پروژه RFS100 کارخانه هوش مصنوعی؛ پیوند صنایع بزرگ و استارتاپ‌ها برای حل چالش‌های بازار

کسب‌وکار و صنعتی نیست که تحت تاثیر پیشرفت بی‌سابقه‌ فناوری‌های پردازش داده و مدل‌های هوش مصنوعی، ناچار به دگرگون کردن ساختارهای سنتی خود نشده باشد. در این میان، اکوسیستم استارتاپی و فناوری ایران که در سال‌های اخیر با دوره‌ای از رکود مواجه بوده، حالا محرک‌های جدیدی نیاز دارد تا بتواند با روندهای توسعه جهانی همگام شود.

کارخانه هوش مصنوعی ایران، که در بطن پروژه‌ی بازآفرینی کارخانه نوآوری آزادی شکل گرفته، همین هدف را دنبال می‌کند. کارخانه هوش مصنوعی با معرفی یک طرح جدید به نام «پروژه 100RFS» در نظر دارد مسیر تازه‌ای برای توسعه استارتاپ‌های مبتنی بر هوش مصنوعی بسازد.

آن‌طور که اعضای کارخانه هوش مصنوعی ایران توضیح می‌دهند این پروژه به‌جای تمرکز بر ایده‌پردازی‌های انتزاعی، یک رویکرد مساله‌محور، تحلیلی و کاربردی را پیش بگیرد. هدف اصلی این کارخانه این است که میان نیازهای واقعی و اثبات‌شده صنایع بزرگ و نسل آینده استعدادهای فناوری کشور پل بزند.

مفهوم RFS یا Request for Startup (درخواست برای استارتاپ)، چارچوبی پیشرفته در اکوسیستم سرمایه‌گذاری خطرپذیر است که در آن، سرمایه‌گذاران یا نهادهای شتاب‌دهنده، چالش‌ها و گلوگاه‌های مشخصی را در بازار شناسایی کرده و از کارآفرینان و مهندسان می‌خواهند برای حل آن‌ها راه‌حل‌های فناورانه توسعه دهند. پروژه 100RFS کارخانه هوش مصنوعی ایران، طبق همین الگو طراحی شده است. این مجموعه، ۱۰۰ مساله واقعی موجود را از صنعت، بازار و کسب‌وکارهای مقیاس‌بزرگ داخلی گردآوری و تدوین کرده است.

تفاوت عمده‌ این رویکرد با مدل‌های سنتی توسعه محصول این است که فرصت‌های معرفی‌شده دارای نیاز قطعی، مشتری آماده و بازار بالقوه اثبات‌شده هستند و بنابراین احتمال موفقیتشان بالاتر است. به همین دلیل، این رویکرد می‌تواند ریسک شکست استارتاپ‌ها به دلیل تطابق نداشتن با نیاز بازار را به حداقل می‌رساند. به‌علاوه، بستری فراهم می‌کند که ایده‌ها از همان ابتدا ظرفیت تبدیل شدن به شرکت‌های هوش مصنوعی‌محور و مقیاس‌پذیر را داشته باشند.

داده‌های آماری که مشکات اسدی، مدیر نوآوری و توسعه همکاری با صنعت، از این پروژه ارائه داده، ابعاد گسترده آن را در اقتصاد کشور نشان می‌دهد. بر اساس این داده‌ها، ۱۰۰ مساله استخراج‌شده، در مجموع ۲۳ صنعت فعال کشور را دربرمی‌گیرند و در قالب ۱۹ حوزه کلان دسته‌بندی شده‌اند.

تنوع و پراکندگی مسائل نشان می‌دهد که نفوذ هوش مصنوعی صرفا  به بخش‌های نرم‌افزاری محدود نیست، بلکه صنایع سخت، لجستیک، تولید، مالی و خدمات نیز با چالش‌هایی روبه‌رو هستند که فقط از طریق راهکارهای مبتنی بر الگوریتم‌های هوش مصنوعی و پردازش داده‌های کلان قابل حل است.

یکی از نکات کلیدی که بنیان‌گذاران این پروژه بر آن تاکید دارند، تفاوتی است که میان موج توسعه هوش مصنوعی با موج‌های پیشین فناوری مثل توسعه اقتصاد دیجیتال یا صنعتی‌سازی وجود دارد.

در موج اقتصاد دیجیتال، ساختارهای صنعتی زمان نسبتا بیشتری برای تطبیق خود با فناوری‌های جدید داشتند. اما سرعت تحولات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری در حوزه هوش مصنوعی آن‌قدر بالاست که پنجره فرصت پیش‌روی ایران برای همگامی با این تغییرات، به اندازه یک بازه زمانی کوتاه چندساله است.

پنجره حیاتی که غفلت از آن می‌تواند منجر به عقب‌ماندگی تکنولوژیک جبران‌ناپذیری شود. این عقب‌ماندگی فاصله صنایع داخلی با استانداردهای کارایی و بهره‌وری جهانی را به‌شدت افزایش خواهد داد. درک صحیح این محدودیت زمانی و اقدام در جهت حل مسائل صنعتی از طریق هوش مصنوعی، فرصتی بی‌نظیر برای نوزایی اکوسیستم استارتاپی کشور تلقی می‌شود.

