صبح روز خاموشی کامل اینترنت، ایران چطور از خواب بیدار شد؟

مشاهدات میدانی زومیت نشان می‌دهد امکان استفاده از بسیاری از دستگاه‌های کارتخوان فروشگاه‌ها تا صبح امروز غیرممکن شده بود. در حال حاضر اینترنت ملی برای برخی از کاربران در حال اتصال است. بعضی از کاربران به اینترنت ثابت برای اتصال به وب‌سایت‌ها و پلتفرم‌های داخلی دسترسی دارند اما اینترنت موبایل با اختلال زیاد و کندی سرعت قابل دسترسی است. این آخرین تصویری است که از وضعیت اتصال و دسترسی مردم به اینترنت داریم. از بعدازظهر امروز با وجود این که اینترنت ملی در دسترس قرار گرفته اما پیام‌رسان‌های داخلی مثل بله، روبیکا و ایتا غیرفعال شده و «در حال اتصال» یا «در حال به‌روزرسانی» هستند و متصل نمی‌شوند.

مدیر روابط عمومی تپسی به زومیت می‌گوید که از شب گذشته (۱۸ دی) با قطع سراسری اینترنت کشور اصلا قادر به سرویس‌دهی نبودند. به گفته او از صبح امروز با بازگشت اینترنت ملی برای برخی از رانندگان، فعالیت بسیار محدود برخی از آن‌ها شروع شد که از ساعاتی پیش با آغاز اختلال‌ها دوباره تپسی امکان سرویس‌دهی نداشته است.

به گزارش زومیت، تا صبح امروز (جمعه) حتی ورود به برخی از اپلیکیشن‌های بانکی، انتقال پول یا خرید شارژ موبایل و سایر خدمات بانکی هم غیرممکن شده بود که از حدود ظهر به نظر می‌رسد فعالیت‌های بانکی از سر گرفته شده است.

به گفته یک منبع آگاه علت قطعی پیامک و تماس موبایل از شب گذشته این بوده که اپراتورهای موبایل تا صبح امروز هیچ ارتباطی با سایت‌های مخابراتی نداشتند. به گفته او احتمالا این وضعیت اپراتورها امروز هم ادامه داشته باشد.

یک کارشناس‌های اینترنت می‌گویند که این برای اولین بار است که قطعی دسترسی شبکه ملی اطلاعات و اینترنت ملی هم‌زمان باهم به این گستردگی اجرا شده است.

مشاهدات نشان می‌دهد رویه قطع اپراتورها در شب هجدهم د‌ی‌ماه هم‌زمان باهم اتفاق نیفتاده است. برای مثال اینترنت شاتل هم با تاخیر نسبت به بقیه اپراتورها قطع شد. اما کم‌کم همگی به سرنوشت خاموشی یکدست دچار شدند.

 اینترنت ملی از صبح امروز برای تعداد معدودی از کاربران در حال اتصال است اما همچنان این دسترسی بسیار محدود و به شکل ملی بوده و برای همه کاربران متصل نشده است. همچنین اینترنت فیبر نوری تهران در برخی از محلات دسترسی به اینترنت ملی را فراهم می‌کند. وزارت ارتباطات ساعت ۱۳:۵۰ امروز در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که تصمیم‌گیرنده اصلی برای ایجاد این اختلال‌ها نهادهای امنیتی بوده است.

سعید سوزن‌گر، کارشناس اینترنت به زومیت می‌گوید: «ما دو نوع پروتکل انتقال اطلاعات داریم یکی از آن‌ها پروتکل UDP و دیگری TCP است. فیلترشکن‌های زیادی از UDP استفاده می‌کنند. بر اساس رصدها یکی، دو روز قبل از هجدهم دی ماه، ابتدا پروتکل UDP  قطع شد.»

مرحله بعد نوبت به بستن پروتکل آدرس‌دهی اینترنتی IPV4 و IPV6  رسید. IPV6  هم پروتکل جدیدتری است و هم ۳۵ درصد از اینترنت موبایل روی این پروتکل قرار دارد که این هم از کار افتاد. اما شب هجدهم دی ماه دیگر همه پروتکل‌ها قطع شدند.

- سعید سوزنگر، کارشناس اینترنت

او درباره هجدهم دی‌ماه توضیح می‌دهد: «قطعی اینترنت ابتدا یه شکل نقطه‌ای و فقط در محلاتی که اعتراضات شکل گرفته بود شروع شد، سپس به شهرها رسید. نزدیک به شب کاهش کیفیت اینترنت در تهران شروع شد و در نهایت بین ساعت ۲۱:۳۰ تا ۲۲:۳۰ شب تمام اینترنت کشور قطع شد.»