تغییر الگوی مصرف انرژی با هوش مصنوعی؛ ثبت رکورد صرفهجویی ۲۰ میلیون مترمکعبی گاز
مراسم قرعهکشی دو کمپین بزرگ «هوادار انرژی» و پیشبینی مسابقات «جام مهان» با حضور جمعی از مدیران، فعالان حوزه انرژی و اهالی رسانه برگزار شد. در این مراسم، سخنرانان برنامه به تشریح ماهیت، اهداف و دستاوردهای پلتفرم «مهان» به عنوان پلتفرم هوشمند مدیریت و بهینهسازی مصرف انرژی پرداختند؛ پلتفرمی که فعالیتهای پایلوت و اولیه خود را از شهرستان یزد آغاز کرده و اکنون در سطح ملی در حال گسترش است.
برخی از مسئولان ما با زور افزایش قیمت میخواهند فرهنگ را تغییر دهند
در ابتدای این مراسم، ولیالله فاطمی، موسس مهان، با اشاره به فلسفه شکلگیری این پلتفرم گفت: «متاسفانه امروز میزان مصرف انرژی در کشور بیش از نیاز واقعی است. این مساله ریشه در مواردی همچون ساختارهای قدیمی انتقال انرژی یا استاندارد نبودن تجهیزات و مسائل فرهنگی دارد.»
موسس مهان ادامه داد: «با توجه به حضورم در حوزه صنعت و مشاهده ضررهای اقتصادی ناشی از ناترازی انرژی، به این نتیجه رسیدم که باید نظام عرضه و تقاضا را به یکدیگر متصل کنیم تا همه ذینفعان در این زنجیره منفعت شریک باشند. طرح مهان در سال ۱۴۰۲ برای اجرا در استان یزد عرضه شد و موفقیت آن طی دو سال گذشته موجب شد این مدل به عنوان یک مصوبه ملی در برنامه هفتم توسعه گنجانده شود تا زمینهساز رشد مدیریت بهینهسازی در حوزههای برق، گاز و آب باشد.»
وی با تاکید بر تحریک همزمان دو محور «تولید» و «ایجاد انگیزه برای مردم» افزود: «هدف ما این است که منابع انرژی را به سمت بخش مولد هدایت کنیم و با جبران عقبافتادگیها در تجهیزات گرمایشی نظیر بخاریها و موتورخانهها، به مردم کمک کنیم تا با کمترین سختی، مصرف خود را بهینهسازی کنند.»
فاطمی در بخش دیگری از سخنانش به چالشهای پیش روی مهان اشاره کرد و گفت: «سالهاست که سازمانها، شرکتهای دولتی و صداوسیما بر تبلیغ کاهش مصرف انرژی تمرکز کردهاند و تبصره ۱۳ نیز سالها وجود داشته است. اما ما بهجای رویکرد تقابلی میان دولت و مردم، خود را در موقعیت بهرهبردار صرفهجویی قرار دادیم تا خود مردم به یکدیگر کمک کنند. در پلتفرم مهان، اعضا یکدیگر را به صرفهجویی و بهینهسازی تجهیزات توصیه میکنند و در منافع آن شریک هستند. ما با بهرهگیری از فضای اقتصاد پلتفرمی و نگاه محلهمحور، مسئولیت اجتماعی خود را همراهی برای حل چالش انرژی کشور میدانیم.»
موسس شرکت مهان در پایان با نقد نگاههایی که اصلاح الگوی مصرف را صرفا در گرانی میدانند، تصریح کرد:
بسیاری از مسئولان کشور معتقدند اصلاح فرهنگ مصرف تنها از طریق گران کردن میسر است، اما این رویکرد کملطفی به فرهنگ ایرانی است. ما اثبات میکنیم که اصلاح مصرف با فشار و زور حاصل نمیشود، بلکه میتوان با ایجاد انگیزه، شوق و توانمندسازی، مسیر اصلاح اصلاح الگوی مصرف را با موفقیت طی کرد.- ولیالله فاطمی، موسس مهان
روایت عکسهای کنتور گاز که به جایزه ختم میشد
در ادامه برنامه، امید پایدار، مدیرعامل شرکت مهان، به ارائه آمار و تشریح عملکرد عملیاتی این پلتفرم پرداخت و بیان کرد:
مشترکین روزانه حدود ۷ هزار عکس از کنتورهای خود ارسال و بر اساس آن، پاداش دريافت میکردند
«مهان یک اپلیکیشن هوشمند برای صرفهجویی در مصرف انرژی است که فعالیت خود را با همکاری شرکت گاز استان یزد و با پوشش ۳۰ هزار مشترک آغاز کرد و در سال ۱۴۰۴ موفق به ثبت ۱۵ میلیون مترمکعب صرفهجویی در گاز طبیعی شد.»
