مدیرعامل رایچت: در ایران سختافزار لازم برای راهاندازی هوش مصنوعی وجود ندارد
رایچت بهعنوان یک سرویس چت آنلاین با بیش از ۴۰ هزار کسبوکار از جمله شرکت هواپیمایی سپهران، تیوال، اسنپفود، مرکز ملی آمار ایران و سازمان سلامت و دانشگاه علوم پزشکی شیراز همکاری دارد. این استارتاپ خدمات خود را در دو مدل به کاربران خود ارائه میدهد.
در مدل اول، پس از آن که کاربر سوال خود را از ابزارک میپرسد یک نیروی انسانی به آن جواب میدهد و آن را راهنمایی میکند؛ اما در مدل دوم پاسخ سوالات کاربران با استفاده از هوش مصنوعی داده میشود. این چتبات که با بخشهای مهمی مانند سازمان سلامت همکاری دارد پس از قطعی اینترنت با مشکلات مختلفی مواجه شد.
قادر صادقی، مدیرعامل رایچت، درباره مشکلات ناشی از قطعی اینترنت میگوید: «در دو روز اول قطعی اینترنت، سرویس اپراتوری ما حتی بهصورت داخلی هم قطع شد اما با پیگیریها و تغییراتی که اعمال کردیم، توانستیم سرویس را به پایداری مناسبی برسانیم.» او افزود:
البته اکثر این کسبوکارها، رایچت را مستقیما روی سایت یا اپلیکیشن خود نصب نکرده بودند و برای مدیریت بهتر خدمات رایچت را از طریق گوگل تسکمنیجر دریافت میکردند و با قطعی اینترنت دسترسی این کسبکارها نیز به خدمات رایچت قطع شد.- قادر صادقی، مدیرعامل رایچت
به گفته مدیرعامل رایچت، هوش مصنوعی برای بهبود عملکرد خود نیازمند دسترسی به منابع عظیم اینترنت است و با قطعی اینترنت دست چتبات هم از دنیا قطع شد: «گرچه رایچت دادهها را از سایت خود کسبوکارها و منابع فایلی دریافت میکند؛ ولی برای پردازش بهتر به اینترنت بینالمللی و منابع گستردهتری از جمله مدلهای زبانی بزرگ نیاز دارد.»
زیرساخت وجود ندارد
رایچت پس از جنگ ۱۲ روزه اقدام به بومیسازی سرویس هوش مصنوعی خود کرد تا در صورت قطعی مجدد اینترنت جهانی این سرویس همچنان بتواند فعالیتش را دامه دهد:
ما برای بومیسازی سرویس هوش مصنوعی رایچت، RAG داخلی توسعه دادیم تا پیش از آن که دستورها برای مدلهای زبانی بزرگ ارسال شوند، روی آنها پردازشی انجام دهیم. ما حتی مدل زبانی بزرگی که مورد استفاده قرار میدادیم را نیز بهینهسازی کردیم؛ به این امید که وقتی قطعی اینترنت پیش میآید، آن را داخل ایران میزبانی (هاست) کنیم.- قادر صادقی، مدیرعامل رایچت
به گفته صادقی رایچت بهعنوان یک شرکت نرمافزاری توانست چتبات هوش مصنوعی را بومیسازی کند؛ اما راهاندازی آن نیازمند سختافزار و مدل زبانی بزرگ هاستشده داخل ایران است که در هیچیک از شرکتهای هاستینگ و زیرساخت ایران وجود ندارد:
«ما بعد از قطعی اینترنت با حدود ۶۰ شرکت فعال در حوزههای هاستینگ و زیرساخت صحبت کردیم؛ اما نتوانستند یک GPU یا مدل زبانی بزرگ هاستشده داخل ایران ارائه بدهند تا ما بتوانیم مدل زبانی بهینهشده خود را روی آن هاست کنیم تا چتبات هوش مصنوعی ما بدون مشکل داخل ایران کار کند.»
شرکت سختافزاری داخلی نداریم که بتوانیم خدمات نرمافزاریمان را روی آن سوار کنیم
صادقی میگوید که رایچت یک شرکت نرمافزاری است نه یک شرکت سختافراری و به همین دلیل برای این که بتواند نرمافزار و مدل بهینهشده خود را راهاندازی کند، نیازمند منابع سختافزاری قوی است؛ منابعی که در این مدت نتوانسته آن را پیدا کند:
ادعای خود دولت این بود که چند هزار میلیارد تومان برای زیرساختهای هوش مصنوعی سرمایهگذاری شده است و این شرکتها مدعی بودند که سختافزارهای لازم را در ایران دارند؛ ولی الان که زمان آن رسیده بود تا یک استارتاپ نرمافزاری بتواند خدمات خود را روی آن سوار کند هیچیک از آنها جوابگو نیستند.- قادر صادقی، مدیرعامل رایچت
برای توسعه هوش مصنوعی از مدلهای مختلف از جمله مدل ۷۰ میلیارد پارامتری تا مدلهای بسیار بزرگتر استفاده میشود و مدلهایی مانند GPT-4 یا مدلهای مشابه، به چند صد میلیارد پارامتر داده نیازمند دارند:
«ما به دلیل عدم دسترسی به منابع کافی، مجبور به استفاده از مدل کوچکتر Qwen3 با ۳۰ میلیارد پارامتر شدیم. این مدل فقط برای تعداد اندکی از کاربران جوابگو است؛ آن هم با تاخیر زیاد.»
او در پایان افزود: «منابع زیادی صرف توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی شده است و در زمان قطع اینترنت؛ بهعنوان یک استارتاپ از دولت و وزارت ارتباطات انتظار داشتیم که فضایی مهیا شده باشد که بتوانیم سرویس خود را روی آن هاست کنیم.»