برگزاری جایزه نوآوری «آزاده» با محور استارتاپهای زنان؛ ادامه مسیر ۸۵ درصد از کارآفرینان زن پس از بحران
به گفته انجمن «زنان کارآفرین»، نشستی که روز ۲۴ تیر ۱۴۰۵ برگزار میشود پایان این مسیر نبوده و در شهریورماه، برنامه در ابعاد گستردهتر و با محورهای جدید ادامه خواهد یافت.
در نشست خبری که امروز۷ شنبه بیستم تیر، در ساختمان سازمان صنفی رایانهای استان تهران به مناسبت اطلاعرسانی این رویداد برگزار شده بود، اعضای انجمن زنان کارآفرین اعلام کردند که برای رویداد نوآوری آزاده از میان ۲۲۰ استارتاپ، ۱۴ تیم جهت حضور در برنامه اصلی برگزیده شدهاند. رویدادی که امسال محور آن بهجای رقابت به «تابآوری» اختصاص یافته است.
این انجمن با بررسی ۲۲۰ استارتاپی که بنیانگذارشان زن بوده در پیمایشی به این نتیجه رسیده که ۸۵ درصد از این کسبوکارها با وجود بحرانهای اخیر همچنان به فعالیت ادامه دادهاند و ۷۳ درصد نسبت به آینده امیدوار هستند.
بهار فراهانی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی و رئیس کمیته علمی سومین دوره جایزه نوآوری آزاده، از طراحی این پرسشنامه برای بررسی راهکارهای استارتاپها در مواجهه با بحران خبر داد و گفت: «این پرسشنامه بهصورت آنلاین تهیه شده و از طریق وبسایت انجمن صنفی زنان مدیر کارآفرین در دسترس است.» اعضای انجمن درخواست کردند که کارآفرینان زنی که هنوز وارد لینک نشدهاند، میتوانند در این وبسایت به این پرسشنامه پاسخ دهند.
فراهانی در ادامه با اشاره به نتایج اولیه این پیمایش افزود: «از میان ۲۲۰ استارتاپ بشرکتکننده در این نظرسنجی، ۳۸ درصدشان در تهران و ۶۲ درصد در سایر شهرهای کشور مستقر هستند.
فراهانی ادامه داد: «یکی از معیارهای اصلی ما این بود که حتی اگر راهبرد استارتاپ به نتیجه نرسیده باشد، برای عبور از بحران دارای استراتژی مشخص باشد. پس از غربالگری اولیه، گروهی به مرحله دوم راه یافتند و از آنها خواسته شد ویدئویی دو دقیقهای از روایت خود ارسال کنند. در نهایت ۱۴ استارتاپ، شامل هفت استارتاپ از تهران و هفت استارتاپ از سایر استانها، برای حضور در رویداد انتخاب شدند و اکنون منتورهای برنامه در حال آمادهسازی آنها هستند.»
تنوع استارتاپهای شرکتکننده در مسابقه: از سلامت تا فناوری
رئیس کمیته علمی سومین دوره جایزه نوآوری آزاده با تشریح ویژگیهای استارتاپهای شرکتکننده گفت:
۲۳ درصد از استارتاپها در حوزه سلامت، ۲۲ درصد در حوزه فناوری، ۱۴.۵ درصد در فروش و تجارت الکترونیکی و ۱۳.۶ درصد در حوزه آموزش، محتوا و رسانه فعالیت میکنند. همچنین ۴۸ درصد آنها استارتاپهای بالغ هستند و بیش از سه سال از تاسیسشان میگذرد.- بهار فراهانی، رئیس کمیته علمی سومین دوره جایزه نوآوری آزاده
۷۲ درصد شرکتکنندگان برای نخستینبار در جایزه نوآوری آزاده حضور یافتهاند و ۶۵ درصد نیز خارج از تهران فعالیت میکنند. فراهانی میگوید: «۵۱ درصد استارتاپها میزان تابآوری خود را “خوب” ارزیابی کرده و مهمترین چالش خود را اختلالات اینترنت دانستهاند.»
کمتر از یک درصد اعلام کردند که تصمیم به تعطیلی گرفتهاند
فراهانی با اشاره به وضعیت فعلی این کسبوکارها، پس از گذر از جنگ و قطعی طولانیمدت اینترنت اعلام کرد: «حدود ۸۵ درصد استارتاپها همچنان به فعالیت خود ادامه میدهند و ۷۳ درصد نسبت به آینده امیدوار هستند. کمتر از یک درصد نیز اعلام کردند که تصمیم به تعطیلی کامل کسبوکار خود گرفتهاند.»
وی همچنین درباره مسئولیت اجتماعی استارتاپها در دوران بحران اظهار کرد: «۵۷ درصد شرکتکنندگان اعلام کردند که در دوره بحران، فعالیتهایی در حوزه مسئولیت اجتماعی، از جمله آموزش، توانمندسازی و خدمات مرتبط با سلامت انجام دادهاند.»
