سایه هوش مصنوعی بر بازار لپ‌تاپ؛ مک‌بوک‌های اپل در ایران چقدر گران شدند؟

جنون توسعه‌ی هوش مصنوعی دیگر فقط به چت‌بات‌ و نرم‌افزار محدود نیست؛ عطش سیری‌ناپذیر دیتاسنترهای AI، حالا به یک زلزله‌ی سخت‌افزاری در زنجیره‌ی تأمین تراشه تبدیل شده؛ نیاز عظیم و روزافزون به حافظه و اس‌اس‌دی، تعادل بازار جهانی را به هم ریخته و شرکت‌های تولیدکننده‌ای مانند سامسونگ و مایکرون را به دردسر انداخته است.

بحران قیمت سخت‌افزار که پیش‌تر دامن برندهای دیگری همچون مایکروسافت، دل و لنوو را گرفته بود، سرانجام روز پنجشنبه اپل را هم تسلیم کرد تا قیمت محصولات کلیدی خود از جمله مک‌بوک‌ها و آیپدها را افزایش دهد.

تبعات تصمیم اپل در بازار ایران، بسیار سریع‌تر از روال معمول و البته با چاشنی هیجان همراه شد. تنها دو روز پس‌از اعلام رسمی اپل، فروشندگان داخلی، هفته‌ی جدید را با واکنش تندی به این اتفاق نشان دادند. با وجود اینکه هنوز هیچ محموله‌ی جدیدی از محصولات اپل با قیمت‌های افزایش‌یافته وارد مرزهای کشور نشده است، بازار به پیشواز گرانی رفت.

فروشندگان برچسب قیمت موجودی‌های انبارشان را که با برچسب قیمتی ارزان‌تر خریده بودند، ده‌ها میلیون تومان بالا بردند؛ در بررسی‌های زومیت متوجه شدیم که برخی فروشگاه‌ها حتی با قیمت‌های جدید هم فعلا تمایلی به فروش ندارند تا ببینند باد در نهایت از کدام طرف می‌وزد.

برای درک بهتر جهش صورت‌گرفته در قیمت‌ها، به داده‌های استخراج‌شده از زوبین در فاصله‌ی زمانی ۲۹ خرداد (دقیقا یک هفته قبل) تا امروز نگاهی می‌اندازیم. این آمار به‌خوبی نشان می‌دهد که ترکش‌های توسعه‌ی هوش مصنوعی در آن سوی دنیا، چگونه به جیب مصرف‌کننده‌ی ایرانی اصابت کرده است.

لپ‌تاپ اقتصادی مک‌بوک نئو با تراشه‌ی A18 Pro، رم ۸ گیگابایت و ۲۵۶ گیگابایت SSD در بازار جهانی تنها ۱۰۰ دلار افزایش قیمت داشته؛ اما در ایران با پرشی سنگین از حدود ۱۰۸ میلیون تومان به ۱۳۸ میلیون تومان رسیده است؛ جهش عجیب ۳۰ میلیون‌تومان که افزایشی در حدود ۱۸۰ دلار را نشان می‌دهد.

اپل مدل پایه‌ی مک‌بوک ایر با تراشه‌ی M5، رم ۱۶ گیگابایت و ۵۱۲ گیگابایت SSD را ۲۰۰ دلار گران کرده؛ اما در بازار ایران قیمت آن بیش‌از ۴۰ میلیون تومان بالا رفته است. این مبلغ با حساب‌وکتاب دلاری، حدود ۲۵۰ دلار افزایش را نشان می‌دهد؛ به‌بیان ساده، فروشندگان داخلی حاشیه‌ی سود خود را در فضای ملتهب جاری بیشتر کرده‌اند.

مک‌بوک پرو M5 Pro با نمایشگر ۱۴ اینچی، رم ۲۴ گیگابایت و یک ترابایت SSD در دنیا با افزایش ۳۰۰دلاری قیمت، اکنون با برچسب ۲۴۹۹ دلار به‌فروش می‌رسد؛ در ایران هم این مدل حدود ۵۰ میلیون تومان گران شده که تقریبا با همان ۳۰۰ دلار برابری می‌کند و می‌توان گفت یکی از منطقی‌ترین واکنش‌ها را در این آشفته‌بازار داشته است.

مک‌بوک پرو M5 هم که افزایش قیمت ۳۰۰دلاری را در دنیا تجربه کرده و قیمت آن از ۱۶۹۹ به ۱۹۹۹ دلار رسیده، فعلا در بازار ایران با قیمتی حدود ۳۲۲ میلیون تومان پیدا می‌شود؛ عددی که درمقایسه‌با گذشته، افزایشی در حدود ۲۴۰ تا ۲۵۰ دلار را نشان می‌دهد؛ بنابراین مدل‌های پایه و M5 Pro مک‌بوک پرو بین لپ‌تاپ‌های دیگر، منطقی‌ترین افزایش قیمت را تجربه کرده‌اند.

تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند که کمبود حافظه احتمالا تا چند سال آینده ادامه‌دار خواهد بود؛ اما اگر نیاز مبرمی به ارتقای لپ‌تاپ یا تبلت خود ندارید، منطقی است که کمی صبر کنید تا حباب هیجان اولیه بترکد و قیمت‌ها در بازار داخلی به تعادل برسند.