه فناوری متمرکز است و فعالیت آن‌ها با سازمان‌های اجرایی بیرون از معاونت تعارضی ندارد. او گفت ستاد هوش مصنوعی نیز «با قوت و قدرت» به فعالیت خود ادامه خواهد داد؛ مگر آنکه سیاست دیگری برای قرار گرفتن این ساختارها زیرمجموعه یکدیگر تصویب شود.

به گفته افشین، در بیستمین دوره مسابقات روبوکاپ آزاد ایران ۴۰۰ تیم حضور دارند که ۵۰ تیم در بخش بزرگسالان و ۳۵۰ تیم در بخش دانش‌آموزی رقابت می‌کنند. شمار شرکت‌کنندگان نیز به حدود دو هزار نفر می‌رسد و مسابقات در ۳۰ لیگ برگزار می‌شود.

او برگزاری این رقابت‌ها را در شرایطی که بخشی از آموزش‌های کشور به‌دلیل جنگ به‌شکل مجازی برگزار شده است، فرصتی برای تکمیل فرایند آموزشی دانست.

معاون علمی رئیس‌جمهور تحول در فضای آموزشی و شیوه آموزش را از اولویت‌های دولت چهاردهم اعلام کرد و گفت رقابت‌های علمی و فناورانه می‌توانند زمینه بروز خلاقیت دانش‌آموزان و دانشجویان را فراهم کنند.

افشین رباتیک و هوش مصنوعی را دو حوزه مرتبط و مهم دانست و گفت جهان به‌سمت ترکیب رباتیک با هوش مصنوعی حرکت می‌کند، اما این حوزه طی چند سال گذشته در ایران از اولویت خارج شده و حمایت جدی از آن صورت نگرفته است.

او تأکید کرد آموزش رباتیک باید از دوره دانش‌آموزی آغاز شود و سپس به دانشگاه و صنعت راه پیدا کند. به گفته معاون علمی رئیس‌جمهور، زمانی می‌توان از ورود واقعی فناوری به کشور صحبت کرد که مردم مزایای آن را در زندگی، رفاه، اقتصاد و ساده‌ترشدن فعالیت‌های روزمره خود احساس کنند.

افشین درباره استفاده از ظرفیت قهرمانان و برگزیدگان مسابقات روبوکاپ در صنعت گفت معاونت علمی برای جلوگیری از رهاشدن این افراد، سازوکاری برای شناسایی و حمایت از آن‌ها در نظر گرفته است.

او حضور جدی معاونت علمی در بیستمین دوره این مسابقات را با همین هدف مرتبط دانست و گفت این معاونت در دوره‌های گذشته به این اندازه در رویداد حضور نداشته است.

به گفته افشین، نمایندگان وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز در این رویداد حضور پیدا می‌کنند تا امکانات و برنامه‌های حمایتی خود را به دانش‌آموزان و دانشجویان معرفی کنند.

معاون علمی رئیس‌جمهور گفت کشورهای پیشرو در حوزه رباتیک و هوش مصنوعی، منابع قابل‌توجهی برای تربیت و حفظ نیروی انسانی اختصاص می‌دهند. در مقابل، برخی رویدادهای داخلی پس از پایان مسابقات یا دوره‌های آموزشی، ارتباط خود را با برگزیدگان از دست می‌دهند و در نتیجه دانش‌آموز یا دانشجو نمی‌تواند ایده خود را به نتیجه برساند و کشور نیز از آن بهره‌مند نمی‌شود.

او افزود معاونت علمی تلاش می‌کند با ایجاد یک سازوکار مشخص، زنجیره شناسایی، آموزش، هدایت و حمایت از استعدادها را پیوسته نگه دارد.