فراهانی با تشریح پراکندگی جغرافیایی استارتاپهای شرکتکننده گفت: «از میان ۲۲۰ استارتاپ حاضر در این پیمایش، ۸۲ استارتاپ در تهران مستقر بودند. پس از تهران، اصفهان با ۲۴ استارتاپ و خراسان رضوی با ۱۸ استارتاپ بیشترین مشارکت را داشتند.»
استان سیستان و بلوچستان با ۱۷ استارتاپ در این دوره مشارکت دارد
به گفته او، امسال مشارکت استان سیستانوبلوچستان با ۱۷ استارتاپ، قابل توجه بوده است. بهعلاوه، ۹ استارتاپ از همدان، ۶ استارتاپ از کرمان و ۶ استارتاپ از فارس در این طرح حضور داشتند. سمنان و گیلان هر کدام با ۵ استارتاپ، هرمزگان، یزد و خراسان جنوبی هریک با ۴ استارتاپ و کردستان، آذربایجان شرقی و کرمانشاه هر کدام با ۳ استارتاپ در این پیمایش مشارکت داشتند.
هیچوقت تعداد زنان مدیر سازمان نصر به سال ۱۳۹۰ برنگشت
مریم خاوازی، بازرس انجمن صنفی زنان مدیر کارآفرین، با اشاره به یاد و خاطره مرحوم آزاده داننده (که این جایزه به یاد او نامگذاری شده) به ترکیب هیئتمدیره سازمان در سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۳ اشاره کرد و گفت: «در دوره عضویت مرحوم داننده، با حضور ۶ زن، بیشترین تعداد اعضای زن در هیأتمدیره سازمان ثبت شد؛ آماری که تاکنون تکرار نشده است.» او ابراز امیدواری کرد در دورههای آینده، بار دیگر شاهد حضور پررنگ زنان در هیأتمدیره این سازمان باشیم.
تمرکز رویداد بر استارتاپهای مناطق کمتر دیدهشده است
خاوازی با تشریح اهداف این جایزه افزود: «توانمندسازی زنان بخش جداییناپذیر آینده نوآوری ایران است. به همین دلیل در نخستین دوره، تمرکز خود را بر استارتاپهای مناطق کمتر دیدهشده قرار دادیم. در تهران فرصت دیده شدن بیشتر است، اما در بسیاری از استانها استعدادهایی وجود دارند که تنها به دیده شدن و حمایت نیاز دارند.»
در گام نخست، روایتهای استارتاپها از این تجربه جمعآوری و مستندسازی میشود و در نشست شهریورماه ارائه خواهد شد. آرزوی ما این است که جایزه آزاده به یک جریان ملی تبدیل شود؛ جریانی که میان صنعت، دانشگاه و کارآفرینان پل ارتباطی ایجاد کند و شبکهای گسترده از کارآفرینان را شکل دهد.- مریم خاوازی، بازرس انجمن صنفی زنان مدیر کارآفرین
به گفته خاوازی، نهم شهریورماه، همزمان با سالروز تولد آزاده داننده، رویداد اصلی برگزار میشود. همچنین این برنامه در نیمه دوم سال برگزار میشود تا با سایر رویدادهای اکوسیستم نوآوری تداخلی نداشته باشد.
زهرا رهایی، دبیر هیأتمدیره انجمن صنفی زنان مدیر کارآفرین، با اشاره به میراث فکری آزاده داننده در این مراسم گفت: «ما معتقدیم مرحوم داننده عضو یک مکتب فکری بود و میراث او بر سه ستون اصلی استوار است. نخست این که زنان میتوانند بسیاری از نابرابریها را جبران کنند و برخلاف نگاه سنتی، این توانایی فیزیکی نیست که برتری افراد را تعیین میکند. دوم این که تخصصگرایی به زنان قدرت میدهد سقفهای شیشهای را بشکنند و در جایگاههایی قرار بگیرند که پیشتر تصور میشد دستیافتنی نیست.»
این توانایی فیزیکی نیست که برتری افراد را تعیین میکند
رئیس دفتر اتحادیه زنان کارآفرین بریکس ادامه داد: «آزاده داننده باور داشت زنان باید هم یاد بدهند و هم یاد بگیرند و بهجای تکیه بر شعارهایی که به انزوای زنان منجر میشود، رویکردی عملگرایانه در پیش بگیرند. او خود نماد همین نگاه بود و زمینه حضور و رشد زنان را در موقعیتهای مدیریتی و تخصصی فراهم کرد.»
رهایی سومین محور اندیشه داننده را اهمیت شبکهسازی تخصصی میان زنان دانست: «او بارها تاکید میکرد زنان باید کامیونیتیها و انجمنهای تخصصی خود را داشته باشند. انجمن زنان مدیر کارآفرین نیز با همین هدف به دنبال تقویت شبکههای حرفهای زنان است. مرحوم داننده از نخستین اعضای این انجمن بود، اما هیچگاه نگاه تحمیلی نداشت و فارغ از عنوان و سمت، همواره برای مشاوره و انتقال تجربه در کنار انجمن حضور داشت. او معتقد بود حضور موثر در نهادهای تخصصی، مهمتر از جایگاه سازمانی افراد است.»