برای توزیع ۲۰ هزار بخاری کممصرف پیگیری کردیم
مدیرعامل مهان با تشریح روند توسعه پلتفرم اظهار داشت: «مشترکین روزانه حدود ۷ هزار عکس از کنتورهای خود ارسال و بر اساس آن، پاداش روزانه دريافت میکردند. همچنین در سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ توزیع ۲۰ هزار بخاری کممصرف را پیگیری کردیم که تنها در سال ۱۴۰۳ منجر به ۴ میلیون مترمکعب صرفهجویی شد. در آبان ۱۴۰۴، مهان به عنوان یکی از ۸۰ محصول برتر دانشبنیان کشور رونمایی و در ادامه، عنوان پلتفرم تحولآفرین را دریافت کرد و در نمایشگاه گاز به مسئولان ارشد معرفی شد. این مسیر در نهایت به صدور آییننامه شرکتهای کارور انجامید.»
جذب ۷۰ هزار مشترک و ۲۰ میلیون مترمکعب صرفهجویی در گاز
پایدار ادامه داد: «تا پایان سال ۱۴۰۴ تعداد مشترکان فعال به ۷۰ هزار رسید که روزانه ۱۰ هزار عکس کنتور ارسال میکردند و حاصل آن، ثبت ۲۰ میلیون مترمکعب صرفهجویی گاز تا پایان سال بود. در حال حاضر با ۱۳ استان کشور وارد قرارداد شدهایم و هدفگذاری ما تا پایان سال، ورود به ۲۰ استان و جذب ۱۰ درصد از مشترکان گاز کشور (معادل ۳ میلیون مشترک) است.»
پروژهای برای تعویض کیتهای خوانش ۲۰۰ هزار کنتور خانههای پرمصرف در دست اقدام است
او درباره توسعه فعالیتهای مهان به سایر بخشها توضیح داد: «فعالیت مهان منحصر به بخش خانگی نیست؛ بهعنوان نمونه، یک گلخانه دو هکتاری به صورت پایلوت پایش شد که این کار ۴۰ درصد صرفهجویی را به همراه داشت. برنامهریزی برای تعویض تجهیزات نانواییها در استان کرمان و ارائه پروپوزال برای کارخانههای آجر نیز در دستور کار قرار دارد.»
علاوه بر این، به گفته ایدار، پروژهای برای تعویض کیتهای خوانش ۲۰۰ هزار کنتور خانههای پرمصرف در دست اقدام است تا دادههای زمان واقعی (Real-time) به مدیریت مصرف کمک کند.
مصوبهای برای تعویض ۷۰ هزار موتور کولر دریافت کردهایم
مدیرعامل مهان اضافه کرد: «ما مفهوم کارگذاری مهان را معرفی کردهایم که طی آن هر بخش خصوصی میتواند در مدلی مشارکتی با ما همکاری کند. همچنین با سازمان بهزیستی، کمیته امداد امام خمینی و وزارت کشور تفاهمنامههایی منعقد کردهایم تا از پتانسیلهای اجتماعی آنها استفاده کنیم. در حوزه برق نیز مصوبهای برای تعویض ۷۰ هزار موتور کولر دریافت کردهایم که تاکنون ۱۰ هزار پیشثبتنام انجام شده و برآورد میشود تا طی ۷ سال، بیش از ۶۰۰ میلیون کیلوواتساعت صرفهجویی انرژی به همراه داشته باشد.»
روشهای تشویق «مهان» برای صرفهجویی انرژی
پایدار در تشریح مکانیزم مالی و تشویقی مهان گفت: «در فصل زمستان، ۸۵ درصد از مصرف گاز مربوط به بخش خانگی است و فرسودگی تجهیزات موجب هدررفت بالا میشود. مهان با جذب سرمایهگذار یا استفاده از سرمایهگذارهای کنونی، تجهیزات بهینه را با تخفیف در اختیار مردم قرار میدهد.»
همچنین روشهای دیگر، مشوقهای مادی برای مردم است. برخلاف مدلهای سنتی که مردم باید منتظر قبض ماهانه میماندند، در مهان فرد میتواند نتایج صرفهجویی خود را به صورت روزانه و زمان واقعی مشاهده کرده و پاداش نقدی دریافت کند. به عنوان مثال، مشترکی با کاهش مصرف توانسته ماهانه تا ۴ میلیون تومان درآمد داشته باشد و بالاترین میزان درآمد ثبتشده نیز مربوط به یک مدرسه با ماهانه ۲۰ میلیون تومان بوده است.- پایدار، مدیرعامل مهان
به گفته پایدار «نحوه درآمدزایی مهان به این شکل است که گواهیهای صرفهجویی صادره از سوی شرکت گاز خریداری و در بورس توسط صنایع خریداری میشوند.»