پروژه 100RFS برای تحقق این اهداف، یک مسیر اجرایی و فنی مشخص برای تبدیل استعدادها به بنیان‌گذاران کسب‌وکار طراحی کرده است. نگار پورشعبان، راهبر توسعه فرصت‌های نوآوری، در توضیح روند ورود به این ساختار می‌گوید استعدادها، تیم‌های فناور و مهندسان نرم‌افزار پس از طی کردن مراحل ثبت‌نام از طریق وب‌سایت مجموعه و موفقیت در مصاحبه‌های ارزیابی، وارد یک کمپ فشرده و تخصصی چهار هفته‌ای در محل کارخانه هوش مصنوعی خواهند شد.

به گفته پورشعبان، حضور در این کمپ فرصتی است تا تیم‌ها پتانسیل اجرایی، فنی و توانایی خود در پیاده‌سازی مدل‌های هوش مصنوعی را در یک محیط واقعی اثبات کنند. اگر تیم‌ها در این بازه زمانی مشخص بتوانند یک محصول اولیه قابل‌قبول (MVP) توسعه دهند، به‌صورت مستقیم به صنعت مرتبط با چالش انتخابی متصل می‌شوند.

کارخانه هوش مصنوعی ایران

در این مرحله، کارخانه هوش مصنوعی ایران علاوه بر تسهیل ارتباط با صنعت، روی این استارتاپ‌ها سرمایه‌گذاری خطرپذیر (VC) انجام می‌دهد تا منابع مالی لازم برای توسعه و مقیاس‌پذیری زیرساخت‌های نرم‌افزاری آن‌ها تامین شود.

اگرچه تمرکز اصلی برنامه‌های فعلی بر معرفی پروژه 100RFS قرار دارد، اما توسعه زیرساخت فیزیکی این اکوسیستم نیز بخش مهمی از برنامه‌های کلان کارخانه هوش مصنوعی ایران است. این پروژه در فضای در حال ساخت «برج کارخانه نوآوری آزادی» پایه‌ریزی شده است.

حسین حمدیه، مدیر فضای برج، توسعه این زیرساخت را فراتر از یک فضای استقرار فیزیکی دانسته و آن را بستری برای شکل‌دهی به گفتمان علمی و توسعه محصول در حوزه هوش مصنوعی معرفی می‌کند. در تکمیل این چشم‌انداز، اتابک آکسون، مدیر مارکام مجموعه، مسیر فعلی کارخانه هوش مصنوعی را امتدادی از رویکرد نوآورانه‌ی کارخانه نوآوری آزادی با تمرکز بر پیشرفته‌ترین فناوری‌های محاسباتی روز می‌داند.

برنامه‌ریزی‌ متولیان کارخانه هوش مصنوعی ایران این است که فاز تکمیل فضا، افتتاحیه رسمی کارخانه هوش مصنوعی ایران و فضای برج در نیمه دوم تابستان ۱۴۰۵ انجام شود.

پروژه 100RFS تلاشی برای تغییر مدل توسعه کسب‌وکارهای نوپا در ایران است؛ گذار از مدل پرخطر توسعه محصول و جستجو برای مشتری، به مدل قطعی‌تر شناسایی نیاز صنعت و توسعه فناوری برای حل آن. تیم‌های فناور و متخصصانی که به دنبال ساخت راهکارهای مقیاس‌پذیر در تقاطع صنعت و هوش مصنوعی هستند، می‌توانند با بررسی جزئیات این ۱۰۰ چالش در وب‌سایت رسمی پروژه، مسیر ورود به این کمپ اجرایی و دریافت سرمایه را آغاز کنند.

علاقه‌مندان به حل این مساله‌ها و راه‌اندازی استارت‌آپ مبتنی بر هوش ‌مصنوعی ‌می‌توانند در پروژه 100RFS ثبت‌نام کنند. برای این کار باید به وب‌سایت https://aiif.ai/100rfs/ مراجعه کنند و در صورت کسب مجوز ورود به پروژه، در یک کمپ چهار‌هفته‌ای فشرده با حضور منتورهای متخصص روی آن مساله‌ها کار کنند. در صورتی که پروژه افراد در پایان این کمپین به یک محصول اولیه قابل‌قبول (MVP) برسد، کارخانه هوش مصنوعی ایران تیم‌ها را به کسب‌وکارهای مرتبط با آن محصول وصل می‌کنند.

 از طریق شبکه‌های اجتماعی مختلف می‌توانید با کارخانه هوش مصنوعی ایران تعامل داشته باشید و اطلاعات بیشتری کسب کنید:

• اینستاگرام کارخانه هوش‌مصنوعی ایران:https://www.instagram.com/aiif.ai
• توییتر کارخانه هوش‌مصنوعی ایران:https://x.com/aiif_ai
• لینکدین کارخانه هوش‌مصنوعی ایران:https://www.linkedin.com/company/ai-innovation-factory-iran