وی با اشاره به نقش فناوری در اشتغال زنان افزود: «خانم داننده معتقد بود فناوری بستر حضور زنان در بازار کار است. امروز فناوری دیگر مرز نمیشناسد و بسیاری از زنان متخصص ایرانی به شبکههای جهانی متصل شدهاند.»
حمایت سیلیکونولی و بریکس از کسبوکارهای زنان ایرانی
دبیر هیأتمدیره انجمن صنفی زنان مدیر کارآفرین درباره حمایت نهادهای بینالمللی از این مراسم افزود: «هر بار که فردی را معرفی میکنیم، پیشنهادهای جذابی از خارج از کشور دریافت میکند. با این حال تلاش ما این است که بهجای ازدستدادن این نیروها، از ظرفیت و حمایتهای بینالمللی برای تقویت فعالیت آنها در داخل کشور بهره ببریم.»
قصد داشتیم از حمایت فعالان ایرانی سیلیکونولی استفاده کنیم، اما حراست سازمان به دلیل شرایط موجود، این موضوع را مناسب ندانست
مریم خاوازی، رئیس کمیته راهبردی جایزه نوآوری آزاده هم در ادامه این صحبت با اشاره به روند جذب حامیان این رویداد گفت: «در دورههای گذشته با توجه به استقبال سیلیکونولی قصد داشتیم از حمایت فعالان ایرانی سیلیکونولی استفاده کنیم، اما حراست سازمان به دلیل شرایط امنیتی وقت، این موضوع را مناسب ندانست اما پیشبینی میکنیم امسال دیگر مانعی در این زمینه وجود نداشته باشد.»
دعوت از کسبوکارهایی که پس از آسیب رشد کردند
کتایون سپهری، رئیس کمیته استارتاپها و عضو هیأتمدیره انجمن صنفی زنان مدیر کارآفرین، با اشاره به تغییر رویکرد جایزه نوآوری آزاده در سال جاری گفت:
امسال در شرایطی قرار داشتیم که کشور سالی پر از فراز و نشیب را پشت سر گذاشت؛ از بحرانهای اقتصادی و شوکهای اجتماعی گرفته تا اختلالات ارتباطی و تغییرات مدیریتی. در چنین شرایطی تصور کردیم بسیاری از کسبوکارهای نوپای زنان با آسیبهای جدی مواجه شدهاند و برگزاری یک رقابت صرف، دیگر پاسخگوی نیاز امروز اکوسیستم نوآوری نیست.- کتایون سپهری، رئیس کمیته استارتاپها و عضو هیأتمدیره انجمن صنفی زنان مدیر کارآفرین
وی افزود: «به همین دلیل تصمیم گرفتیم جایزه را بهجای یک رقابت، با رویکردی متفاوت برگزار کنیم. امروز بیش از هر زمان دیگری به یادگیری از تجربههای واقعی نیاز داریم. از مدیران زن استارتاپها خواستیم درباره کیفیت تصمیمگیریهای خود در شرایط بحرانی سخن بگویند و روایت کنند که چگونه با عدم قطعیت و بحران مواجه شدهاند.»
به گفته سپهری، امسال در انتخاب روایتها، بهجای شاخصهایی مانند میزان جذب سرمایه، تعداد کاربران یا سهم بازار، بر نقاط آسیبپذیر کسبوکارها تمرکز شده است؛ سپهری میگوید: «برای ما مهم بود بدانیم این شرکتها چگونه تیم خود را حفظ کردند، ارتباطشان با زنجیره تامین را چگونه مدیریت کردند و آیا توانستند از بحران عبور کنند یا حتی نسبت به گذشته قویتر شوند.»
روایت از تابآوری و پادشکنندگی
وی با تشریح معیارهای این دوره گفت: «تابآوری را بازگشت موفق کسبوکار به وضعیت عادی تعریف کردهایم و پادشکنندگی را یک گام جلوتر رفتن نسبت به گذشته. به همین دلیل از کارآفرینانی دعوت کردیم که پس از آسیب دیدن کسبوکارشان، توانستهاند مسیر رشد تازهای را آغاز کنند و تجربه خود را با دیگران به اشتراک بگذارند.»
ویدا دیلمی، رئیس کمیته توسعه مشارکت و جذب حمایت درباره بخش جذب حامیان این برنامه گفت: «جنگ حتی آنهایی را که میخواهند از چالش ها عبور کنند دچار تردید میکند. به همین دلیل امسال «جنگ تابآوری و آینده» را بهعنوان شعار رویداد انتخاب کردیم.»
در ادامه این نشست، رویا کوهستانی، رئیس کمیته اجرایی سومین دوره جایزه نوآوری آزاده، گفت: «تصمیم به برگزاری این رویداد زمانی گرفته شد که آتشبس آغاز شده بود. هدف ما این بود که پیش از فاصله گرفتن از بحران، تجربههای زیسته کارآفرینان ثبت و روایت شود. نشست ۲۴ تیر پایان این مسیر نیست و در شهریورماه، برنامه در ابعاد گستردهتر و با محورهای جدید ادامه خواهد یافت.»